<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.3 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 61.4.3

# Nirnayasindhu 61.4.3

Nirṇayasindhu 61.4.3

- **Language:** Sanskrit

### [61.4.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.3)

vā goṣṭhe vātha śilāntike" iti || tattīrthaśrāddhaviṣayam || 'tadyadāpāṃ samīpe syācchrāddhaṃ  
jñeyo vidhistadā' iti tatraiva kātyāyanokteḥ || nirjale tvajakarṇādau || yattu candrodaye  
yamaḥ- 'devaviprakare'nagniḥ kṛtvāgnaukaraṇaṃ dvijaḥ' iti || tadbhāryāparam || "apatnīko  
yadā vipraḥ śrāddhaṃ kurvīta pārvaṇam | pitryavipreranujñāto viśvedeveṣu hūyate" iti tatraiva kātyāyanokteḥ || hūyate iti chāndaso vyatyayaḥ  
hemādrau vāyavīye- 'vidhuro daivike kuryāccheṣaṃ pitrye nivedayet |' daivaviprānekatve tatraiva'viśvedeve yadaikasmin bhaveyurvādyo dvijāḥ| tadaikapāṇau hotavyaṃ syādvidhirvihitastadā||'  
sopyādyaḥ 'prathamaṃ vā niyamyeta' iti nyāyāt | tena mṛtabhāryasya daive homaḥ || anupanītabrahmacāryādestu pitrye || 'agnyābhāvaḥ smṛtastāvadyāvadbhāryāṃ na vindati' iti hemādrau  
jātūkaṇyokteḥ || 'sabhāryanaṣṭāgnerapi pitryaviprakare' iti pṛthvīcandraḥ || upavītitvena  
daive homaḥ | prācīnāvītena pitrye || yadvā sarvatra daivapitryakarayorvikalpaḥ iti hemādrau  
madanaratne pārijāte ca || yadā tu pitṛmātāmahayordaivapitryaviprabhedaḥ, tadā bhedena  
pāṇihoma ityaparārkacandrikādayaḥ || yadā tu daivaṃ tantraṃ tadā tantreṇa sakṛdeva pāṇihoma  
iti kecit  
hemādristu-'mātāmahasya bhedepi kuryāttantreṇa sāgnikaḥ' iti kātīyasmṛterbhedamāha || evaṃ  
pitryepi || mādhavīyepyevam || evaṃ sāgnerapi videśādau pāṇihomo jñeyaḥ || yattu karkeṇāgniṃ vinā śrāddhameva nāstītyuktam, tatsapiṇḍīkaraṇavārṣikādyakaraṇāpattyārtikacideva

- [Previous: 61.4.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.2)
- [Next: 61.4.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.4)
- [Up: 61.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4)

## Linked texts (6)

- [Ṛgvedakhilāni](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.rg.khila.3.10.2) — Sanskrit
- [Pracetassmṛti (fragments)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.uddhrta.pracetassmrti*fragments.1.19) — Sanskrit
- [Smṛticandrikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrticandrika.16.p30) — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- [Dharmasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.dharmasindhu.p520.6) — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- [Dharmasindhusāra](https://indike.org/pramana/in.astro.siddhanta.karana.dharmasindhusara.p520.6) — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p69) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.3) · Pramāṇa
