<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.2-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 62.2-2

# Nirnayasindhu 62.2-2

Nirṇayasindhu 62.2-2

- **Language:** Sanskrit

### [62.2-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.2-2)

” ityāhuḥ || kalikāyāmācāryaḥ- “yatra syurbahavaḥ piṇḍāstatra bilvaphalopamāḥ | yatra caiko bhavetpiṇḍastatra kharjūrasannibhaḥ || pretapiṇḍastu dairyeṇa  
dvādaśāṃgula ucyate" iti  
vāyavīye-'patnī piṇḍāṃstu mṛdgīyāttrivargasya sahāyinī ||' hemādrau laugākṣiḥ-“mahālaye gayāyāṃ ca pretaśrāddhe daśāddike | piṇḍaśabdaprayogaḥ syādādannamanyatra kīrtayet ||”  
śāṭhyāyaniḥ-'asāvetatta ityuktvā tadante ca svadhā namaḥ |' asāvityatra sambandharūpagotrādiviśiṣṭaṃ pitrādināma sambuddhyantamuktvā punaścaturthyantaṃ tadante'yaṃ  
piṇḍa idamannaṃ vā svadhā namo na mameti vadediti hemādriḥ  
piṇḍadānanirṇayaḥ  
pitrādināmājñāne tvāpastambaḥ-'yadi nāmāni na vindyātsvadhāpitṛbhyaḥ pṛthivīdiviṣadbhya iti piṇḍaṃ dadyāt, svadhāpitṛbhyontarikṣasadbhya iti dvitīyam' svadhāpitṛbhyo  
diviṣadbhya iti tṛtīyam, evaṃ mātāmaheṣu mātṛṣu ca' || bahvacānāṃ tūktaṃ prāk || kalikāyāṃ smṛtiḥ-'yāvaddevoccarenmantraṃ tāvatprāṇaṃ nirodhayet ||' yeṣāṃ tu gṛhyokte darśa  
śrāddhaṃ pṛthaguktaṃ teṣāṃ pitṛbhyaḥ paścime mātṛbhyastatpaścime mātāmahebhyaḥ piṇḍādi  
deyamiti sāṃkhyāyanaḥ  
‘asminpakṣe tatpaścime mātāmahībhyopi dadyāt' iti hemādriḥ || 'pūrvāsu pitṛbhyopi  
dadyādaparāsu strībhyaḥ' iti sūtrācca || evaṃ yatra tīrthamahāālayādau-'kecidicchanti  
nārīṇāṃ pṛthakśrāddhaṃ maharṣayaḥ' iti caturviṃśatimatātū 'pitrādi navadaivatyaṃ  
tathā dvādaśadaivatam' ityagnipurāṇācca mātṝṇāṃ pṛthaguktam || yatra vā “ācāryyaguruśiṣyebhyaḥ sakhijñātibhya eva ca | tatpatnībhyaśca sarvābhyastathaiva ca jalāñjalīn || piṇḍāṃstebhyaḥ sadā dadyātpṛthagbhādrapade naraḥ | tīrtheṣu caiva sarveṣu māghamāse maghāsu ca ”

- [Previous: 62.2.6](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.2.6)
- [Next: 62.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.3)
- [Up: 62](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62)

## Linked texts (1)

- [Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi)](https://indike.org/pramana/in.purana.agni*nag.115.10) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.2-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.62.2-2) · Pramāṇa
