<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 69.4

# Nirnayasindhu 69.4

Nirṇayasindhu 69.4

- **Language:** Sanskrit

### [69.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.4)

" iti || tithibhede tu vārṣikaṃ pṛthageva  
tathā vārṣike samāsavidhānādanyatra sarvatra pṛthaktve prāpte navaśrāddhameva pṛthagiti parisaṃkhyayānyatra pṛthagukteṣvapi vārṣikaṣoḍaśaśrāddhatīrthasapiṇḍānvaṣṭakyādiṣu samāsa eveti madanapārijātanirṇayāmṛtādayaḥ || ataḥ samāsavidhivalāt jyeṣṭhaputrasya kartṛtve sapatnamāturanvārohaṇe tatputre satyapi tadvārṣikādikamavibhaktaḥ sāpattraputra eva jyeṣṭhaḥ kuryāt, na  
aurasaḥ || vakṣyamāṇapṛthvīcandrādimate tu aurasa eva mātuḥ pṛthakkuryāt || evaṃ bahīṣvapi mātṛṣu jñeyam  
tristhalīsetau pitāmahacaraṇairapyevamuktam || yattu gārgyaḥ- "ekacityāṃ samārūḍhau daṃpatī  
nidhanaṃ gatau | pṛthakśrāddhaṃ tayoḥ kuryādodanaṃ ca pṛthakpṛthak ||" odanaṃ piṇḍaḥ  
tannavaśrāddhaviṣayam || yattu bhṛguḥ- "yā samārohaṇaṃ kuryādbhartuścityāṃ pativratā | tāṃ mṛtāhani saṃprāpte pṛthapiṃḍe niyojayet || pratyabdaṃ ca navaśrāddhaṃ yugapattu samācaret ||"  
tadyeṣāṃ vārṣikamekoddiṣṭamuktaṃ tadviṣayam || 'pratyabdaṃ ca mṛtāhani' ityanvayaḥ || navaśrāddhaṃ yugapaditi darśa vargadvayavadekatantreṇa pṛthagityarthamāha hemādriḥ || 'etanmṛtatitherbhedaviṣayam' iti pṛthvīcandranirṇayāmṛtādyāḥ || devayājñikopyevam  
parāśaramādhavastu- 'gārgyabhṛgvādivacanāllaugākṣikivākye samāsena pākādi taṃtraikyena darśaṃ  
vargadvayavat pṛthakśrāddhaṃ kuryāt navaśrāddhaṃ ca tathā' ityāha :|| pṛthvīcandracandrikādayastu'dvayorekapiṇḍadānaṃ laugākṣivacanaṃ cāpadviṣayam || pṛthakpiṇḍadānaṃ tu mukhyaḥ kalpaḥ ||'  
tadāha vṛddhaparāśaraḥ-"āruhya bhartuścitimaṅganā yā prāpnoti mṛtyuṃ khalu sattvayuktā  
ekādaśāhe tu tayorvidheyaṃ śrāddhaṃ pṛthak svargamapekṣya sadbhiḥ || ekatvamicchanti matiprahīṇā ekādaśāhādiṣu ye nṛnāryoḥ | te svargamārgaṃ vinihatya kuryuḥ strīsattvaghātānnarakādhivāsam || bhartrā saha mṛtā yā tu nākalokamabhīpsatī | sorhacchrāddhaṃ pṛthak piṇḍān  
naikatvaṃ tu smṛtaṃ tayoḥ || pṛthageva hi kartavyaṃ śrāddhamekādaśāhikam || yāni śrāddhāni  
sarvāṇi tānyuktāni pṛthakpṛthak

- [Previous: 69.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.2)
- [Next: 69.2-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.2-2)
- [Up: 69](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.69.4) · Pramāṇa
