<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 8.2-6

# Nirnayasindhu 8.2-6

Nirṇayasindhu 8.2-6

- **Language:** Sanskrit

### [8.2-6](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-6)

iti skāndokteḥ || pūrvāparavibhāgeneti makarakarkabhinnasaṃkrāntiparam | vakṣyamāṇavacovirodhādityuktaṃ madanaratne || tenāyamarthaḥ-rātrau pūrvabhāge makare udaye pañca nāḍyaḥ puṇyakālaḥ | rātrāvaparabhāge karkaṭe dinānte pañca  
nāḍyaḥ puṇyakālaḥ | viṣuvatostu pūrvadine paścāparādine ca pañceti vākyāntarānurodhāt | tena hemādrimādhavayoḥ sarvavacanānāṃ cāvirodhaḥ | mādhavamate tu ardharātre  
tadūrdhvaṃ vā saṃkrāntau dakṣiṇāyane | pūrvameva dinaṃ grāhyaṃ yāvannodayate raviḥ ||' iti vṛddhagārgyokteḥ | "mithunātkarkasaṃkrāntiryadi syādaṃśumālinaḥ | prabhāte vā niśīthe vā tadā  
puṇyaṃ tu pūrvataḥ ||" iti bhaviṣyokteśca pūrvadine eva puṇyaṃ dākṣiṇātyāstvetadevādriyante  
atra rātrāvapi snānādi bhavatītyuktaṃ prāk | atra dānopavāsādi pūrvamuktam | tathā karke  
keśādikartanaṃ niṣiddham | "kumbhe karkaṭake vāpi kanyāyāṃ kārmuke ravau | romakhaṇḍaṃ  
gṛhasthasya pitṝn prāśayate yamaḥ" || iti sumantuvacanādityuktaṃ jīvatpitṛkanirṇaye  
gurubhiḥ  
nadīnāṃ rajodoṣanirṇayaḥ  
atha nadīnāṃ rajodoṣaḥ || hemādrāvatriḥ-“siṃhakarkaṭayormadhye sarvā nadyo rajasvalāḥ | na  
snānādīni karmāṇi tāsu kurvīta mānavaḥ ||” idaṃ ca kṣudranadīṣu | “siṃhakarkaṭayormadhye  
sarvā nadyo rajasvalāḥ | tāsu snānaṃ na kurvīta varjayitvā samudragāḥ” iti vyāghrokteḥ  
mātsye tvagastyodayāvadhitvamuktam | “yāvannodeti bhagavān dakṣiṇāśāvibhūṣaṇaḥ  
tāvadrajo mahānadyaḥ karatoyāḥ prakīrttitāḥ-”karatoyā alpatoyāḥ | tathā kātyāyanaḥ“yāḥ śoṣamupagacchanti grīṣme kusarito bhuvi | tāsu prāvṛṣi na snāyādapūrṇe daśavāsare ||” idaṃ cāpadi | smṛtisaṃgrahe-“dhanuḥ sahasrāṇyaṣṭau tu gatiryāsāṃ na vidyate | na tā  
nadīśabdavahā garttāstāḥ parikīrttitāḥ ||”  
mahānadīṣu viśeṣaḥ  
mahānadīṣu tu bhaviṣye uktam-“ādau tu karkaṭe devi mahānadyo rajasvalāḥ | tridinaṃ ca  
caturthehni śuddhā syurjāhnavī yathā ||”  
mahānadīnāṃ nāmāni  
mahānadyaśca brāhme-“godāvarī bhīmarathī tuṅgabhadrā ca veṇikā | tāpī payoṣṇī vindhyasya  
dakṣiṇe tu prakīrtitāḥ-bhāgīrathī narmadā ca yamunā ca sarasvatī | viśokā ca vihastā  
ca vindhyasyottarasaṃsthitāḥ || dvādaśaitā mahānadyo devarṣikṣetrasaṃbhavāḥ”

- [Previous: 8.2-5](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-5)
- [Next: 8.2-7](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-7)
- [Up: 8](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8)

## Linked texts (1)

- [Āhnikaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.ahnika.ahnikaprakasa.1.p384) — Mitramiśra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-6](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.8.2-6) · Pramāṇa
