Ashtadashasmriti 2
Aṣṭādaśasmṛti 2
- Language
- Sanskrit
2.1
dharmajijñāsubhiḥ samyagamautaujā mahādyutiḥ | bhāradvājādibhiḥ pṛṣṭaḥ prābravīdetadaṅgirā
2.2
brāhmaṇesu sarveṣu varṇānāmanusarvaśaḥ | prāyaścittavidhiṃ kṛtsnaṃ vakṣyamāṇaṃ nibodhata
2.3
antyānāmaviśeṣeṇa jagdhvā'nnaṃ hi dvijanmanām | cāndraṃ kṛcchraṃ tadardhaṃ ca brahmakṣatraviśāṃ smṛtam
2.4
cāṇḍālakūpabhāṇḍeṣu yastvapaḥ pibate dvijaḥ | prāyaścittaṃ kathaṃ teṣāṃ varṇoṃ varṇoṃ vinirdiśet
2.5
dvijānāṃ sāṃtapanaṃ vipraḥ prājāpatyaṃ tu bhūmipaḥ | tadardhaṃ tu caredvaiśyaḥ pādaṃ śūdraḥ samācaret
2.6
cāṇḍālādekabhāṇḍeṣu yaḥ pibettṛṣito jalam | tatkṣaṇaṃ tatsamuttārya prājāpatyaṃ samācaret
2.7
yadi cānuddhṛtaṃ toyaṃ śarīre tasya jīryati | tadā vipraḥ svaśuddhyarthaṃ kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
2.8
cāṇḍālabhāṇḍasaṃspṛṣṭaṃ pibeccetṛṣito jalam | gomūtrayāvakāhārastrirātreṇa viśudhyati
2.6-2
jalaṃ cāṇḍālasaṃspṛṣṭaṃ pibettoyamakāmataḥ | sa tu sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ carecchuddhyarthamātmanaḥ
2.10
bhuktvā mūtrapurīṣaṃ tu yadyucchiṣṭo'tha vā dvijaḥ | śvādi spṛṣṭvā japetsnātvā gāyatryā ayutadvayam
2.11
śavaviṇmūtrasaṃyukte pītvā toyaṃ dvijottamaḥ | kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ kṛtvā trirātreṇa viśudhyati
2.12
jala kāmāsagṛdhrāṃśca kharaṃśca bakasūkarāḥ | dṛṣṭvā caiṣāmamedhyāni spṛṣṭvā''camya viśuddhyati
2.13
icchayaiṣāmabhakṣyāni bhakṣayitvā dvijottamāḥ | kuryuḥ sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ prājāpatyamanicchayā
2.14
etadeva vrataṃ kurhyareṣāṃ māṃsasya bhakṣaṇe | śvakākayośca māṃsāni bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret
2.15
sparśanaṃ caiva kurute brāhmaṇo brāhmaṇaiḥ saha | āhatuḥ śaṅkhalikhitau viṇmūtroccārabhojane
2.16
tūlikāṃ copadhānaṃ ca puṣparaktāmbarāṇi ca patitādyairupaspṛṣṭaṃ śoṣayai prokṣaṇaiḥ śuci
2.17
rajakaṃ carmakāraṃ ca naṭaṃ dhīvarameva ca | vuruḍaṃ ca tathā spṛṣṭvā śudhyedācamanādvijaḥ
2.18
saṃspṛṣṭa ebhirucchiṣṭairekagātraṃ payaḥ pibet saṃspṛśya caitānucchiṣṭa upoṣya tridinaṃ kṣipet
2.19
bhuktvā caiṣāṃ samucchiṣṭaṃ vipraḥ sāṃtapanaṃ caret | pādonamardhapādaṃ ca kṣatraviṭśūdrayonayaḥ
2.20
yaśca bhāryā śvapākasya brāhmaṇo'dhigacchati | sacailo jalamāplutya ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati
2.21
sa codakyādibhiḥ spṛṣṭo yadā syādāturo naraḥ | anātutaḥ saptavāraṃ spṛṣṭvā snānaṃ samācaret
2.22
āturā caiva yā nārī rajasā malinī bhavet | caturthe'hani saṃprāpte spṛṣṭvā tāmapyanāturaḥ
2.23
daśaikādaśa vārānvā snānaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ | evaṃ tasyā viśuddhiḥ syātparivartitavāsasaḥ
2.24
prārabdhadīrghatapasāṃ nārīṇāṃ yadrajo bhavet | na tena tadvrataṃ tāsāmupahanyeta karhicit
2.25
svabhāva eṣa nārīṇāṃ jñeyo mūtrapurīṣavat | ata ūrdhvaṃ na duṣyanti careyureva tadvratam
2.26
cāṇḍālapatitodakyāṃ spṛṣṭvocchiṣṭo dvijottamaḥ | prājāpatyaṃ caretkṛcchraṃ sumantuvacanaṃ yathā
2.27
caṇḍālapatitādīnāmucchiṣṭānnādibhojane | dvijaḥ śuddhyetparākena śūdraḥ kṛcchreṇa śudhyati
2.28
patitānāṃ striyo gatvā bhuktvā ca pratigṛhya ca | māsopavāsaṃ kurvīta cāndrāyaṇamathāpi vā
2.26-2
śvagardabhakharādīnāṃ naramāṃsādidūṣaṇe | uddharetsakalaṃ vāri kūpavāpīśiśodhanam
2.30
yastu kūpe pivettoyaṃ brāhmaṇaḥ śavadūṣite | ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śuṣyati
2.31
klinnabhinnaśavavyāptaṃ vāri vipro yadā pivet | śuddhiścāndrāyaṇaṃ tasyaḥ taptakṛcchramathāpi vā
2.32
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi niliśaucasya yo vidhiḥ | strīṇāṃ krīḍārtha saṃbhoge śayanīye na duṣyati
2.33
saṃdhyā snānaṃ japo homaḥ svādhyāyaḥ pitṛtarpaṇam | vṛthā tasya mahāyajñā nīlīraktasya dhāraṇāt
2.34
pālanādikrayāccaiva nīlīvṛttyupajīvanāt | patitastu bhavedviprastribhiḥ kṛcchrairviśudhyati
2.35
nīlīraktaṃ yadā vastraṃ vipro deheṣu dhārayet | ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śudhyati
2.37
nīlīmadhye yadā gacchetpramādādbrāhmaṇaḥ kacit | ahorātroṣitaḥ snātvā pañcagavyena śuṣyati |:36
nīlyā copahate kṣetre sasyaṃ yacca prarohati | abhojyaṃ taddvijātīnāṃ bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret
2.38
vāpayedyatra nīlīṃ tu tāvatsyādaśucirmahī | pramāṇaṃ dvādaśa samāma ta ūrdhvaṃ śucirbhavet
2.36
mṛte bharttari yā nārī nīlīvastraṃ tu dhārayet | svāmī tiṣṭhati pātāle nīlīvastrasya dhāraṇāt
2.40
patyau jīvati yā nārī upoṣya vratacāriṇī | āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet
2.41
snānaṃ rajasvalāyāstu caturthe'hani śudhyati | kuryādrajasi nivṛtte nānivṛtte kadācana
2.42
rajasvalāyāḥ pretāyāḥ saṃskārādīni nā''caret | ūrdhvaṃ trirātraṃ snātāyāḥ śavadharmeṇa dāhayet
2.43
rogaṇa yadrajaḥ strīṇāmatyantaṃ saṃpravartate | aśucyastā na tena syustāsāṃ vaikāriko madaḥ
2.44
sādhvācāro na tāvattā rajo yāvatpravartate | vṛtte rajasi sādhvī syādgṛhakarmaṇi cendriye
2.45
prathame'hani cāṇḍālī dvitīye brahmaghātinī | tṛtīye rajakī caiva caturthe'hani śudhyati
2.46
cāṇḍālaḥ śvapaco vā'pi yadyātreyīṃ striyaṃ spṛśet | aphālakṛptairvarteta pañcagavyena śudhyati
2.47
rajasvalā tu saṃspṛṣṭā caṇḍālāntyaśvavāyasaiḥ | tāvattiṣṭhennirāhārā snātvā kālena śudhyati
2.48
rajasvale yadā nāryāvanyonyaṃ spṛśataḥ kvacit | savarṇā pañcagavyaṃ tu trirātramasavarṇāke
2.46-2
ucchiṣṭocchiṣṭasaṃspṛṣṭā kadācitstrī rajasvalā | pūrvāḥ kṛcchraṃ prakurvīrañśūdrā dānena śuṣyati
2.50
niyamasthā yadā nārī prapaśyedantarā rajaḥ | upoṣyaiva tu tā rātriḥ śeṣaṃ snātvā caredvratam
2.51
āture snāna utpanne daśakṛtvastvanāturaḥ | snātvā snātvā ca daśadhā tataḥ śuddhyedanāturaḥ
2.52
ṛtau tu garbhaśaṅkāyā snānaṃ maithuninaḥ smṛtam | anṛtau tu mada| kuryācchaucaṃ mūtrapurīṣavat
2.53
dvāvetāvaśucī syātāṃ daṃpatī śayanaṃ gatau | śayanādutthitā nārī śuciḥ syādaśuciḥ pumān
2.54
rajasā śudhyate nārī na cedgacchedvivarṇatām | yathā grāmamalagrāhī nadī vegena śudhyati
2.55
bahūnāṃ saṃhatānāṃ ca yadyapyeko'śucirbhavet | tasya mātrasya tacchaucaṃ netareṣāṃ kadācana
2.56
bhasmanā śudhyate kāṃsyaṃ surayā yanna lipyate | surāviṣṭāmūtrasaṃspṛṣṭaṃ śudhyate tānumericlekhanaiḥ
2.57
gavā''ghrātāni kāṃsyāni śūdrocchiṣṭāni yāni ca| śudhyante daśabhiḥ kṣāraiḥ śvakākopahatāni ca
2.58
śuddhiḥ suvarṇarūpyāṇāṃ mārutārkenduraśmibhiḥ | gaṇḍūṣaṃ pādaśaucaṃ ca kuryātkāṃsyasya bhājane
2.59
bhūmau nikṣipya ṣaṇmāsānpunarākāramādiśet | nirlepaṃ kāñcanaṃ bhāṇḍamadbhireva viśudhyati
2.60
āmiṣābhirasaṃspṛṣṭaṃ tāmramamlena śudhyati | retaḥspṛṣṭaṃ śavaspṛṣṭamāvikaṃ na ca duṣyati
2.61
daṃpatyorviprayoranyorviprānyegordvijanmanoḥ | antaro yadi vā gacchedahorātreṇa śudhyati
2.62
vinā darbheṇa yatsnānaṃ yacca dānaṃ vinoḍakam | asaṃkhyātaṃ tu yajjaptaṃ tatsarvaṃ niṣphalaṃ bhavet
2.63
āsane pādamārūḍhe yatsyādardhaṃ kṛtaṃ padaḥ | mukhena dhamitaṃ bhuṅkte tulyaṃ gomāṃsabhakṣaṇe
2.64
pibataḥ patate toyaṃ bhājane mukhaniḥsṛtam | abhojyaṃ tadgavedānnaṃ bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret
2.65
śukramannamaviprasya saptarātreṇa jīryati | annaṃ vyañjanasaṃyuktamardhamāsena jīryati
2.66
payo dadhi tu māsena ṣaṇmāsena ghṛtaṃ tathā | tailaṃ saṃvatsareṇaiva koṣṭhe jīryati mā na vā
2.67
yastu bhuñjīta śūdrānnaṃ māsamekaṃ nirantaram | sa jīvanneva śūdraḥ syānmṛtaḥ śvāno'bhijāyate
2.68
śūdrānna rasapuṣṭasya tvadhīyānasya nityaśaḥ | yajato juhvato vāpi gatirūrdhvaṃ na vidyate
2.69
śūdrānnena tu bhuktena maithunaṃ yo'dhigacchati | yasyānnaṃ tasya te putrā annācchukraṃ pravartate
2.70
śūdrānnanodarasthena yastu prāṇān vimuñcati | sa bhavetsūkaro grāmye tasya vā jāyate kule
2.71
śūdrānna pacyate yena śūdrā ca gṛhamedhinī | varjitaḥ pitṛbhirdevai rauravaṃ narakaṃ vrajet
2.72
śūdraprekṣaṇakārī yo brāhmaṇo jñānadurbalaḥ | bhūmau deyaṃ tu tasyānnaṃ yathaiva śvā tathaiva saḥ
2.73
śūdrānnaṃ śūdrasaṃparkaḥ śūdreṇaiva sahāsanam | śūdrājjñānāgamaḥ kaścijjvalantamapi pātayet
2.74
śūdre kṛtapraṇāme tu svasti cetkriyate dvijaiḥ | śūdro'gre narakaṃ yāti brāhmaṇastadanantaram
2.75
agnihotrī tu yo vipraḥ śūdrānnānna nivartate | pañca tasya praṇaśyanti ātmā brahma trayo'gnayaḥ
2.76
śūdrocchiṣṭastu saṃspṛṣṭaḥ pramādāddravyapāṇinā | tadvijena na bhoktavyamāpastambo'bravīnmuniḥ
2.77
bhuñjīta brāhmaṇasyānnaṃ kṣatriyasya tu parvaṇi | sakṛdvaiśryasya bhuñjīta na śūdrasya kathaṃcana
2.78
amṛtaṃ brāhmaṇasyānnaṃ kṣatriyasya payaḥ smṛtam | vaiśyānnamannameva syācchūdrasya rudhiraṃ smṛtam
2.79
brāhmaṇānne pavitratvaṃ kṣatrānne paśutā smṛtā | vaiśyānne cāpi śūdratvaṃ śūdrānne narakaṃ vrajet
2.80
duṣkṛtaṃ hi manuṣyāṇāmannamāśritya tiṣṭhati| yasyānnaṃ ca samaśnāti bhuṅkte tasya ca kilbiṣam
2.81
sūtake tu yadā vipro brahmacārī viśeṣataḥ | pivetpānīyamajñānādbhuṅkte cānnaṃ spṛśettathā
2.82
pānīyapāne kurvīta pañcagavyasya prāśanam | trirātropoṣito bhūtvā spṛṣṭvā snānena śudhyati
2.83
daśāhācchudhyate vipro janmahānau svayoniṣu | ṣaḍabhistribhirathaikena kṣatraviṭśūdrayoniṣu
2.84
yadya kajātā bahavaḥ pṛthakkṣetreṣu varṇinām | sarveṣāṃ paitṛkaṃ śaucaṃ yāvannoparataḥ pitā
2.85
mṛtasūtakapuṣṭāṅgaṃ dvijaṃ śūdrānnabhojanam | ahameva na jānāmi kāṃ kāṃ yoniṃ sa gacchati
2.86
gṛdhro dvādaśa janmāni daśa janmāni sūkaraḥ | śvā bhavetsapta janmāni ityevaṃ manurabravīt
2.87
upanītaṃ yadā tvannaṃ bhājane samupasthitam | apītarasamutsṛṣṭaṃ na dadyānnaiva homayet
2.88
anne bhojanasaṃpanne makṣikākeśadūṣite | anantaraṃ spṛśedāpastaccānnaṃ bhasmanā spṛśet
2.86-2
mūtraṃ kṛtvā vrajanyastu smṛtibhraṃśājjalaṃ pivat | ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śudhyati
2.60-2
araṇye nirjale deśe cauravyāghrādisaṃkule | kṛtvā mūtraṃ purīṣaṃ ca dravyahasto na duṣyati
2.61-2
bhūmau nikṣipya taddravyaṃ śaucaṃ kṛtvā yathāvidhi | gṛhṇīyāccaiva taddravyamupaspṛśya yathāvidhi
2.63-2
mantroccāraṃ dvijaḥ kṛtvā na kuryācchaucamātmanaḥ| mohādbhukta upoṣitvā trirātraṃ tu jalaṃ pītvā viśuddhyati ||62!
yadā bhojanakāle tu aśucirbhavati dvijaḥ | bhūmau nikṣipya tadgrāsaṃ snātvā vipro viśuddhyati
2.64-2
bhakṣayitvā tu tadgrāsamahorātreṇa śudhyati | aśitvā sarvamevānnaṃ trirātreṇa viśudhyati
2.65-2
yastu bhuñjīta paṅktisthaḥ kutsitānnaṃ viśeṣataḥ | ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śudhyati
2.66-2
ekapaṅktyupaviṣṭānāṃ duṣkṛtaṃ sarvasādhunām | sarve tatsamatāṃ yānti paṅktiryāvanna bhuñjati
2.67-2
agninā bhasmanā caiva stambhena udakena ca | dvāreṇāpyatha mārgeṇa paṅktirbhidyeta ṣaḍvidhā
2.68-2
ekapaṅktisthito bhuṅkte na spṛśecca parasparam | bhasmanā kṛtamaryādā ekapaṅktirna duṣyati
2.66-3
kṛtvā pāpaṃ hi śocanvai brāhmaṇo vedapāragaḥ | smṛtyarthaṃ vindati yo'pi tasmātpāpātpramucyate
2.101
naiva kuryāṃ punariti nivṛttyātmā bhavedyadi | vahnirvedāgamābhyāsaḥ sarvaṃ pāpaṃ viśudhyati ||10-0
yathā jātabalo vahnirdahatyārdrānapi drumān evaṃ dahati vedajñaḥ karmajaṃ doṣamātmanaḥ
2.102
na deva balamāśritya pāpakarmaratirbhavet | ajñānādvā pramādādvā dahate karma netarat
2.103
udaka evodakasthaśca sthale sthalagataḥ śuciḥ | pādau sthāpyobhayatraiva ācānto bhavataḥ śuciḥ
2.104
utttīryā''camya udakamavatīrya upaspṛśet | enaṃ sa śreyasā yukto varuṇenābhimantritaḥ
2.105
agnyāgāre gavāṃ goṣṭhe devabrāhmaṇasaṃnidhau | bhojane japakāle ca pādukānāṃ visarjanam
2.106
pādukāsanamārūḍhaḥ svagṛhātparagṛhaṃ vrajet | chedayettasya pādau tu dhārmikaḥ pṛthivīpatiḥ
2.107
agnihotrī tapasvī ca śrotriyo vedapāragaḥ | ete sapādukā yānti śeṣāndaṇḍena tāḍayet
2.108
janmaprabhṛtisaṃskāre śmaśānānte tathaiva ca | gaṇāne gaṇakānne vā caurasya vṛṣalīphteḥ
2.106-2
pācakānne navaśrāddhe saṃgrahe candrasūryayoḥ | strīṇāṃ prathamagarbhesu bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret
2.110
anyadattā tu yā kanyā punaranyatra dīyate | tasyāścaiva na bhoktavyaṃ punarbhūḥ kīrtitā budhaiḥ
2.111
pūrvaṃ tu sravate garbho yasyāścaivātha saṃskṛtaḥ | dvitīyo garbhasaṃskāraḥ punaretā tu socyate
2.112
yā cā''dau daśabhirvarṣairjīvattiṣṭhati garbhiṇī | dhāritaṃ tu na reto vai retodhā sā tathocyate
2.113
bhartuḥ śayanamullaṅghya yā cānyeṣu pravartate | tasyā annaṃ na bhoktavyaṃ vijñeyā kāmacāriṇī
2.114
punarbhūḥ punaretā ca retodhā kāmacāriṇī | tāsāṃ prathamagarbhe ca bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret
2.115
anapatyā tu yā nārī nāśnīyādeva tadgṛhe | bhuñjīta mohātmā pūyasaṃ narakaṃ vrajet
2.116
strīdhanāni ca ye mohādupajīvanti bāndhavāḥ | nārīyānāni vastrāṇi te pāpā yāntyadhogatim
2.117
rājānnaṃ harate tejaḥ śūdrānnaṃ brahmavarcasam | sūtakānnaṃ tu yo bhuṅkte sa bhuṅkte pṛthivīmalam
2.118
rātrāvastamite sūrye caṇḍālau spṛśate striyaḥ| tāḥ spṛṣṭāstu yadā kiṃcitprāyaścittaṃ kathaṃ bhavet
2.119
jātarūpaṃ spṛśedāpo divā''nītaṃ tu yajjalam | tena snātvā ca pītvā ca sarvai spṛṣṭvā śucirbhavet
2.120
dāsanāpitagopālakulamitrārdhasīriṇaḥ | ete śūdreṣu bhojyānnā yaścā''tmānaṃ nivedayet
2.121
anyaśūdreṣu annādyaṃ ye bhuñjanti kṣudhā dvijāḥ | prāyaścittaṃ ca saṃprāptaṃ careccāndrāyaṇaṃ vratam
2.122
vṛṣalīphenajātasya niḥśvāsopahatasya ca | tāsu caiva prasūtasya niṣkṛtirna vidhīyate
2.123
ajāpālo mahiṣaśca tathā ca vṛṣalīpatiḥ | pramādādapi saṃspṛṣṭvā sacailaṃ snānamācaret
2.124
retaḥkṣayakarī vandhyā ajāstāḥ parikīrtitāḥ| tāsāṃ yaḥ pālayodvipro hyajāpālaḥ sa ucyate
2.125
mahiṣītyucyate nārī yā caiva vyabhicāriṇī | taṃ doṣaṃ kṣamate yastu sa vai māhiṣa ucyate
2.126
piturveśmani yā kanyā rajastu samupaspṛśet | bhrūṇahatyā pitustasyāḥ sā kanyā vṛṣalī smṛtā
2.127
mātā caiva pitā caiva jyeṣṭho bhrātā tathaiva ca | trayaste narakaṃ yānti dṛṣṭvā kanyāṃ rajasvalām
2.128
udvahedyastu tāṃ kanyāṃ brāhmaṇo madamohitaḥ | asaṃbhāṣyo hyapāṅkteyaḥ sa vipro vṛṣalīpatiḥ
2.129
agre ca māhiṣaṃ dṛṣṭvā madhye ca vṛṣalīpatiḥ| antye vādhuṣikaṃ dṛṣṭvā nirāśāḥ pitaro gatāḥ
2.130
śvitrī kuṣṭhī tathā tastha kunakhī śyāvadantakaḥ | nirāśāḥ pitaro yānti devatā ṛṣibhiḥ saha
2.131
nāśnanti piśune devā nāśnantyanṛtavādinaḥ | bhāryājitasya nāśnanti yasya copapatigṛhe
2.132
nakhalomopajātasya na raktodaravāsasaḥ | dvyaṅgulātītakarṇasya bhuñjate pitaro haviḥ
2.133
yāvaduṣṇaṃ bhavedannaṃ yāvadbhuñjanti vāgyatāḥ tāvadaśnanti pitaro yāvannoktā havirguṇāḥ
2.134
havirguṇā na vaktavyāḥ pitaro yatra tarpitāḥ | pitṛbhistarpitaiḥ paścādvaktavyaṃ śobhanaṃ haviḥ
2.135
yāvato grasate piṇḍānhavyakavyeṣvamantravit | tāvato grasate pretya dīptānsthūlānayomayān
2.136
yāvadviprā na pūjyante annadānahiraṇyayoḥ | tāvattīrṇavratasyāpi tatpāpaṃ na praṇaśyati
2.138
yadṛcchayā kākabalākayorvā'medhyaliptaṃ ca bhaveccharīram| śrotremukhena praviśocca samyaksnānena lepopahatasyaśuddhiḥ
abhakṣyāṇāmapeyānāmalehyānāṃ ca bhakṣaṇe | retomūtrapurīṣāṇāṃ prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet
2.139
padmodumbarabilvānāṃ kuśāśvatthapalāśayoḥ | eteṣāmudakaṃ pītvā ṣaḍrarātreṇa viśudhyati
2.140
ye pratyavasitā viprāḥ pravrajyābhrijalodvahāḥ | anāśakanivṛttaśca gṛhasthatvaṃ cikīrṣati
2.141
sa carettrīṇi kṛcchrāṇi trīṇi cāndrāyaṇānica| jātakarmavidhiṃ kṛtvā punaḥ saṃskāramarhati
2.142
tūlikā copadhānāni puṣpaborderrāktāmbarāṇi ca | śoṣayitvā'rkatāpena prokṣaṇena viśudhyati
2.143
deśaṃ kālaṃ tathā''tmānaṃ dravyaṃ dravyaprayojanam | upapattimavasthāṃ ca jñātvā karma samācaret
2.144
rathyākardamatoyāni nānā pathi tṛṇāni ca | mārutārkeṇa śuṣyanti pakveṣṭakacitāni ca
2.145
āture snānamutpanne daśakṛtvo hyāturaḥ| snātvā snātvā spṛśedvā'pitataḥ śudhyetsa āturaḥ
2.146
spṛṣṭvā rajasvalā'nyonyaṃ brāhmaṇī kṣatriyā tathā | kṛcchramekaṃ caretpūrvā pādamekaṃ tathottarā
2.147
upavāsaistribhirvā'pi ahorātreṇa cottarā | evaṃ pātakanirdiṣṭamaṅgirā munirabravīt
2.148
spṛṣṭvā rajasvalā'nyonyaṃ vaiśyā ca śūdriṇī tathā| kṛcchreṇa śudhyate pūrvā śūdrā dānena śuṣyati
2.146-2
rajasvalā tu saṃspṛṣṭā caṇḍālādi yadi spṛśet | gomūtrayāvakāhārā ṣaḍahreṇa viśuṣyati
2.150
nārī rajasvalā (spṛṣṭā) kharacāṇḍālakukkuṭaiḥ | bhuktvā hyetānapaśyeta mānastoketyṛcaṃ japet
2.151
bhuñjānenaiva vipreṇa spṛṣṭā caiva rajasvalā | prājāpatyena kṛcchreṇa prāṇāyāmaśatena ca
2.152
divākīrtimudakyāṃ ca patitaṃ sūtakaṃ tathā | śavasaṃsparśane caivaspṛṣṭvā snānena śudhyati
2.153
divā''hṛtena toyena tāpitenāgnisaṃnidhau | divā nārkeṇa saṃspṛṣṭā rātrau nakṣatramālinī
2.154
saṃdhyayorubhayoścaiva pavitraṃ sarvadā jalam | khātaṃ dāpī tathā kūpaḥ prapānadyāstu vāruṇaciḥ
2.155
yaṣṭighāte tathā caiva mṛtpiṇḍe gomayena tu | upalepena śudhyanti aṅgirā munirabravīt
2.156
godugdhaṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi takraṃ tathā ghṛtam | gopucchaṃ paścime bhāge ete sarve pavitrakāḥ
2.157
evaṃ te kathitaṃ sarvaṃ pramādājñānavittamaḥ | yatra yatra mṛtā gāvaḥ prāyaścittaṃ pṛthakpṛthak
2.158
gavāṃ ca patane kṛcchraṃ pāṣāṇe ca dvayaṃ caret | ardhakṛcchraṃ tu vāpyāṃ syātpādakṛcchraṃ tu kūpake
2.156-2
śastrahā trīṇi kṛcchrāṇi yaṣṭighātī dvayaṃ caret | mṛtpiṇḍādatikṛcchraṃ tu prājāpatyaṃ ca gomaye
2.160
ekapādaṃ caredrodhe dvau pādau bandhane caret | yojane pādahīnaṃ syāccaretsarvaṃ nipātane
2.161
na strīṣu vacanaṃ kuryānna ca gānamupāvrajet | na ca rātrau bhavedgoṣṭhe na kuryādvaidikāṃ kriyām
2.162
lāṅgūlacchedane pādau tathā caivānudhāraṇe | pādahīne śikhāvarjaṃ saśikhaṃ ca nipātane
2.163
evamevatu nārīṇāṃ muṇḍamuṇḍāpanaṃ smṛtam | ekīkṛtya kacānsarvāñchedayedaṃguladvayam
2.164
anucchiṣṭena saṃspṛṣṭo yena cā''camanaṃ vrajet | tenaivocchiṣṭasaṃspṛṣṭe trirātreṇa viśudhyati
2.165
śavasūta samutpanne sūtakaṃ tu bhavedyadi | śavena śudhyate sūtirna sūtyā śudhyate śavam
2.166
sūtakena tu jātena ubhābhyāṃ sūtakaṃ yadi | pātakena tu lipyeta sūtakenaiva gacchati
2.167
sarvavrateṣu nirdiṣṭaṃ paścātsūtakino bhavet | cīrṇavrate tu nirdiṣṭaṃ paścādbrāhmaṇabhojanam
2.168
adhītaṃ ya idaṃ śāstramuktamaṅgirasā svayam | ṛṣīṇāṃ saṃnidhau vipraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Linked texts (15)
- Yamasmṛti (78-verse version) — Sanskrit
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Āṅgirasasmṛti — Aṅgiras, Sanskrit
- Vasiṣṭhadharmasūtra — Vasiṣṭha, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Aṅgiraḥsmṛti — Aṅgiras, Sanskrit
- Prabhāsakṣetramāhātmyam — Sanskrit
- Ācāracintāmaṇi — Vācaspatimiśra, Sanskrit
- Smṛtyarthasāgara — Chalāri Nṛsiṃha, Sanskrit
- Nirṇayāmamṛta — Rāmacandra, Sanskrit
- Smṛtisāroddhāra — Nārāyaṇa, Sanskrit
- Cakranārāyaṇīyanibandha — Viśvambharatrivedin 1600, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Ṛṣibudha) — Ṛṣibudha, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Khaṇḍabhaṭṭa) — Khaṇḍabhaṭṭa, Sanskrit
- Saṃskārabhāskara (Siddheśvara) — Siddheśvara 1630, Sanskrit