Pramāṇa · Search · About · API

Ashtadashasmriti 66

Aṣṭādaśasmṛti 66

Language
Sanskrit

Contents

66.1

sarveṣāmāśramāṇāṃ ca gṛhasthāśrama uttamaḥ | tamevā''śritya jīvanti sarve caivā''śramā iha

66.2

kulajāṃ sumukhīṃ svāṅgīṃ suvāsāṃ ca manoharām | sunetrāṃ subhagāṃ kanyāṃ nirīkṣya varayedbudhaḥ

66.3

snātakāya suśīlāya kulottamabhavāya ca | dadyādvedavide kanyāmucitāya varāya ca

66.4

ācāryaḥ snātakādīnāṃ madhuparkārcanaṃ caret | svagṛhyoktavidhānena vivāhe ca mahāmakhe

66.5

madhunā''jyena vā yuktaṃ madhuparkā midhaṃ dadhi | dadhyalābhe payo grāhyaṃ madhvalābhe tu vai guḍaḥ

66.6

nidadhyāttaṃ nave kāṃsye tasyopari vidhāya ca | veṣṭayedviṣṭareṇaiva madhuparkaṃ taducyate

66.7

prāṇānāyamya saṃkalpya viṣṭarādyarcanaṃ bhavet | trivṛinnū'yādahaṃ varṣma mantreṇānena viṣṭaram

66.8

pādyamarghyaṃ tathā dattvā dadyādācamanīyakam | pibejjalaṃ cāmṛtopastaraṇamasīti mantrataḥ

66.6-2

ācamenmadhuparko'yaṃ mitrasyeti nirīkṣayet | devasya tveti taddyādañjalau pratigṛhya ca

66.10

tadavekṣya kare savye dhṛtvā mantraṃ japenmadhu | aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tristadevā''loḍayennaraḥ

66.11

madhuparkaṃ kṣipetkiṃcidvasavastveti pūrvataḥ | bhūtebhyastvotvipentristaṃ nidadhyādguvi bhājanam

66.12

kartā''dāya sakṛddhaste madhuparkaṃ varasya ca | japedatha virājo'tha prāśayetpunarācamet

66.13

pūrvavacca vidhānaṃ syānmantro'nyaḥ prāśane bhavet | uktaṃ sūtre vijānīyāttṛtīye prāśane tathā

66.14

uttarācamanaṃ pītvā satyamityudakaṃ pibet | dvirācamyotsṛjanmātā rudrāṇāṃ mantrato varaḥ

66.15

tataḥ kartā'rcayedenaṃ gandhapuṣpākṣatādibhiḥ | varāya vāsasī dadyādupavītādikaṃ ca hi

66.16

varayeccaturo viprānkanyakāvarakhāya ca | kanyā samīpamāgatya vipragotrapuraḥ saram

66.17

nāma brūyurvarasyātha prapitāmahapūrvakam | prapautrapautraputreṣu caturthyantaṃ varāya ca

66.18

gotre caivātha saṃbandhe ṣaṣṭhī syādvarakanyayoḥ | vare caturthī kanyāyāṃ vibhaktirdvitīyeva hi

66.16-2

śrāvayeyuḥ prasugmantāsūktaṃ kanyāṃ kanikradat | devīmṛcaṃ paṭhantaśca nayeyuste hi vai varam

66.20

prāṅmukhī kanyakā tiṣṭhedvaraḥ pratyaṅmukhastathā | vastrāntaraṃ tayoḥ kṛtvā madhye tu varakanyayoḥ

66.21

parasparamukhaṃ paśyanmuhūrttaṃ cokṣatānkṣipet | varamūrddhnīti kanyā''dau kanyāmūrddhina varastathā

66.22

gāthāmimāṃ paṭheyuste brāhmaṇā ṛkca vā idam | kṣipeyuste'kṣatānviprāḥ śirasorubhayorapi

66.23

tiṣṭhetpratyaṅmukhī kanyā prāṅmukhaḥ syādvarastathā | mantraiṇānucarāścaiva bhavetsthānaviparyayaḥ

66.24

akṣatāropaṇaṃ kuryātpūrvavaccaiva kanyakā | śriyo me kanyakā brūyātprajāyai syādvarastathā

66.25

trivāramevaṃ kṛtvā tu kanyāṃ dadyāttataḥ pitā | śiṣṭācārāṃnusāreṇa vadantyeke maharṣayaḥ

66.26

lakṣmīrūpāmimāṃ kanyāṃ praṃdadeviṣṇurūpiṇe | tubhyaṃ codakapūrvā tāṃ pitṝṇāṃ tāraṇāya ca

66.27

varagotraṃ samuccārya kanyāyāścaiva pūrvavat | eṣā dharmārthakāmeṣu na tyājyā svīkṛtā hyataḥ

66.28

dātā vadedimaṃ mantraṃ kanyā tārayatu svayam | akṣatāropaṇaṃ kāryaṃ mantra ukto maharṣibhiḥ

66.29

ihāpi pūrvavatkuryādakṣatāropaṇaṃ sakṛt | yajño me kanyakāmantraḥ paśavo me varasya ca

66.30

īśānakoṇataḥ sūtre veṣṭayetpañcadhā tayoḥ | pari tvetyādibhirmantraiḥ kuryāttacca caturguṇam

66.31

rakṣārthaṃ dakṣiṇe haste badhnīyātkaṅkaṇe tayoḥ | viśve cā sāvikaṃ puṃsaḥ kanyāyāstadvavītathā

66.32

kanyāyai vāsasī dadyāddhuvamityanayā varaḥ | tayorubhe te badhnīyānnīlalohitamityūcā

66.33

badhnīyātkanyakākaṇṭhe sūtraṃ maṇisamanvitam | māṅgalyatantunānena mantreṇa syātsadā satī

66.34

puṇyāhaṃ svasti vṛddhiṃ ca trikṣiptū yādvarasya ca | anādhṛṣṭaṃsuṃbhau mantrāvāpo hvānaḥ prajāṃ tathā

66.35

namaskuryāttato gaurīṃ sadā maṅgaladāyinīm | tena sā nirmalā loke bhavetsaubhāgyadāyinī

66.36

daṃpatī tu vrajeyātāṃ homārthaṃ caiva vedikām | varasya dakṣiṇe bhāge tāṃ vadhūmūpaveśayet

66.37

āghārāntaṃ tataḥ kuryādupalepādi pūrvavat | sūtroktavidhino karma sarvaṃ kuryāttu caiva hi

66.38

agna āyūṃṣi tisro'tra tvamarthamā prajāpate | hutvā tvājyāhutīrevaṃ sūtroktaṃ pāṇipīḍanam

66.39

varastriḥ prokṣayellājāñchūrpasthānabhighārayet | abhighāryāñjaliṃ tasyāḥ pūrayitvā'bhighārayet

66.40

añjalīnapūrayeddhṛtvā lājānvadhvā vivāhike | vicchinnavahnisaṃdhāne patirlājāndvirāvapet

66.41

hutvā lājāṃstathā homaṃ hutvā kuryātpradakṣiṇam | sodakumbhasya caivāgneraśmānamavarohayet

66.42

vidhireṣa vivāhasya pratyāhutipradakṣiṇam | mantro'ryamaṇaṃ varuṇaṃ pūṣaṇaṃ lājahomake

66.43

avaśiṣṭānvaro lājāñchūrpakoṇena caiva hi | abhyātmaṃ juhuyātta ṣṇamiti yajñavidāṃ matam

66.44

yadi baddhe śikhe syātāṃ kanyakāvarayorapi | pratyṛcaṃ ca śikhe baddhā tūṣṇīṃ varasya mocayet

66.45

iṣa ityādibhirmantrairīśānyāṃ cālayedvadhūm | gatvā padāni saptātha saṃyojya śirasī ca te

66.47

kumbhasya salilaṃ siñcedubhayoḥ śirasoḥ svayam | saubhāgyajananīṃ devīṃ spṛṣṭvā dākṣāyaṇīṃ śivām
tataḥ sviṣṭakṛdādi syāddhomaśeṣaṃ samāpayet | ahaḥśeṣaṃ ca tiṣṭhetāṃ maunenaiva tu daṃpatī

66.48

dhruvaṃ cārundhatīṃ dṛṣṭvā visṛjetāmubhau vacaḥ | patiputravatī cā''śīstayordadyādyathocitam

66.54

anena vidhinotpanno vivāhāgniriti smṛtaḥ | sa eva syādajasrākhya iti yajñavido viduḥ

66.55

divā vā yadi vā rātrau kanyādānaṃ vidhīyate | tadānīmeva homaṃ tu kuryādvaivāhikaṃ ca hi

66.55.p1

iti vivāhahomaḥ

66.51

vadhvā saha gṛhaṃ gacchedādāyāgniṃ tamagrataḥ | sūtroktavidhinā ceha priyāmūḍhāṃ praveśayet

66.52

pratiṣṭhāpyānalaṃ kuryāttaccakṣuṣyantaṃ ca pūrvavat | ṛgbhiśca juhuyādājyamonaḥ prajāṃ catasṛbhiḥ

66.53

samañjantvetayā prāśya dadhi tasyai prayacchati | anakti hṛdaye tasyā dadhnā'lābhe ghṛtaṃ ca tat

66.54-2

mantralopādi homāntaṃ kṛtvā sviṣṭakṛdādikam | hutvā vyāhatimiścātra patnīṃ vāme samānayet

66.55-2

navoḍhāmānayetpatnīṃ vāmaṃ vāmaṃ ta ityṛcā | vāmamadyetyacā caike tataḥ pūrṇamasīti ca

66.56

yadi kālavaśātkartuṃ pṛthagddhomadvayaṃ na cet | dvayamapyekakāle vā kartavyaṃ karma kecana

66.57

kumbhasya jalasiktāntaṃ kṛtvā sarvaṃ tadāditaḥ | pratyṛcaṃ juhuyādājyamānaḥ prajāṃ catasṛbhiḥ

66.58

samañjantviti co''rabhya sarvaṃ pūrvavadācaret | svasthānīyavadhū vāme pūrṇamasyādikaṃ caret

66.56-2

rātrāvahani vā dānaṃ kanyāyāḥ svīkṛtaṃ yadā | tadānīmeva homaḥ syādvivāhasyaṃ ca siddhaye

66.60

yāvatsaptapadīmadhye vivāho naiva siṣyati | sadyo'to homamicchanti santaḥ sāyamupāsanam

66.61

vivāhaścedbhavedrātrau sārdhayāmadvayādadhaḥ | tadaivopāsanaṃ kuryātkecidbrahmavido viduḥ

66.62

nityahome tu kālaḥ syādrātrau nāḍīnavātmakaḥ | dviguṇaḥ syādvivāhe tu pravadanti maharṣayaḥ

66.63

daṃpatī niyamenaiva brahmacaryavratena tu | vaivāhikagṛhe tau ca nivasetāṃ caturdinam

66.64

caturthīṃ tridivasyānte yāme vā caiva daṃpatī | umāmaheśvarau natvā vaṃśadānaṃ pradāpayet

66.65

bhojanaṃ śayanaṃ snānaṃ tathaikātropaveśanam | gṛhapraveśaparyantaṃ daṃpatyormu nayo viduḥ

66.66

vadhvā saha varo gacchetsvagṛhaṃ pañcame dine | gṛhoktavidhinā caiva deśadharmeṇa vā'pi ca

66.67

nāndīśrāddhaṃ dvijaḥ kuryātsvastivācanapūrvakam | gṛhapraveśamārabhya pitaryapi ca jīvati

66.68

sa jīvatpitṛko nāndīśrāddhaṃ cetkurute dvijaḥ | pituścaiva pitṝṇāṃ tu pravadanti maharṣayaḥ

66.66-2

prathamodvāhaparyantaṃ putrasyaiva kriyāsu ca | nāndīśrāddhaṃ pitā kuryādata ūrdhvaṃ sutaḥ svayam

66.71

catvāro brāhmaṇā daive pitrye cāṣṭādaśa smṛtāḥ | nāndīśrāddhaṃ vadantyeke munayaḥ pañca vā'pi ca 70
vivāhe copanayane garbhādhānādike tathā | anvādhāne śataṃ viprānbhojayeddha vyaṇānvitān

66.72

vivāhotsavayajñeṣu daive pitrye ca karmaṇi | prārabdhe sūtakaṃ nāsti pravadanti maharṣayaḥ

66.73

prārambhakarmaṇaścaiva kriyāprārambhakasya ca | kriyāvasānaparyantaṃ na tasyā''śaucamiṣyate

66.74

prārambho varaṇaṃ yajñe saṃkalpo vratasatrayoḥ | nāndīśrāddhaṃ vivāhādau śrāddhe pākaparikriyā

66.75

nāndīśrāddhe kṛte caiva vivāhe cotsavādiṣu | na kuryādupavāsaṃ ca cchandasāṃ vai tapovratam

66.76

apasavyaṃ svadhāśrāddhaṃ nadīsnānaṃ śavekṣaṇam | varjayettarpaṇaṃ caiva devakaulyāpanāvādha

66.77

nāndīśrāddhe kṛte mohācchrāddhaṃ pratyābdikādikam | sapiṇḍaḥ kurute yaścedapamṛtyu vrajeddhruvam

66.78

alābhe sumuhūrtasya vighnaṃ yaḥ kurute yadi | svadhayā tu vivāhasya na sa paśyecchubhaṃ kvacit

66.76-2

vighnamācarate yastu yajñasyodvāhakasya ca | yātrāyāścaiva dharmasya sa yāti narakaṃ dhruvam

66.80

ūḍhāyā duhituścānnaṃ nādyādvipraḥ kathaṃcana | ajñānādyadi bhuñjīta narakaṃ pratipadyate

Linked texts (5)