<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.129 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Viramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya) › 129

# Viramitrodaya 129

Vīramitrodaya 129

- **Language:** Sanskrit

### [129](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.129)

}  
"aṅgaṇaguvirodhe ca tādarthyat"itinyāyāt /  
(a. 12 pā. 2 adhi. 9 sū. 25) ata eva yatra  
pradhānaṃ sāyāhnādikālikaṃ tatra rātrāvapyekabhaktānuṣṭhānamaviruddham /  
yattūpavāsapratinidhibhūtamekabhaktaṃ tat tadyogyatithau madhyāhne kāryam /  
ityekabhaktanirṇayaḥ /  
atha naktanirṇayaḥ /  
tacca divābhojanābhāvaviśiṣṭarātribhojanarūpam /  
kecittu na naktasya bhojanarūpatvaniyamaḥ /  
kintu prāyikaṃ tasya bhojanarūpatvam /  
ata eva navarātravratasyāpi naktavratatvaṃ mādhavādyuktaṃ saṅgacchata ityāhuḥ /  
tatra ca pradoṣavyāpinī prāhyā /  
pradoṣavyapinī grāhyā tithirnaktavrate sadā /  
iti vatsavacanāt /  
pradoṣaśca sūryāstottaratrimuhūrtātmakaḥ /  
trimuhūrtaḥ pradoṣaḥ syādbhānāvastaṃ gate sati /  
naktaṃ tatra prakurvīta iti śāstraviniścayaḥ //  
iti vyāsokteḥ /  
yastu--  
yadā tu dviguṇā cchāyāṃ kurvaṃstapati bhāskaraḥ /  
tatra naktaṃ vijānīyānna naktaṃ niśi bhojanam //  
iti sauradharmādiṣu dināntyamuhūrtātmakau dviguṇacchāyopalakṣitaḥ kālo vihitaḥ sa gauṇaḥ /  
muhūrtonaṃ dinaṃ naktaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ /  
nakṣatradarśanānnaktamahaṃ manye gaṇādipa! //  
iti bhaviṣyavacane nakṣatradarśanarūpakālasya svasammatatvena mukhyatvapratīteḥ /  
antimamuhūrta pūrvabhāvimuhūrtaṃdvayaṃ ca gauṇataraḥ kālaḥ /  
pradoṣabyāpinī yatra trimuhūrtā divā yadi /  
tadā naktavrataṃ kuryāt /  
iti kaurmokteḥ /  
etasyāpi gauṇatvaṃ pūrvoktayuktereva /  
gauṇataratvaṃ tu mukhyakālaviprakarṣāt /  
mukhyakāle 'pi ādyamuhūrtadvayaṃ mukhyataram /  
niśānaktaṃ tu vijñeyaṃ yāmārddhe prathame sadā /  
iti vacanāt /  
yastu--  
catvārīmāni karmāṇi sandhyāyāṃ parivarjayet /  
āhāraṃ maithunaṃ nidrāṃ svādhyāyaṃ ca caturthakam //  
iti sandhyāyāṃ bhojananiṣedhastatra sandhyāśabdo nakṣatradarśanaparyantakālaparaḥ /  
{

- [Previous: 128](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.128)
- [Next: 130](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.130)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.129](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.129) · Pramāṇa
