<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.35 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Viramitrodaya](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya) › 35

# Viramitrodaya 35

Vīramitrodaya 35

- **Language:** Sanskrit

### [35](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.35)

}  
na tu kāryāntare paraviddhatvaṃ nivartayati /  
ubhayārthatve vākyabhedaprasaṅgāt /  
kecittu dvitīyāyuktatṛtīyāvidhiḥ śuklatṛtīyāviṣayaḥ /  
niṣedhastu kṛṣṇatṛtīyāviṣayaḥ /  
nacaivaṃ rambhāvākyamanarthakaṃ syāditivācyam /  
ekādaśryaṣṭamītiprāguktavacanavaśādupavāse śuklapakṣagatāyā api tṛtīyāyāḥ paraviddhatvāśrayaṇāttadapavādatvena rambhāvākyārambhopapatterityāhuḥ /  
tadayuktam /  
vaiparītyasyāpi vastuṃ śaktyatvāt /  
dvitīyāyutatṛtīyāvidhiḥ kṛṣṇatṛtīyāviṣayaḥ /  
niṣedhastu śuklatṛtīyāviṣaya iti /  
kiñca--  
śuklapakṣe tithirgrāhyā yasyāmabhyudito raviḥ /  
kṛṣṇapakṣe tithirgrāhyā yasyāmastamito raviḥ //  
itivacanaṃ viparītamevārthamavagamayati /  
atra hi kṛṣṇapakṣagatāyāstṛtīyayāstitheryasyāmastamito raviritidvitīyāyutāyā grāhyatvaṃ pratīyate /  
śuklapakṣagatāyāstu tasyā eva titheryasyāmabhyudito raviriti caturthīyutāyā grāhyatvam /  
vastutastu na śuklakṛṣṇabhedena vidhiniṣedhayorviṣaya vyavasthā yuktimatī /  
tathāsati dvitīyāyuktatṛtīyānaṣedhakānāṃ caturthīyuktatṛtīyāvidhāyakānāṃ ca prāgudāhṛtānāṃ bahūnāṃ saṅkocāpatteḥ /  
asmatpakṣe tu na tathā vākyasaṅkocaḥ /  
rambhāvrataparityāgena dvitīyāyutatṛtīyāniṣedhānāṃ caturthīyutatṛtīyāvidhīnāṃ ca śuklapakṣe 'pi pravṛtteraṅgīkaraṇāt"anyeṣu sarvakāryeṣu"iti vacanaṃ ca bhavatpakṣe bādhyate /  
kevalaṃ yugmavākyameva tu rambhāvrataviṣayatvenāsmatpakṣe saṅkocyate iti viśeṣaḥ /  
ayaṃ ca dvitīyāvedhaḥ svalpo 'pi tyājyo na tu muhūrtatrayaparimita eva /  
"dvitīyāśeṣasaṃyuktāṃ" "kakalākāṣṭhāpi yā caiva"ityādivacanebhyastathāvagamāt /  
ata eva tṛtīyāpi  
caturthīyutā svalpāpi grāhyā na tu trimuhūrtatvakarmakālatvādaraḥ /  
ayaṃ cālpasyāpi dvitīyāvedhasya niṣedhaḥ, alpottaratṛtīyāparigrahaśca śiṣṭācārāt gaurīdaivatyavratāviṣaya eva /  
vratāntareṣu tu niṣedhyadvitīyāvedhādestrimuhūrtatvamādaraṇīyameva yadā tūttaradine alpāpi tṛtīyā na labhyate tadā sarvavrateṣu dvitīyāyuktāpi grāhyaiva /  
ekādaśī tṛtīyā ca ṣaṣṭhī caiva trayodaśī /  
pūrvaviddhāpi kartavyā yadi na syāt pare 'hani //  
iti vṛddhavasiṣṭhavacanāt /  
yadā tu pūrvadine tṛtīyā śuddhā satī uttaradine varddhate tadā śuddhāmapi tyaktvā caturthīyuktaiva grāhyā"gaṇayuktā praśasyata"ityādivacanaiḥ caturthīyuktāyāḥ prāśastyāvagamāditi kecit /  
{

- [Previous: 34](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.34)
- [Next: 36](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.36)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.35](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.viramitrodaya.35) · Pramāṇa
