Baudhayanaprayogamala 3.1
Baudhāyanaprayogamālā 3.1
- Language
- Sanskrit
3.1.1
āmaśrāddhapakṣe | pūrvoktaprakāreṇa pādyāsanādikaṃ datvā, bhojanacaturguṇaparimitataṇḍulān sasopaskarān pātradvaye nidhāya, savyāhṛtigāyatryā prokṣya
nāndīsatyavasusaṃjñakā viśvedevā nāndīmukhā bhūrbhuvaḥsuvaridaṃ vo yugmabrāhmaṇabhojanaparyāptamidamāmaṃ svāhā na mameyaṃ ca vṛddhiḥ | punaḥ pūrvavat
prokṣya | nāndīmātṛpitāmahītyādi = yugmabrāhmaṇabhojanaparyāptamidamāmaṃ svāhā na mameyaṃ ca vṛddhiḥ | evaṃ pitrādibhya mātāmahādibhyaśca
dadyāt || ityāmaśrāddhavidhiḥ || yasmin dine nāndīśrāddhaṃ kuryāttasyāmeva rātrau udakaśāntipratisarabandhau kuryāt | tāvagre vakṣyete
atha snānapavanādiprayogaḥ || kārikāyāṃ "nāndīmukhaṃ ca puṇyāhaṃ snānaṃ pavanamācamam | mantraprokṣaṇakaṃ kuryāt karmādau ṣaḍvidhaṃ gṛhī"
iti | eteṣāṃ karmādāvāvaśyakatvādādau snānapavanādiprayogo likhyate | athāparedyuḥ kartā sapatnīkassaṃsakāryeṇa saha prātarmaṅgalasnānādinityakarma kṛtvā''sane prāṅmukha upaviśyācamya prāṇānāyamya deśakālau saṅkīrtyāmukakarmakartuṃ mama śarīraśuddhyarthaṃ snānapavanamantrācamanamantraprokṣaṇāni
kariṣye iti saṅkalpya || oṃ āpo̱hiṣṭhā ma̍yo̱bhuva̱stāna̍ ū̱rje da̍dhātana | ma̱heraṇā̍ya̱ cakṣa̍se || oṃ yova̍ḥ śi̱vata̍mo̱ rasa̱stasya̍ bhājayate̱ ha na̍ḥ
u̱śa̱tīri̍va mā̱tara̍ḥ || oṃ tasmā̱ ara̍ṃgamāmavo̱ yasya̱ kṣayā̍ya̱ jinva̍tha | āpo̍ ja̱naya̍thā ca naḥ || iti triruktvā | navamārjanāni kṛtvā
tallakṣaṇaṃ tu "bhuvi mūrdhni tathā'kāśe mūrddhyākāśe tathā bhuvi | ākāśe bhuvi mūrdhni syānnavamārjanalakṣaṇam ||” athaikaviṃśatidarbhapūñjīlān
3.1.2
tredhā vibhajya prathamabhāgaṃ gṛhītvā "oṃ bhūrḥ citpati̍stvā punā̱tvacchi̍dreṇa pa̱vitre̍ṇa vasoḥsūrya̍sya ra̱śmibhi̍ḥ” ityāsyamārabhya śirontaṃ triḥ parimṛjet
“oṃ bhuva̍ḥ vā̱kpati̍stvā .... ra̱śmibhi̍ḥ” iti nābhimarabhyāsyāntaṃ triḥ parimṛjet | “oṃ suva̍ḥ de̱vastvā̍ savi̱tā pu̍nātu .... ra̱śmibhi̍ḥ”
iti nābhimarabhya gulphāntaṃ triḥ parimṛjet | tāndarbhānadbhirabhyukṣyòdaṅga nirasyāpaupaspṛśya mantrācamanaṃ kuryāt | oṃ āpo̱hiṣṭhā .... cakṣa̍sa
iti prathamam | oṃ yova̍ḥśi̱vata .... māta̱r iti dvitīyam | oṃ tasmā̱ .... yathācana̱ iti tṛtīyam | svāheti prāśyāṅguṣṭhamūlena mukhaṃ
vyāhṛtibhiḥ triḥparimṛjya savyaṃ pāṇiṃ pādau prokṣyāṅguṣṭhānāmikābhyāṃ cakṣuṣī, aṅguṣṭhatarjanībhyāṃ nāsike, aṃṅguṣṭhakaniṣṭhikābhyāṃ śrotre, aṅguṣṭhamadhyamābhyāṃ bāhumūle, aṅguṣṭhena nābhiṃ, pāṇitalena hṛdayaṃ, pañcabhiḥ śiraḥ, iti pratyekamupaspṛśya punardvirācamediti mantrācamanam || atha
mantraprokṣaṇam || oṃ da̱dhikrāvṇòakāriṣaṃ ji̱ṣṇoraśva̍syavā̱jina̍ḥ| su̱ra̱bhi no̱mukhā̍ka̱ratpraṇa̱āyu̍m̐ṣiṃtāriṣat (1) | oṃ āpo̱hiṣṭhā .... cakṣa̍se
(2) iti śirasi dve | oṃ yova̍ḥśi̱vata .... ja̱naya̍thā ca naḥ (4) iti mukhe dve | oṃ yacci̱ddhi te̱ viśò̍ yathā̱ prade̍va varuṇa vra̱tam
minīmasi̱ dyavi̍dyavi (5) | oṃ yatkiñcedaṃ varuṇa daivye̱ jane̍bhidro̱haṃ ma̍nu̱ṣyā̍ścarā̍masi | aci̍ttī̱ yattava̱ dharmā̍ yuyopi̱mamāna̍stasmā̱dena̍so
devarīriṣaḥ (6) iti grīvāyāṃ dve | ki̱ta̱vāso̱ yadi̍ri̱purna dī̱vi yadvā̍ghāsa̱tyamu̱tayanna vi̱dma | sarvā̱tā viṣya̍ śithi̱reva̍ de̱vāthā̍ tesyāma varuṇa
3.1.3
priyāsa̍ḥ (7) | oṃ hira̍ṇyavarṇā̱ḥ śuca̍yaḥ pāva̱kā yāsu̍ jā̱taḥ ka̱śyapo̱ yāsvindra̍ḥ | a̱gniṃ yā garbha̍ndadhi̱re virū̍pā̱stāna̱ āpa̱ḥ śagm̐syo̱nā
bha̍vantu (8) iti dakṣiṇavāmabāhvoḥ | oṃ yāsā̱gam̐ rājā̱ varu̍ṇo yā̱ti madhye̍ satyānṛ̱te a̍va̱paśya̱ṃ janā̍nām | madhu̍ścyuta̱ḥ śuca̍yo̱ yāḥ
pāva̱kāstāna̱ āpa̱ḥ śagm̐syo̱nā bha̍vantu (9) | oṃ yāsā̍m̐ de̱vā di̱vi kṛ̱ṇvanti̍ bha̱kṣaṃ yā a̱ntari̍kṣe bahu̱dhā bhava̍nti | yāḥ pṛ̍thi̱vīṃ paya̍soṃda̱nti
śu̱krāstāna̱ āpa̱ḥ śagm̐syo̱nā bha̍vantu (10) iti vakṣasi dve | oṃ śi̱vena̍mā̱cakṣu̍ṣā paśyatāpaḥ śi̱vayā̍ta̱nuvopa̍spṛśata̱tvaca̍ṃ me | sarvā̍m̐gum̐a̱gnigūm̐
ra̍psuṣa̱dauhu̱vevo̱mayi̱varco̱bala̱mojo̱ nidha̍tta (11) | oṃ pava̍māna̱ssuva̱rjana̍ḥ | pa̱vitre̍ṇa̱ vica̍rṣaṇiḥ | yaḥ potā̱ sa pu̍nātu mā (12) iti
hṛdaye dve | oṃ puna̱ntu māṃ de̍vaja̱nāḥ | puna̱ntu mana̍vo dhi̱yā | puna̱ntu viśva̍ ā̱yava̍ḥ (13) | oṃ jāta̍vedaḥ pa̱vitra̍vat | pa̱vitre̍ṇa punāhi mā
śu̱kreṇa̍ deva̱dīdya̍t | agne̱ kratvā̱kratū̱gūm̐ranu̍ (14) iti nābhau dve | oṃ yatte̍ pa̱vitra̍ma̱rciṣi̍ | agne̱ vita̍tamanta̱rā | brahma̱ tena̍ punīmahe (15)
oṃ u̱bhābhyā̍ṃ deva savitaḥ | pa̱vitre̍ṇa sa̱vena̍ ca | idaṃ brahma̍ punīmahe (16) iti pārśvayordve | oṃ vaiśva̍de̱vī pu̍na̱tī de̱vyāgā̍t | yasyai̍
ba̱hvī sta̱nuvo̍ vī̱tapṛ̍ṣṭhāḥ | tayā̱ mada̍ntaḥ sadha̱mādye̍ṣu | va̱yagūm̐ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām (17) | oṃ vai̱śvā̱na̱ro ra̱śmibhi̍rmā punātu | vāta̍ḥ
3.1.4
prā̱ṇene̍ṣi̱ro ma̍yo̱bhūḥ | dyāvā̍pṛthi̱vī paya̍sā̱ payo̍bhiḥ | ṛ̱tāvarī̍ ya̱jñiye̍ mā punītām (18) iti kakṣyāṃ dve | oṃ bṛhadbhi̍ssavi̱tastṛbhi̍ḥ
vārṣiṣṭhairdeva̱mantvabhi̍ḥ | agne̱ dakṣai̍ḥ punāhi mā (19) | oṃ yena̍ de̱vā apu̍nata | yenāpo̍ di̱vyaṅka̱śa̍ḥ | tena̍ di̱vyena̱ brahma̍ṇā | i̱daṃ brahma̍
punīmahe (20) iti guhye dve | oṃ yaḥ pā̍vamā̱nīra̱dhyetī̍ | ṛṣi̍bhi̱ssambhṛ̍ta̱gum̐ rasa̍m | sarva̱m̐gum̐ sa pū̱tama̍śnāti | sva̱di̱taṃ mā̍ta̱riśva̍nā (21)
oṃ pāva̱mānīryo a̱dhyetī̍ | ṛṣi̍bhi̱ssambhṛ̍ta̱gum̐ rasa̍m | tasmai̱ sara̍svatīduhe | kṣī̱ragum̐ sa̱rpirmadhū̍ṃda̱kam (22) ityūrvordve | pāva̱mānīḥ sva̱styaya̍nīḥ
su̱dughā̱ hi paya̍svatīḥ | ṛṣi̍bhi̱ssambhṛ̍to rasa̍ḥ | brāhma̱ṇeṣva̱mṛta̍m̐gum̐ hi̱tam | (23) | oṃ pāva̱mānīrddiśa̍ntu naḥ | i̱mam̐llo̱kamatho̍ a̱mum
kāmā̱ntsama̍rdhayantuṃ naḥ | de̱vīrdevai̍ssa̱mābhṛ̍tāḥ (24) iti jānunordve | oṃ pāva̱mānīssva̱styaya̍nīḥ | su̱dughā̱ hi ghṛ̍ta̱ścuta̍ḥ | ṛṣi̍bhiḥ
sambhṛ̍to rasa̍ḥ | brāhma̱ṇeṣva̱mṛta̍m̐gum̐ hi̱tam (25) | oṃ yena̍ de̱vāḥ pa̱vitre̍ṇa | ā̱tmāna̍npu̱nate̱ sadā̍ | tena̍ sa̱hasra̍dhāreṇa | pāva̱mānyaḥ pu̍nantu
mā (26) iti jaṅghayordve | oṃ prā̱jā̱pa̱tyaṃ pa̱vitra̍m | śa̱todyā̍magum̐hi̱raṇmaya̍m | tena̍ brahma̱vido̍ va̱yam | pū̱taṃ brahma̍ punīmahe (27) | oṃ
indra̍ssunī̱tīsa̱ha māṃ pu̍nātu | soma̍ḥ sva̱styā varu̍ṇaḥ sa̱mīcyā̍ | ya̱mo rājā̍ pramṛ̱ṇābhi̍ḥ punātu mā | jā̱tave̍dā mo̱rjaya̍ntyā punātu (28) iti
pādayordve | oṃ bhūḥ (29) | oṃ bhuvaḥ (30) iti pādāṅgulīṣu dve | ogūm̐ suvaḥ (31) | oṃ bhūrbhuvaḥsuvaḥ (32) iti
3.1.5
sarvāṅge dve | iti dvātriṃśanmārjanāni ṣoḍaśasthāneṣu yugmayugmakrameṇa mārjayet | anyaiśca pavitramantrairātmānaṃ prokṣedityuktatvāt | oṃ
śanno̍de̱vīra̱bhiṣṭa̍ya̱ āpo̍ bhavantu pī̱taye̍ | śaṃyora̱bhisra̍vantu naḥ | kayā̍naści̱tra ābhu̍vadū̱tīsa̱dāvṛ̍dha̱ssakhā̍ | kayā̱śaci̍ṣṭhayāvṛ̱tā | kastvā̍sa̱tyomadā̍nā̱magum̐hi̍ṣṭhomatsa̱dandha̍saḥ | dṛ̱ḍhāci̍dā̱ruje̱vasu̍ | abhīṣuṇa̱ssakhī̍nāmavi̱tāja̍ri̱tṝṇā̍m śa̱tambha̍vāsyū̱tibhi̍ḥ | oṃ tara̍tsama̱ndī dhā̍vati̱dhārā̍
su̱tasyāndha̍saḥ | tara̍tsa̱mandīdhā̍vati | u̱srāve̍du̱vasū̍nā̱ṃ marta̍sya de̱vyarva̍saḥ | tara̍tsa̱mandīdhā̍vati | dhva̱srayo̍ḥ puru̱ṣantyo̱rāsa̱hasrā̍ṇi da̱dmahe
tara̍tsa̱mandīdhā̍vati | āyayo̍stri̱m̐śa̱tanta̍nā̱ṃ sahasrā̍ṇica̱dmahe | tara̍tsa̱mandīdhā̍vati (4) iti mārjayitvā, anena snānapavanamantrācamanamantraprokṣaṇakarmaṇā śrīparameśvaraḥ prīyatām
gajakarṇakaḥ || lambodaraśca vikaṭo vighnarājo gaṇādhipaḥ
Linked texts (1)
- Veṅkaṭeśīyaprayogamālā — Veṅkaṭeśa Jyotiṣin, Sanskrit