Pramāṇa · Search · About · API

Baudhayanaprayogamala 38

Baudhāyanaprayogamālā 38

Language
Sanskrit

Contents

38.1

athopākarmakālanirṇayaḥ || gṛhyasūtre 'śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāṃ kriyetā'pi vā āṣāḍhyām' iti || tatraiva 'parvaṇyaudayike
kuryuḥ śrāvaṇyāṃ taittirīyakāḥ || bahvṛcāḥ śravaṇe kuryurhastarkṣe sāmavedinaḥ || gurau śukre'thavā mūḍhe rāṣṭrakṣobhe malimluce || upākarma na kurvīta
karkaṭasthe divākare || etatprārambhaviṣayaṃ gṛhasthānāṃ na caiva tu || śrāvaṇasya tu nityatvānnaiva nityāni lopayet ||' iti || vyāsaḥ
'dhaniṣṭhāsaṃyute kuryācchrāvaṇaṃ karma yadbhavet || tatkarma saphalaṃ jñeyamupākaraṇasaṃjñitam || śravaṇena tu yatkarma uttarāṣāḍhasaṃyutam || saṃvatsarakṛto'dhyāyastatkṣaṇādeva naśyati' || vṛddhamanuḥ 'atrārdharātrādarvākcedgrahasaṅkrama eva vā || nopākarma tadā kuryācchrāvaṇyāṃ śravaṇena vā'
kātyāyanaḥ 'ardharātrādadhastāccetsaṅkrāntirgrahaṇaṃ tathā || upākarma na kurvīta parataścenna doṣakṛt' || atrārdharātrādarvāggrahaḥ saṅkramo vā yadi
bhavettadā parvaṇyupākarma na kuryādityuktatvāt parataścenna doṣakṛdityuktatvācca ardharātrādarvākcettaddina eva niṣedhaḥ, parataścetpūrvadine na niṣedhaḥ kintu
paradina eva niṣedhaḥ || ata eva caturdaśyāmardharātrātparato yadi saṅkramaḥ tadā paradinasya niṣedhāt parvaṇyupākarma na kuryāditi || vedopākaraṇe
prāpte kulīrasthe divākare || upākarma na kartavyaṃ kartavyaṃ siṃhayuktake || etaddeśāntaraviṣayam || tatra guruḥ 'narmadottarabhāge tu kartavyaṃ
siṃhayuktake || karkaṭe saṃsthite bhānāvupākuryāttu dakṣiṇe ' || vyāsaḥ 'māsadvaye doṣayukte prauṣṭhapadyāṃ kuryāt' || taduktaṃ saṅgrahe
'śrāvaṇasya tu māsasya paurṇamāsyāṃ dvijanmanām || āṣāḍhyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vā vedopākaraṇaṃ smṛtam' iti || punaśca saṅgrahe 'gurubhārgavayoḥ
mauḍhye bālye vā vārdhike'pi vā || tathādhimāsasaṃsarpamalamāsādiṣu dvije || prathamopākṛtirna syātkṛtaṃ karma vināśakṛt' iti || smṛtisāre
'yajñopavītaṃ kartavyaṃ śrāvaṇe guruśukrayoḥ || mauḍhye'pi vārdhake bālye nityavatkarma coditam' || smṛtibhāskare 'nitye naimittike japye
homayājñakriyāsu ca || upākarmaṇi cotsarge grahavedho na vidyate' || gobhilaḥ 'adhyāyānāmupākarma kuryātkāle'parāhṇake || pūrvāhṇe tu
visargaḥ syāditi vedavido viduḥ' iti || vastutastu 'bhavedupākṛtiḥ paurṇamāsyāṃ pūrvāhna eva tu' iti pracetaso vacanādaparāhnavidhiyākyaṃ
sāmagaviṣayaṃ teṣāmaparāhna evokterityanupadaṃ vakṣyate || dīpikāyāmapi 'asya tu vidheḥ pūrvāhnakālaḥ smṛtaḥ' iti || āśvalāyanaḥ
'śaratsu syātsāmagānāṃ sadaivopākṛtiḥ khalu || adhvaryūṇāṃ bahvṛcānāṃ varṣāsveva vidhīyate || malamāsādidoṣāṇāmutpattau tu śaratsvapi
adhvaryubhirbahvṛcaiśca kāryaiva syādupākṛtiḥ' || āśvalāyanadharme 'grahadoṣādupākarma prathamaṃ na bhavedyadi || uktakāle'thavā''ṣāḍhe kuryāccharadi
vā'pi ca' iti || 'māsatraye'pi doṣaścecchrāvaṇe māsi tadbhavet || nityasmātkarma na tyājyaṃ gurvastādi na doṣakṛt' || astādidoṣaḥ
prathamopākṛtāveva, na dvitīyādau || tatrāpi svaśākhādhipasya śaktyabhāvaviṣayaḥ, tasya śaktiyoge tu mauḍhyādāvapi tatkāryam || tathā ca
ātreyaḥ 'ṛgyajussāmātharveśā jīvaśukrakujendujāḥ || śākhādhīśa śaktiyute tacchākhādhyayanaṃ śubham' || saṅgrahe'pi 'eko mūḍho bhaveddanyaḥ
svoccamitrāṃśago yadi || anyasyāstamaye kāle kuryācchāvaṇimañjasā || prathamopākṛtiṃ cāpi kuryādevāvicārayan' || kālaprakāśikāyām
'prādhānyena vidhānācca manunā'dhyāyakarmaṇi || prathamopākṛtiścāpi kartavyetyāha gautamaḥ || yadā cāstaṃ gate śukre śrāvaṇe kurburañjasā
śrāvaṇasya ca nityatvātkartavyaṃ nityakarma ca' || etadāṣāḍhādimāsatraye'pi doṣasadbhāvaviṣayam || atra śāntiruktā || somodhenumiti
[oṃ somo̍ dhe̱num̐ somo̱ arva̍ntamā̱śum || somo̍ vī̱raṃ karma̍ṇyaṃ dadātu || sā̱da̱nya̍ṃ vi̱da̱thya̍ṃm̐sa̱bheya̍ṃm || pi̱tuḥ śrava̍ṇa̱ṃ yo dadā̍śadasmai

38.2

oṃ āpā̍ḍhaṃ yu̱tsupṛ̱tsum̐so̍ma̱ kratu̍bhiḥ || yā te̱ dhāmau̍ni ha̱viṣā̱ yaja̍nti || tvami̱ha oṣa̍dhīḥ soma̱ viśvā̍ḥ || tvama̱po a̍janaya̱stvaṃ gāḥ

38.6

iti brāhmaṇāntargatau mantrau jñeyau ||] dvābhyāṃ hutvaivopākṛtiṃ caret || śāntiṃ kṛtvā tayorvā'pi śukradevendramantriṇoḥ || homadānajapairvā'pi
tayoruditamantrakaiḥ || kartavyaṃ śrāvaṇaṃ viprairiti jīvena bhāṣitam

38.64

atha pūrvanirṇayaḥ || dinakarodyote gobhilaḥ 'parvaṇyodayike
kuryuḥ śrāvaṇe taittirīyakāḥ || bahvṛcāḥ śravaṇarkṣe tu hastarkṣe sāmavedinaḥ' || śravaṇebhavaṃ śrāvaṇam || 'atraudayikaṃ parva saṅgavādadhikameva
grāhyam || śrāvaṇī paurṇamāsī tu saṅgavātparato yadi || tadaivaudayikī grāhyā nānyā caudayikī bhavet' iti mādhavīye gārgyokteśca
yattu kāladarśe 'śrāvaṇyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vā pratipat ṣaṇmuhūrtakaiḥ || viddhā syācchandasāṃ tatropākarmotsarjanaṃ bhavet' iti, tat sāmagaviṣayam
siddhāntadīye 'śrāvaṇe śrāvaṇe parva saṅgavaspṛgyadā bhavet || tatraivaudayikaṃ kāryaṃ nānyadaudayikaṃ bhavet' ityuktam || tatparvaṇassaṅgavādhikyasparśaviṣayaṃ pūrvavacanenopasaṃhārāt || gagryaḥ 'parvaṇyodayike kuryuḥ śrāvaṇe taittirīyakāḥ || bahvṛcāḥ śravaṇe kuryurgrahasaṅkrāntivarjite'
iti || ‘samprāptavān śrutīrbrahmā parvaṇyodayike punaḥ || ato bhūtadine tasminnopākaraṇamiṣyate’ iti kālikāpurāṇe || nigame'pi
‘pare'hni saṅgavādūrdhvaṃ pūrṇimā śrāvaṇe vrate || saṅgavasparśinī vā'pi hīnā pūrvā śubhāvahā’ || śaṅkhaḥ ‘udayādudayavyāptā trimuhūrtā yadā
bhavet || upākaraṇakārye tu śroṇā grāhyā vasoryutā || hīnā pūrvā tu kartavyā uttarāṣāḍhasaṃyutā’ iti || yattu kātyāyanavacanam
‘udayavyāpinī caiva viṣṇvarkṣaṃ ghaṭikādvayam || tatkarma saphalaṃ jñeyaṃ tasya puṇyamanantakam’ ityetaduttarāṣāḍhayuktaniṣedhaparaṃ na tadghaṭikādvayasvīkāraparam || śaṅkhaśaunakādibhistrimuhūrtaprayogaparyāptimuktatvāt | vaiṣṇave ‘dhaniṣṭhāsaṃyutāṃ śastāmupākaraṇakarmaṇi || udaye trimuhūrtā tu no
cetpūrvā śubhāvahā’ iti || saṅgrahe māsaphalamāha ‘upākṛtiḥ śrāvaṇe tu brahmavīryo bhaveddvijaḥ || bhādre tu kṣatravīryasyātkṛṣivṛddhiḥ śucau
bhavet’ iti yājñavalkyaḥ || ‘uttamā śrāvaṇe māsi madhyā bhādrapade bhavet || āṣāḍhe tvadhamā jñeyā nānyamāse hyupākṛtiḥ’ iti
smṛtibhāratyām || bṛhatpracetāḥ ‘bhavedupākṛtiḥ paurṇamāsyāṃ pūrvāhna eva tu || brāhmaṇānbhojayettatra pitṝnuddiśya devatāḥ’ || iti
nāndīśrāddhavidhānaṃ prathamopākṛtiviṣayam || atraivaṃ vyavasthā || yajurvedināṃ paredyuḥ pūrṇimā saṅgavātparato vā saṅgavaspṛgiti sārdhadvādaśaghaṭikāparimitasaṅgavakālaparyantaṃ vā'sti cet paredyureva, sārdhadvādaśaghaṭikānyūnā cet pūrvedyurevopākarma kuryāt || caturdaśīyutaniṣedhastu paradine
saṅgavātparato bhāvaviṣayaḥ || tathā || bahvṛcānāṃ ca paradine viṣṇvarkṣe trimuhūrtanyūne uttarāṣāḍhayutasya svīkārāt hīnā pūrvā śubhāvaheti
uktatvācca pratipat ṣaṇmuhūrtakairityuktvā ṣaṇmuhūrtasadbhāvasya karmakālaparyāptatvāttato nyūne kartavyatāvidhānāt pūrvedyureveti || tatrāpi pūrvāhna eva
nūtanabrahmacāriṇāṃ tu astamalamāsādivarjitaśrāvaṇabhādrapadayorvā śuddhamāse pūrvarātrādarvākpūrvadināpararātrātparato vā grahasaṅkrāntivarjite nāndīśrāddhaṃ
kṛtvā, upākarma kuryāt || tayorapi doṣasadbhāve bodhāyanānāmāṣāḍhasya vihitatvāttatraiva kāryam || triṣvapi māseṣu doṣayukteṣu pūrvoktaprāyaścittaṃ
kṛtvā, śrāvaṇe kuryāt || śaratsvapīti vacanāccharatkāle vā kartavyam || nūtanabrahmacāriṇāmupākarmamātram || anye tūtsarjanapūrvakamupākarma
kuryuḥ || ityupākarmakālanirṇayaḥ

38.65

athotsarjanakālaḥ || siddhāntadvīye 'śrāvaṇyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vā paurṇamāsyāmupakramaḥ
prādurbhāvetvauṣadhīnāṃ yadā syāttaittirīyakāḥ || taiṣyāṃ tu paurṇamāsyāṃ vā māghyāṃ votsarjanaṃ bhavet' || gṛhyasūtre 'utsargabalistaiṣyāṃ paurṇamāsyāṃ kriyetā'pi vā māghyām' iti || kārikāyām 'yadyāṣāḍhyāmupākarma taiṣyāṃ svādhyāyamutsṛjet || śrāvaṇyāṃ ca tathā māghyāṃ taiṣyāṃ
vetyaparaṃ matam || prauṣṭhapadyāmupākṛtya māghyāṃ vā'pi tamutsṛjet' iti || athavopākarmadina eva kāryam || 'puṣye tūtsarjanaṃ kuryādupākarma
dine'thavā' iti hemādrau khādiragṛhyokteḥ || pariśiṣṭe'pi 'māse prauṣṭhapade hastātpuṣyaḥ pūrvo bhavedyadā || tadā vā śrāvaṇe kuryādutsargaṃ
chandasāṃ dvijaḥ' iti || nirṇayāmṛte manuḥ 'śrāvaṇe prauṣṭhapadyāṃ vā hyupākṛtya yathāvidhi || yuktaṃ chandāṃsyadhīyīta māsānvipro'rdhapañcamān'
ardha pañcamo yeṣāṃ te ardhapañcamāḥ || [upākarmaprabhṛti sārdhāṃścaturo māsān svādhyāyadineṣvadhīyītetyarthaḥ] || viṣṇubhaṭṭaḥ 'tacca śrāvaṇyāṃ
paurṇamāsyāṃ grahasaṅkrāntivarjitāyāṃ kriyetā'pi vā''ṣāḍhyāṃ evaṃ vidhāyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vā'nyasyāṃ vā tithāvāvaśyakatvāt || atha yātayāmadoṣāḥ
āsthānocchvāsavicchedaghoṣaṇādhyāpanādikam || prāmādikaṃ śrutau yatsyādyātayāmatvakāri tat' iti || ityutsarjanakālanirṇayaḥ

38.6-2.1

athotsarjanopākarmasamānatantraprayogaḥ || athācāryaḥ saśiṣyaḥ prātarnadyādau snātvā, śukle vāsasī paridhāya, nityakarma kṛtvā,
nadītīre devālaye vā śucau deśe devarṣipitṛmaṇḍalāni likhet || yathā || madhye prāgagrāḥ ṣaḍrekhāḥ udagagrā aṣṭau, evaṃ kṛte pañcatriṃśat
koṣṭhāni bhavanti || taddakṣiṇata agastyāyaikaṃ, evaṃ ṣaṭtriṃśat || taduttare prāgagrā udagagrāścāṣṭāvaṣṭau rekhā likhet, evaṃ kṛte ekonapañcāśat
koṣṭhāni bhavanti || taddakṣiṇe prāgagrāścatasra udagagrā aṣṭau, evaṃ kṛte ekaviṃśatikoṣṭhāni bhavanti || taddakṣiṇe svasvapitṝṇāṃ prāgagrāścatasraḥ
udagagrāḥ pañca, evaṃ kṛte dvādaśakoṣṭhāni bhavanti || evaṃ maṇḍalacatuṣṭayaṃ vilikhya, taṇḍulaiḥ pūrayitvā, devamaṇḍale darbhadvayakṛtān kūrcān
prāgagrān, ṛṣimaṇḍale darbhadvayakṛtān kūrcānudagagrān, pitṛmaṇḍale darbhatrayakṛtān kūrcān dakṣiṇāgrān āsanārthaṃ kalpayitvā, tataḥ sarve'pi
ācamanaprāṇāyāmau kṛtvā, deśakālau saṅkīrtya, ‘utsarjanopākarmākhyakarma kartuṃ mama śarīraśuddhyarthaṃ snānapavanamantrācamanamantraprokṣaṇāni kariṣye’
iti saṅkalpya tatkṛtvā, gaṇapatiṃ sampūjya, ‘utsarjanopākarmākhyakarma kartuṃ śāntyarthaṃ tuṣṭyarthaṃ vṛddhyarthaṃ ca brāhmaṇaissaha svastipuṇyāhavācanākhyaṃ
karma kariṣye’ iti saṅkalpya, ‘anayorutsarjanopākarmākhyakarmaṇoḥ puṇyāhaṃ bhavanto bruvantu || ābhyāmutsarjanopākarmākhyakarmabhyāṃ svasti
bhavanto bruvantu || anayorutsarjanopākarmākhyakarmaṇoḥ ṛddhiṃ bhavanto bruvantu || devarṣipitaraḥ prīyantām || savitā prīyatām’ ityādi

38.6-2.2

mārjanāntaṃ kṛtvā, tataḥ saśiṣya ācāryo darbheṣaScreen reader users: This text contains an error. Please see the image.vāṃsīno darbhān dhārayamāṇaḥ pavitrapāṇiḥ prāṇānāyamya, deśakālau saṅkīrtya, ‘mama sarveṣāṃ
cādhītānāṃ chandasā1savīryatvāya śrīparameśvaraprītyarthaṃ utsarjaṃnākhyaṃ karma kariṣye || tadaṅgatvena devarṣipitṝn pūjayiṣye’ ityuktvā, atha madhye
devamaṇḍale nairṛtyakoṇādārabhya prāgapavargaṃ yajñopavītī akṣatān gṛhītvā, dakṣiṇabhāgasthaprathamapaṅktau || oṃ brahmaṇe kalpayāmi (1), prajāpataye
(2), bṛhaspataye (3), agnaye (4), vāyave (5), sūryāya (6), candramase (7) || taduttare dvitīyapaṅktau || nakṣatrebhyaḥ (8), ṛtubhyaḥ
(9), saṃvatsarāya (10), indrāya rājñe (11), somāya rājñe (12), yamāya rājñe (13), varuṇāya rājñe (14) || taduttare tṛtīyapaṅktau
vaiśravaṇāya rājñe (15), vasubhyaḥ (16), rudrebhyaḥ (17), ādityebhyaḥ (18), viśvebhyo devebhyaḥ (19), sādhyebhyo devebhyaḥ (20),
sarvebhyo devatābhyaḥ (21) || taduttare caturthapaṅktau || sarvābhyo devatābhyaḥ (22), marudbhyaḥ (23), ṛbhubhyaḥ (24), bhṛgubhyaḥ (25),
atharvabhyaḥ (26), aṅgirobhyaḥ (27), viśvāmitrāya (28) || taduttare pañcamapaṅktau || jamadagnaye (29), bharadvājāya (30), gautamāya
(31), atraye (32), vasiṣṭhāya (33), kaśyapāya (34), arundhatyai (35), || taddakṣiṇe koṣṭhe || agastyāya kalpayāmi (1-36)
etaireva nāmadheyaiścaturthyantairnamontairāvāhanādi sarvopacārān kuryāt || atha nivītinaḥ taduttare ṛṣimaṇḍale nairṛtyakoṇādārabhya udagapavargam

38.6-2.3

prathamapaṅktau || kṛṣṇadvaipāyanāya kalpayāmi (1), jātūkūrṇyāya (2), tarakṣave (3), tṛṇabindave (4), somaśuṣmiṇe (5), somaśuṣmāyaṇāya
(6), vājine (7) || tatpūrve dvitīyapaṅktau || vājaśravase (8), bṛhadukthāya (9), varmiṇe (10), sanatkumārāya (11), bharadvājāya
(12), vāmadevāya (13), vājamnāya (14) || tatpūrve tṛtīyapaṅktau || haryaśvāya (15), udamāya (16), ṛṇañjayāya (17),
anṛṇañjayāya (18), kṛtañjayāya (19), dhanañjayāya (20), satyañjayāya (21) || tatpūrve caturthapaṅktau || babhrave (22), triyakrūṇāya
(23), triyannṛṣaye (24), tridhātave (25), adhvaṅgāya (26), parāśarāya (27), indrāya (28) || tatpūrve pañcamapaṅktau || mṛtyave
(29), kartre (30), vikartre (31), sukartre (32), laṣṭre (33), dhātre (34), vidhātre (35) || tatpūrve ṣaṣṭhapaṅktau || sudhātre (36),
suśravase (37), satyaśravase (38), savitre (39), sāvitryai (40), chandobhyaḥ (41), ṛgvedāya (42) || tatpūrve saptamapaṅktau
yajurvedāya (43), sāmavedāya (44), atharvavedāya (45), atharvāṅgirobhyaḥ (46), itihāsapurāṇebhyaḥ (47), sarpadevajanebhyaḥ (48),
sarvabhūtebhyaḥ kalpayāmi (49) || kṛṣṇadvaipāyanāya nama ityādibhiścaturthyantairnamontairnāmamantrairāvāhanādyupacārān kuryāt || atha taddakṣiṇe
pitṛmaṇḍale prācīnāvītī vāyavyakoṇādārabhya dakṣiṇāpavargam || prathamapaṅktau || vaiśampāyanāya (1), phaliṅgave (2), tittiraye (3)
tatpūrve dvitīyapaṅktau || ukhāya (4), uruyāya (5), ātreyāya (6) || tatpūrve tṛtīyapaṅktau || padakārāya (7), kauṇḍiṇyāya (8),

38.6-2.4

vṛttikārāya (9) || tatpūrve caturthapaṅktau || kaṇvīya (10), bodhāyanāya (11), pravacanakārāya (12) || tatpūrve pañcamapaṅktau
āpastambāya (13), sūtrakārāya (14), satyāṣāḍhāya (15) || tatpūrve ṣaṣṭhapaṅktau || hiraṇyakeśāya (16), ācāryebhyaḥ (17),
ūrdhvaretobhyaḥ (18) || tatpūrve saptamapaṅktau || vānaprasthebhyaḥ (19), vaṃśasthebhyaḥ (20), ekapatnibhyaḥ kalpayāmi (21) || ityāsanaṃ
kalpayitvā, vaiśampāyanāya nama ityādibhirnāmamantraiścaturthyantairnamontairāvāhanādyupacārān kuryāt || taddakṣiṇe || pitṛbhyaḥ pitāmahebhyaḥ
prapitāmahebhyaḥ, mātṛbhyaḥ pitāmahībhyaḥ prapitāmahībhyaḥ, mātāmahebhyaḥ mātuḥpitāmahebhyaḥ mātuḥprapitāmahebhyaḥ, mātāmahībhyaḥ mātuḥpitāmahībhyaḥ mātuḥ prapitāmahībhyaḥ kalpayāmi || ityāsanaṃ kalpayitvā, pitṛbhyo nama ityādibhirāvāhanādipūjāṃ kuryāt || atha upavītī
oṃ brahmaṇe svāhā, prajāpataye svāhā || ityādibhiḥ svāhāntairnāmabhiḥ annena baliṃ dattvā, atha yajñopavītī haste phalodakaṃ gṛhītvā tarpayati
brahmāṇaṃ tarpayāmi, prajāpatiṃ tarpayāmi, bṛhaspatiṃ tarpayāmi, agniṃ, vāyuṃ, sūryaṃ, candramasaṃ, nakṣatrāṇi, ṛtūṃstarpayāmi, saṃvatsaraṃ, indraṃ
rājānaṃ, yamaṃ rājānaṃ, varuṇaṃ rājānaṃ, vaiśravaṇaṃ rājānaṃ, vasūn, rudrān, ādityān, viśvāndevān, sādhyāndevān, sarvāndevatān,
marutaḥ, ṛbhūn, atharvaṇaḥ, aṅgirasaḥ, viśvāmitraṃ, jamadagniṃ, bharadvājaṃ, gautamaṃ, atriṃ, vasiṣṭhaṃ, kaśyapaṃ, arundhatīṃ, agastyaṃ tarpayāmi

38.6-2.5

iti tarpayitvā, atha nivītinaḥ ṛṣīn dvirdvistarpayanti || kṛṣṇadvaipāyanaṃ tarpayāmi tarpayāmi, jātūkarṇyaṃ, tarakṣuṃ, tṛṇabinduṃ, somaśuṣmiṇaṃ,
somacchuṣmāyaṇaṃ, vājinaṃ, vājaśravasaṃ, bṛhadukthaṃ, varmiṇaṃ, sanatkumāraṃ, bharadvājaṃ, vāmadevaṃ, bājaratnaṃ, haryaśvaṃ, udamayaṃ, ṛṇañjayaṃ, anṛṇañjayaṃ,
kṛtañjayaṃ, dhanañjayaṃ, satyañjayaṃ, babhruṃ, triyaṛṇaṃ, triyaṛṣiṃ, tridhātuṃ, aśvaṅkhaṃ, parāśaraṃ, indraṃ, mṛtyuṃ, kartāraṃ, vikartāraṃ, sukartāraṃ,
tvaṣṭāraṃ, dhātāraṃ, vidhātāraṃ, sudhātāraṃ, suśravasaṃ, satyaśravasaṃ, savitāraṃ, satyaṃ, chandām̐si, ṛgvedaṃ, yajurvedaṃ, sāmavedaṃ, atharvavedaṃ,
atharvāṅgirasaḥ, itihāsapurāṇāni, sarpadevajanāṃstarpayāmi tarpayāmi, sarvabhūtāni tarpayāmi tarpayāmi || iti dvirdvistarpayitvā, atha prācīnāvītī
pitṝn tristristarpayati || vaiśampāyanaṃ tarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi, phaliṅguṃ, tittiriṃ, ukhaṃ, ukhyaṃ, ātreyaṃ, padakāraṃ, kauṇḍiṇyaṃ,
vṛttikāraṃ, kaṇvaṃ, bodhāyanaṃ, pravacanakāraṃ, āpastambaṃ, sūtrakāraṃ, satyāṣāḍhaṃ, parāśaraṃ, hiraṇyakeśaṃ, ācāryān, ūrdhvaretasaḥ, vānaprasthān,
vaṃśyāṃstān, ekapatnīṃstarpayāmi tarpayāmi tarpayāmi || iti tristristarpayitvā, atha svasvapitaraḥ || pitūṃstarpayāmi 3, pitāmahāṃstarpayāmi 3,
prapitāmahāṃstarpayāmi 3, mātṛstarpayāmi 3, pitāmahīstarpayāmi 3, prapitāmahīstarpayāmi 3, mātāmahāṃstarpayāmi 3, mātuḥpitāmahāṃstarpayāmi 3,
mātuḥprapitāmahāṃstarpayāmi 3, mātāmahīstarpayāmi, mātuḥpitāmahīstarpayāmi, mātuḥprapitāmahīstarpayāmi || atra pitrādinavānāṃ tristriḥ

38.6-2.6

tarpaṇaṃ, mātāmahyāditisṛṇāṃ sakṛtsakṛt || athopavītinaḥ ācamya brahmayajñaṃ kuryuḥ || athācamya darbheṣaScreenāsīno darbhān dhārayamāṇaḥ
pavitrapāṇiḥ prāṇānāyamya, mamādhītānāṃ chandasā1savīryatāya utsarjanāṅgatvena śrīparameśvaraprītyarthaṃ brahmayajñena yakṣye || caturo darbhān gṛhītvā,
vāmapādopari dakṣiṇapādaṃ pratiṣṭhāpya, atha dakṣiṇajānuni dakṣiṇottarau pāṇī nidhāya || oṃ bhūrbhuvaḥsvaḥ tatsa̍vi̱turvare̍ṇyam || bhargo̍ de̱vasya̍
dhīmahi || dhiyo̱ yo na̍ḥ praco̱dayā̍t || oṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍ de̱vasya̍ dhīmahi || dhiyo̱ yo na̍ḥ praco̱dayā̍t || oṃ tatsa̍vi̱turvare̍ṇya̱ṃ bhargo̍
de̱vasya̍ dhīmahi̱ dhiyo̱ yo na̍ḥ praco̱dayā̍t || oṃ a̱gnimī̍ḷe pu̱rohi̍tam 0 i̱ṣetvorjetvā̍ 0 ya̱jñasya̍ śundha̍dhvam 0 iti triranuvākān || āpa̍
undantu 0 uddhanyamā̍nam 0 anu̍matyai pu̱roḍāśam 0 ityaṣṭamapraśnānuvākam || brahma̍sandha̱ttam 0 bha̱draṃ karṇe̍bhiḥ 0 sa̱ ha̱ vai de̱vānām 0 sa̱ñjñāna̍ṃ
vi̱jñānam 0 ityetānanuvākān pratīkān vā'dhītya tattatkāṇḍādīṃśca adhītya || agna̱ āyā̍hi 0 śanno̍ de̱vī 0 || atha śikṣāṃ pravakṣyāmi
amāvāsyena vā paurṇamāsyena vā haviṣā yakṣyamāṇo bhavati || vṛddhirādaic || samāmnāyaḥ samāmnātaḥ || mayarasatajabhanalagasammitam
pañcasaṃvatsaramayam || gauḥ || gmā || jmā || yogīśvaraṃ yājñavalkyam || nārāyaṇaṃ namaskṛtya || athāto dharmajijñāsā || athāto
brahmajijñāsā || oṃ namo̱ brahma̍ṇe̱ namo̍ astva̱gnaye̱ nama̍ḥ pṛthi̱vyai nama̱ oṣa̍dhībhyaḥ || namo̍ vā̱ce namo̍ vā̱caspata̍ye̱ namo̱ viṣṇa̍ve bṛha̱te ka̍romi

38.6-2.7

iti triruktvā || vṛṣṭi̍rasi̱ vṛśca̍ me pā̱pmānamṛtātsa̱tyamupā̍gām || hastā̍vavani̱jya̍ śiraścakṣu̍ṣī nāsi̍ke̱ śrotre̱ hṛda̍ya̱māla̍bhate || iti sakṛdupaspṛśya
oṃ kāṇḍā̍tkāṇḍātpra̱roha̍ntī̱ paru̍ṣaḥ paruṣa̱ḥ pari̍ || e̱vāno̍ dūrve̱ prata̍nu sa̱hasre̍ṇa śa̱tena̍ ca || yā śa̱tena̍ pra̱tano̍ṣi sa̱hasre̍ṇa vi̱roha̍si || tasyā̍ste
devīṣṭake vi̱dhema̍ ha̱viṣā̍ va̱yam || iti dvābhyāṃ jalasamīpe dūrvāṃ ropayitvā, atha nivītī || prajāpatiṃ kāṇḍaṛṣīṃstarpayāmi tarpayāmi, somaṃ
kāṇḍaṛṣīn, agniṃ kāṇḍaṛṣīn, viśvāndevān kāṇḍaṛṣīn, svayambhuvaṃ kāṇḍaṛṣīn || iti dvirdvistarpayitvā, atha yajñopavītī apa ācamya
oṃ kāmo'kārṣīnnamo namaḥ || kāmo'kārṣītkāmaḥ karoti nāhaṃ karomi kāmaḥ kartā nāhaṃ kartā kāmaḥ kārayitā nāhaṃ kārayitā eṣa te
kāmakāmāya svāhā || manyurakārṣīnnamo namaḥ || manyurakārṣīnmanyuḥ karoti nāhaṃ karomi manyuḥ kartā nāhaṃ kartā manyuḥ kārayitā nāhaṃ
kārayitā eṣa te manyo manyave svāhā || utsṛ̍ṣṭā̱ vai vedā̍ḥ || tato devarṣipitṛtṛptyāsa anenotsarjanakarmaṇā śrīparameśvaraḥ prīyatām
ityutsarjanaprayogaḥ

Linked texts (7)