Pramāṇa · Search · About · API

Baudhayanaprayogamala 46

Baudhāyanaprayogamālā 46

Language
Sanskrit

Contents

46.1

atha medhāsūktam
oṃ me̱dhā de̱vī ju̱ṣamā̍ṇā na̱ āgā̍dvi̱śvācī̍ bha̱drā su̍ma̍na̱syamā̍nā || tvayā̱ juṣṭā̍ nu̱damā̍nā du̱ruktā̍nbṛhadva̍dema vi̱dathe̍ su̱vīrā̱ḥ svāhā̍ || medhāyai
idam

46.2

oṃ tvayā̱ juṣṭa̍ ṛ̱ṣirbha̍vati devi̱ tvayā̱ brahmā̍ gata̱śrīru̱ta tvayā̍ || tvayā̱ juṣṭa̍ści̱traṃ vi̍ndate̱ vasu̱ sā nau̍ juṣasva̱ dravi̍ṇo na medhe̱
svāhā̍ || medhāyai idam

46.3

oṃ me̱dhāṃ ma̱ indro̍ dadātu me̱dhāṃ de̱vī sara̍svatī || me̱dhāṃ me̍ a̱śvinā̍vu̱bhāvādha̍ttā̱ṃ puṣka̍rasrajā̱ svāhā̍
medhāyai idam

46.4

oṃ a̱psa̱rāsu̍ ca̱ yā me̱dhā ga̍ndha̱rveṣu̍ ca̱ yanmana̍ḥ || daivī̍ me̱dhā sara̍svatī̱ sā māṃ me̱dhā sura̱bhirju̍ṣatā̱gsvāhā̍ || medhāyai
idam

46.5

oṃ ā mā̍ṃ me̱dhā su̱rabhi̍rvi̱śvarū̍pā̱ hira̍ṇyavarṇā̱ jaga̍tī jaga̱myā || ūrja̍svatī̱ paya̍sā̱ pinva̍mānā̱ sā māṃ me̱dhā su̱pratī̍kā juṣantā̱g
svāhā̍ || medhāyai idam

46.6.1

iti pañca medhāsūktam || (mantrāḥ 53) || atra devī̍vācamityādisaptasu mantreṣvvādimamantradvayena pakkaṃ
hutvā, avaśiṣṭapañcamantraiḥ saha sarasvatīsūkta-śraddhāsūkta-medhāsūktaiścopahutya, sviṣṭakṛdādivaradānāntaṃ kṛtvā, kalaśasthāṃ devīṃ samprārthya, tataḥ
śiṣyamupaveśya, tasmindevīmāvāhya, āpohiṣṭhā hiraṇyavarṇāḥ pavamānassuvarjana ityetaiḥ sarasvatī-śraddhā-medhāsūktaiśca kalaśodakena śiṣyamabhiṣicya,
gandhapuṣpādibhiralaṅkṛtya, nānāvidhavanauṣadhirasena sampātamājyaṃ sammiśrya, śiromeśrīrityādyanuvākena abhimantrya, svāhāntena vyāhṛticatuṣṭayena
caturvāraṃ prāśayet || yathā || oṃ śiro̍ me̱ śrīḥ || yaśo̱ mukha̍m || tviṣi̱ḥ keśā̍śca̱ śmaśrū̍ṇi || rājā̍ me prā̱ṇo'a̱mṛta̍m || sa̱mrāṭ
cakṣu̍ḥ || vi̱rāṭ̱cchrotra̍m || ji̱hvā me̍ bha̱dram || vāṅmaha̍ḥ || mano̍ ma̱nyuḥ || sva̱rāḍbhāma̍ḥ || modā̍ḥ pramo̱dā a̱ṅgulī̱raṅgā̍ni || citta̍ṃ
me̱ saha̍ḥ || bā̱hū me̱ bala̍mindri̱yam || hastau̍ me̱ karma̍vī̱rya̍m || ā̱tmā kṣa̱tramuro̍ marma̍ || pṛ̱ṣṭīrme̱ rāṣṭramu̱dara̱mam̐̍sau || grī̱vāśca̱ śroṇyau̍
ū̱rū a̍ra̱tnī jā̱nunī̍ || viśo̍ me̱'ṅgāni sarvata̍ḥ || nābhi̍rme̱ citta̍ṃ vi̱jñāna̍m || pā̱yurme'pa̍citirbhasa̱t || ā̱na̱nda̱na̱ndāvā̱ṇḍau me̍ || bhaga̍ḥ
saubhā̍gya̱ṃ pasa̍ḥ || jaṅghābhyā̱ṃ padbhyā̱ṃ dharmo'smi̍ || viśi̱ rājā̱ prati̍ṣṭhitaḥ || prati̍kṣa̱tre prati̍tiṣṭhāmi rā̱ṣṭre || pratyaśve̍ṣu prati̍tiṣṭhā̱mi goṣu̍
pratyaṅge̍ṣu prati̍tiṣṭhā̱myā̱tman || prati̍prā̱ṇeṣu̍ prati̍tiṣṭhāmi pu̱ṣṭe || prati̱dyāvā̍ pṛthi̱vyoḥ || prati̍tiṣṭhāmi ya̱jñe || tra̱yo de̱vā ekā̍daśa

46.6.2

traya̍strim̐śāḥ su̱rādha̍saḥ || bṛha̱spati̍purohitāḥ || de̱vasya̍ savi̱tuḥ sa̱ve || de̱vā de̱vairava̍ntu̱ mā || pra̱tha̱mā dvi̱tīyai̍ḥ || dvi̱tīyā̍stṛ̱tīyai̍ḥ
tṛ̱tīyā̍ḥ sa̱tyena̍ || sa̱tyaṃ ya̱jñena̍ || ya̱jño yaju̍rbhiḥ || yajū̍ṃṣi̱ sāma̍bhiḥ || sāmā̍nyṛ̱gbhiḥ || ṛco̱ yājyā̍bhiḥ || yā̱jyā̍ vaṣaṭkā̱raiḥ
va̱ṣa̱ṭkā̱rā āhu̍tībhiḥ || āhu̍tayo me̱ kāmā̱ntsama̍rdhayantu || iti paṭhitvā abhimantrya || oṃ bhūrsvāhā̍ || oṃ bhuva̱ḥ svāhā̍ || oṃ
suva̱ḥ svāhā̍ || oṃ bhūrbhuva̱ḥsuva̱ḥ svāhā̍ || iti caiturbhiścaturvāraṃ prāśya, atha hariṃ lakṣmīṃ sarasvatīṃ vināyakaṃ svavidyāsūtrakāraṃ ca sampūjya,
brāhmaṇān dakṣiṇādibhiḥ santoṣya, sūryamupasthāya, gāyatrīmaṣṭottaraśataṃ japtvā, brahmāñjaliṃ kṛtvā, praṇavapūrvakaṃ gāyatrīṃ paccho'rdharcaśo'nuvānamuktvā,
kiñcidvedamadhītya viramet || atra viśeṣastu pūrvoktapārijātaprayoge draṣṭavyaḥ || iti veṅkaṭeśīye vedārambhaprayogaḥ samāptaḥ || cha
atha vratasamāvartanaprayogaḥ || vratasamāvartanayoḥ samānakālakarttavyatāyāḥ śiṣṭācāraprāptatvāt sahaiva nirṇayaḥ kathyate || pārijāte
‘tithinakṣatravārāṃśavargodayanirīkṣaṇam || caulavatsarvamākhyātaṃ sagodānavrateṣu ca’ iti || atha samāvartanam || śrīdharīye ‘vāgīśāditisaumyapauṣṇadinakṛnmitrottarārohiṇīgovindeṣu śaśāṅkabhānuguruvicchukrāṃśavārādiṣu || riktāṃ parva tathāṣṭamīṃ pratipadaṃ meṣaṃ ca kīṭaṃ hariṃ hitvā
śuddhiyute'ṣṭame hi vimale kuryātsamāvartanam’ || nirṇayasindhau || sureśvaraḥ ‘bhānubhānujayorvāre nakṣatre ca vratodite || tārācandraviśuddhau

46.6.3

ca syātsamāvartanakriyā’ iti || rohiṇīmṛgaśiraḥpunarvasupuṣyottarātrayahastānurādhāravatī śravaṇeṣu sūtroktacitrāviśākhayośca bhānusomabudhaguruśukravāreṣu dvitīyā tṛtīyāpañcamīsaptamīdaśamyekādaśītrayodaśīṣu meṣasiṃhavṛścikavarjitarāśiṣu aṣṭame śuddhe divaiva samāvartanaṃ kuryāt || atra
‘vratāni prajāsaṃskārakarmāṇi bhavanti adhyayanāṅgāni ca’ iti viṣṇubhaṭṭaḥ || sūtre ‘vedopakaraṇasya vedasnātako vratasnātako vedavratasnātako
veti, evameva trayaḥ snātakā bhavanti, vedamadhītya vratamakṛtvā yaḥ snāti sa vedasnātakaḥ, yastu vedamanadhītya cīrṇavrataḥ snāti sa vratasnātakaḥ,
vedamadhītya vrataṃ ca kṛtvā yaḥ snāti sa vedavratasnātakaḥ’ iti, ‘evaṃ snātvā bhāryāmudvahet’ iti viṣṇubhaṭṭaḥ || sūtre ‘kālātikramaprāyaścittahomapūrvakaṃ pṛthak pṛthak tatrānvā vedavratāni kṛtvā samāvartanaṃ kuryāt || ataḥparaṃ māṇavaka evācāryānuśiṣṭaḥ karmāṇi karoti’ iti
atra kumārasvāmikārikā 'hotruśukrīyopaniṣadgodānaṃ sammitaṃ tathā || eṣāṃ vratānāṃ pañcānāṃ karma tantrai vayamucyate || puṇyāhavācanaṃ sadyo nāndīṃ
kṛtvā'tha mantravat || mauñjīdaṇḍopavītādi dhṛtvā pūrvadhṛtaṃ tyajet || ullekhanaprabhṛtyāgnimukhyānte pūrvavaddhunet || jayābhyātānahomādi sāvitrīpakvahomake || sruveṇājyasya juhuyādyājñikyādīṃśca teṣviha || hotrādivratanāmāni sakṛtsaṃhitayā vadan || caturthyantaṃ kāṇḍarṣīn te prajāpatisomakau || agniśca viśvedevāśca svayambhūriti ca kramāt || tattadvrataṃ samiddhome kāṇḍādhītisamāhvapi || iṣetvetyāpaundantu udbudhyasyānumatissaha

46.6.4

tantre sviṣṭakṛtaḥ pūrvaṃ tathaivotsarjanānyapi || sviṣṭyādigopradānairvā siddhyantyetadvratāni ca' iti || gṛhyasūtre 'vratairyuktastu yo'dhīte śrotriyo
bhavati dvijaḥ || vratācaraṇamātreṇa śrotriyo bhavati dhruvam || vratairhīnastrivedī syācchrotriyatvaṃ na labhyate' iti || kārikāyām 'vratānyāvaśyacaryāṇi catvāryuktāni yāni tu || aśakto homamātreṇa caryante lekataścataḥ || kālāyattamidaṃ jñeyaṃ kālo hi duratikramaḥ || tasmāttaṃ
niṣkṛtiṃ kṛtvā tantraikenāpi vā''caret || tvamagne vratapatyekaḥ sāvitrī ca manasvatī || mahāvyāhṛtayaśceti prāyaścittāhutirmatā || mauñjībandhopavītāni vāsaḥ kṛṣṇājinau tathā || pūrvopayuktānyutsṛjya dhāryāṇi syurvrate vrate || upavītaparityāgo na kārya iti kecana || muhūrte
mantrato dattaṃ notsṛjeddhi kathañcana' iti

46.64.1

atha prayogaḥ || vivāhadinātpūrvedyuḥ sadyo vā vaiśvadevāntaṃ nityakarma kṛtvā,
'nāndīsaṃtvārādhanaṃ kartuṃ gaṇapatipūjanaṃ puṇyāhavācanaṃ ca kariṣye' iti saṅkalpya tatkṛtvā, 'nāndīmukhāstāraḥ pīyantām' iti vācayitvā,
ācamya prāṇānāyamya, deśakālau saṅkīrtya, 'mama kumārasya śvaḥ kariṣyamāṇa grahaśānti-vratasamāvartana-vivāhāṅgatayā vihitaṃ nāndīsamārādhanaṃ
hiraṇyena kariṣye’ iti saṅkalpya tatkṛtvā, tasyāmeva rātrau udakaśānti-pratisarabandhau kṛtvā, athā'paredyuḥ snānapavanādipūrvakaṃ vratādīni
kuryāt || sadyaścetprātarmaṅgalasnānādi nityakarma kṛtvā, vaiśvadevaṃ hutvā, snānapavanādikaṃ kṛtvā, gaṇapatiṃ sampūjya, nāndyaṅgapuṇyāhaṃ vācayitvā,
‘mama kumārasya adya kariṣyamāṇagrahaśānti-vrata-samāvartanāṅgatayā vihitaṃ rātrau kariṣyamāṇavivāhāṅgatayā vihitaṃ nāndīsamārādhanaṃ hiraṇyena
kariṣye’ iti saṅkalpaḥ || sadyaścedadya kariṣyamāṇavivāhāṅgatayā vihitamiti viśeṣaḥ || tatkṛtvā, karmāṅgapuṇyāhavācanaṃ kuryāt
‘adya kariṣyamāṇagrahaśānti-hotṛśukrīyopaniṣadvratadānasammitavrata-samāvartanakarmaṇāṃ puṇyāhaṃ bhavanto bruvantu’ iti triḥ || ‘karmabhyaḥ svasti
bhavanto bruvantu’ iti triḥ || ‘karmaṇāṃ ṛddhiṃ bhavanto bruvantu’ iti triḥ || ‘ādityādinavagrahāḥ prīyantām || savitā prīyatām
śrīḥ prīyatām’ iti viśeṣaḥ || evaṃ puṇyāhaṃ vācayitvā, grahaśāntyarthamācāryādīn varayet || ‘asmin navagrahahomakarmaṇyācāryaṃ tvāṃ
vṛṇe, brahmāṇaṃ tvāṃ vṛṇe, ṛtvijaṃ tvāṃ vṛṇe’ iti vṛtvā, pradhānasaṅkalpaṃ kuryāt || ācamya prāṇānāyamya, deśakālau saṅkīrtya, ‘mama

46.64.2

aśvinīnakṣatre meṣarāśau jātasya śivaśarmaṇaḥ janmarāśyapekṣayā ye ye grahā ariṣṭasthāneṣu sthitāḥ teṣāṃ grahāṇāṃ śubhaikādaśasthānaphalavāptyarthaṃ, mama
kāntāyā anūrādhānakṣatre vṛścikarāśau jātāyāḥ tasyā janmarāśyapekṣayā ye ye grahā ariṣṭasthāneṣu sthitāḥ teṣāṃ grahāṇāṃ śubhaikādaśasthānaphalavāptyarthaṃ,
mama kumārasya nakṣatre rāśau jātasya ye ye grahā ityādi kariṣyamāṇavivāhalagnakāle ādityādīnāṃ navānāṃ grahāṇāṃ śubhaikādaśasthānaphalavāptyarthaṃ,
sulagnasiddhyarthaṃ navagrahaprītyarthaṃ navagrahaśāntihomaṃ kariṣye’ iti grahaśāntisaṅkalpaḥ || deśakālau saṅkīrtya, ‘mama prājāpatyasaumyāgneyavaiśvadevasvayambhukāṇḍādhyayanāṅgabhūtānāṃ hotṛśukṛiyopaniṣadgodānasammitavratānāṃ upākarmotsarjanahomaṃ mukhyakālātipattiprāyaścittapūrvakaṃ samānatantreṇa
kariṣye' iti vratasaṅkalpaḥ || 'mama snātakatvasiddhayarthaṃ samāvartanākhyaṃ karma kariṣye' iti samāvartanasaṅkalpaḥ || atha sthaṇḍilollekhanādilaukikāgniṃ pratiṣṭhāpya, 'oṃ upāvaroha jātavedaḥ0, punastvam0' iti ātmani samāropitamagniṃ sthaṇḍilāgnau saṃyojya, vakṣyamāṇabrahmacaryavratalopaprāyaścittaṃ kṛtvā, pūrvavaddhṛtamekhalājinadaṇḍāṃśca tyaktvā, tattanmantraiḥ punarnavaṃ dhṛtvā, ācamya prāṇānāyamya, deśakālau saṅkīrtya,
śrīparameśvaraprītyarthaṃ mama prājāpatyasaumyāgneyavaiśvadevasvayambhukāṇḍādhyayanāṅgabhūtahotṛśukṛiyopaniṣadgodānasammitavratānāṃ upākarmotsarjanahomaṃ mukhyakālātipattiprāyaścittapūrvakaṃ samānatantreṇa kariṣye, hotṛśukṛiyopaniṣadgodānasammitavratānāṃ upākarmotsarjanahomaḥ karma ādhāravattantramityādi

46.64.3

samudbhavo nāmāgniḥ savitā devatā carurhaviḥ, pradhānahome yājñikyādayo devatā ājyaṃ haviḥ, vratahome agnivāyvādityavratapatayo devatā
ājyāktapālāśasamidho haviḥ agniḥ sviṣṭakṛdājyasya māntravarṇikyo devatā, ityādi saṅkalpya, anvādhānādyāpraṇītābhyaḥ kṛtvā, agreṇāgniṃ
pañcakoṣṭheṣu taṇḍulapuñjeṣu upari kūrcaṃ nidhāya, prājāpatyasaumyāgneyavaiśvadevasvayambhukāṇḍādhyayanāṅgabhūtaṃ pañcakāṇḍarṣipūjanaṃ kariṣye atha nivrīti
oṃ bhūrḥ prajāpatiṃ kāṇḍarṣiṃ āvāhayāmi, oṃ bhuvaḥ prajāpatiṃ0, o5suvaḥ prajāpatiṃ0, oṃ bhūrbhuvaḥsuvaḥ prajāpatiṃ0 || evaṃ somaṃ, agniṃ,
viśvān devān, svayambhuvaṃ kāṇḍarṣimāvāhayāmi || ityāvāhya, gandhapuṣpādibhirabhyarcya || prajāpatiṃ kāṇḍarṣiṃ tarpayāmi tarpayāmi
evaṃ somaṃ kāṇḍarṣiṃ0, agniṃ kāṇḍarṣiṃ0, viśvān devān kāṇḍarṣīn0, svayambhuvaṃ kāṇḍarṣiṃ tarpayāmi tarpayāmi || iti dvidviṃstarpayitvā,
upavītī || savitre juṣṭaṃ nirvapāmi iti triḥ tūṣṇīṃ caturthaṃ, punaḥ savitre juṣṭaṃ nirvapāmi iti pūrvavannirūpya || oṃ devasya tvā...hastabhyāṃ
savitre vo juṣṭaṃ prokṣyāmi iti sakṛnmantreṇa dvastūṣṇīṃ prokṣya, punaḥ savitre vo juṣṭaṃ prokṣyāmi iti triḥ pūrvavatprokṣya, agnimukhāntaṃ kṛtvā, hotṛśukriyopaniṣadvodānasammitavratānāṃ upākarmamukhyakālātipattiprāyaścittahomaṃ kariṣye iti saṅkalpya || cittañca svāhetyādi rudrāhutyantaṃ hutvā,
tataṃ ma āpo yatpākatrā manojyotiḥ yanmaātmanaḥ punaragniḥ vyāhṛtīśceti prāyaścittaṃ hutvā, kārikoktaprāyaścittam || yathā || oṃ tvama̍gne

46.64.4

vra̱tapā a̍si de̱va ārmatrye̍ṣvā || tvaṃ ya̱jñeṣvīrḍyoḥ svāhā̍ || agnaye vratapataya idam || oṃ yadvau va̱yaṃ pra̍mi̱nāma̍vra̱tāni̍ vi̱duṣā̍ṃ de̱vā arva̍duṣṭarāsaḥ || a̱gnaṣṭadviśva̱māpṛ̍ṇāti vi̱dvānyebhi̍rde̱vām̐ṛ̱tubhi̍ḥ ka̱lpayā̍ti̱ svāhā̍ || agnaye vratapataya idam || tatsavituḥ || manojyotiḥ
mahāvyāhṛtayaśceti prāyaścittaṃ vā juhuyāt || etayā anyatareṇa hutvā, atha savitre tvā, savitre tvā iti vibhāgadvayaṃ kṛtvā, mindāhutīḥ
vyāhṛtīśca hutvā, gāyatryā pakkaṃ hutvā, athājyāhutīrupajuhoti || oṃ yā̱jñikī̍bhyo de̱vatā̍bhyo hotṛśukiyopaniṣadvodānasammitībhyaḥ
svāhā̍ || yājñikībhyo devatābhyo hotṛśukrīyopaniṣadvodānasammitībhya idam || oṃ sām̐hiikībhyo de̱vatā̍bhyo hotṛśu... mitībhyaḥ svāhā̍
sām̐hikībhyo devatābhyo hotṛśu...mitībhya idam || oṃ vā̱ruṇī̍bhyo de̱vatā̍bhyo hotṛśu... mitībhyaḥ svāhā̍ || vāruṇībhyo devatābhyo
hotṛśu...mitībhya idam || oṃ sarvā̍bhyo de̱vatā̍bhyo hotṛśu... mitībhyaḥ svāhā̍ || sarvābhyo devatābhyo hotṛśu... mitībhya idam
atha nivītī || oṃ pra̱jāpa̍taye kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || prajāpataye kāṇḍaṛṣaya idam || oṃ somā̍ya kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || somāya
kāṇḍaṛṣaya idam || oṃ a̱gnaye̍ kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || agnaye kāṇḍaṛṣaya idam || oṃ viśve̍bhyo de̱vebhya̍ḥ kāṇḍaṛṣibhyaḥ svāhā̍
viśvebhyo devebhyaḥ kāṇḍaṛṣibhya idam || oṃ sva̱yambhu̱ve kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || svayambhuve kāṇḍaṛṣaya idam || athopavītī
oṃ sada̍sa̱spati̍ṃ0 || sadasaspataya idam || oṃ tatsa̍vi̱tu0 || savitra idam || oṃ ṛ̱gve̱dāya̱ svāhā̍ || ṛgvedāyedam || oṃ

46.64.5

ya̱ju̱rve̱dāya̱ svāhā̍ || yajurvedāyedam || oṃ sā̱ma̱ve̱dāya̱ svāhā̍ || sāmavedāyedam || oṃ atha̍rvave̱dāya̱ svāhā̍ || atharvavedāyedam
oṃ a̱tharvā̍ṅgi̱robhya̱ḥ svāhā̍ || atharvāṅgirobhya idam || oṃ brā̱hma̱ṇebhya̱ḥ svāhā̍ || brāhmaṇebhya idam || oṃ i̱ti̱hā̱sapu̱rā̱ṇebhya̱ḥ svāhā̍
itihāsapurāṇebhya idam || oṃ kalpe̍bhya̱ḥ svāhā̍ || kalpebhya idam || oṃ gāthā̍bhya̱ḥ svāhā̍ || gāthābhya idam || oṃ nārāśa̍m̐sībhya̱ḥ
svāhā̍ || nārāśam̐sībhya idam || oṃ raibhī̍bhya̱ḥ svāhā̍ || raibhībhya idam || oṃ sa̱rpa̱de̱va̱ja̱nebhya̱ḥ svāhā̍ || sarpadevajanebhya idam
oṃ sarva̍bhū̱tebhya̱ḥ svāhā̍ || sarvabhūtemya idam || evaṃ yājñikyādayaścatvāraḥ, pañcakāṇḍaṛṣayaḥ, sadasaspatyādayaḥ pañcadaśa, iti sūtroktaprakāreṇa caturviṃśatyājyāhutīrhutvā, atha hotrādivratapañcakasya prativrataṃ catasraḥ samidho'bhyādadhāti 'tattadvrataṃ samiddhoma' iti kumārasvāmiḥ
ārdrāḥ sapalāśāḥ saprārohāḥ prādeśamātrā apratiśuṣkāgrā ghṛtānvaktā abhyādhāpayan vācayati || oṃ agne vratapate hotāraṃ vrataṃ cariṣyāmi
tacchakeyaṃ tanme rādhyatām̐svāhā || agnaye vratapataya idam || oṃ vāyo vratapate hotāraṃ vrataṃ... rādhyatām̐svāhā || vāyave vratapataya idam
oṃ āditya vratapate hotāraṃ vrataṃ... rādhyatām̐svāhā || ādityāya vratapataya idam || oṃ vratānāṃ vratapate hotāraṃ vrataṃ... rādhyatām̐svāhā
vratānāṃ vratapataya idam || evamagre'pi || oṃ agne vratapate śukriyaṃ vratam 0 || oṃ vāyo vratapate śukriyaṃ vratam 0 || oṃ āditya

46.64.6

vratapate śukriyaṃ vratam 0 || oṃ vratānāṃ vratapate śukriyaṃ vratam 0 || oṃ agne vratapate upaniṣadaṃ vratam 0 || oṃ vāyo vratapate upaniṣadaṃ
vratam 0 || oṃ āditya vratapate upaniṣadaṃ vratam 0 || oṃ vratānāṃ vratapate upaniṣadaṃ vratam 0 || oṃ agne vratapate godānaṃ vratam 0 || oṃ
vāyo vratapate godānaṃ vratam 0 || oṃ āditya vratapate godānaṃ vratam 0 || oṃ vratānāṃ vratapate godānaṃ vratam 0 || oṃ agne vratapate sammitaṃ
vratam 0 || oṃ vāyo vratapate sammitaṃ vratam 0 || oṃ āditya vratapate sammitaṃ vratam 0 || oṃ vratānāṃ vratapate sammitaṃ vrataṃ cariṣyāmi
tacchakeyaṃ tanme rādhyatāꣲsvāhā || pūrvavat tattanmantrairuddeśatyāgaḥ || atha brahmayajñadharmeṇa prājāpatyādikāṇḍā'dhyayanaṃ kuryāt
' iṣetvetyanuvākaṃ prājāpatyasya, āpaundannityanuvākaṃ somasya, uddnyamānamityanuvākamagnikāṇḍasya, anumatyaipuroḍāśamaṣṭākapālamityanuvākaṃ
vaiśvadevakāṇḍasya, saṃjñānaṃvijñānamanuvākaṃ svayambhukāṇḍasya ' iti sūtram ; ' sahavaidevānām ? iti viṣṇubhaṭṭaḥ || yathā ' śrīparameśvaraprītyarthaṃ
prājāpatyādikāṇḍā'dhyayanaṃ kariṣye || oṃ vidyudasi vidma me pāpmānamamṛtātasatyamupaimi ' ityapaḥ spṛṣṭvā, ātmānaṃ pradakṣiṇaṃ pariṣicya, triḥ
ācamet, dviḥ parimṛjya sakṛdupaspṛśya, śiraścakṣuṣī nāsike śrotre hṛdayamālabhya, vāmapādopari dakṣiṇapādaṃ pratiṣṭhāpya, dakṣiṇottarau pāṇipādau
sapavitrau kṛtvā, oṃ bhūrbhuvaḥsuvarityuktvā, gāyatrīṃ paccho'rdharcaśo'navānamuktvā, vedādīn japitvā, prājāpatyādikāṇḍādīn japet

46.64.7

iṣetvā 0, āpa undantu 0, uddnyamānam 0, anumatyai puroḍāśam 0, saṃjñānaṃ vijñānam 0, iti pañcānuvākān krameṇādhītya, namo brahmaṇe
iti triruktvā, 'oṃ vṛṣṭirasi vṛśca me pāpmānamṛtātsatyamupāgām' ityapaḥ spṛṣṭvā, ātmānaṃ pradakṣiṇaṃ pariṣicya, ācamya mindāhutīrvyāhṛtīḥ
ca hutvā, atha hotṛśukriyopaniṣadrodānasammitavratānāmutsarjanamukhyakālātipattiprāyaścittahomaṃ kariṣye || cittañcetyādi rudraḥpaśūnāmityantaṃ
tattamma āpo yatpākatrā manojyotirmindāhutīrvyāhṛtīśca hutvā, gāyatryā parkaṃ hutvā, atha sruvāhutīrjuhoti || oṃ yā̱jñikī̍bhyo de̱vatā̍bhyo
hotṛśukriyopaniṣadrodānasammitībhyaḥ svāhā̍ || yājñikībhyo devatābhyo hotṛśukriyopaniṣadrodātasammitībhya idam || oṃ sām̐hi̍ikībhyo
de̱vatā̍bhyo hotṛśu... sammitībhyaḥ svāhā̍ || sām̐hikībhyo devatābhyo hotṛśu... sammitībhya idam || oṃ vā̱ruṇī̍bhyo de̱vatā̍bhyo
hotṛśu... sammitībhyaḥ svāhā̍ || vāruṇībhyo devatābhyo hotṛśu... sammitībhya idam || oṃ sarvā̍bhyo de̱vatā̍bhyo hotṛśu... sammitībhyaḥ
svāhā̍ || sarvābhyo devatābhyo hotṛśu... sammitībhya idam || atha nivītī || oṃ pra̱jāpa̍taye kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || oṃ somā̍ya
kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || oṃ a̱gnaye̍ kāṇḍaṛṣaye̱ svāhā̍ || oṃ viśve̍bhyo de̱vebhya̍ḥ kāṇḍaṛṣibhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ sva̱yambhuve̍ kāṇḍaṛṣaye
svāhā̍ || tattanmantraikaddeśatyāgaḥ || upavītī || oṃ sada̍sa̱spati̍ṃ0 || oṃ tatsa̍vi̱tuḥ0 || oṃ ṛ̱gve̱dāya̱ svāhā̍ || oṃ
ya̱jurve̱dāya̱ svāhā̍ || oṃ sā̱mave̱dāya̱ svāhā̍ || oṃ atha̍rvave̱dāya̱ svāhā̍ || oṃ atha̍rvā̱ṅgiro̍bhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ brā̱hma̱ṇebhya̱ḥ svāhā̍

46.64.8

oṃ i̱tihā̱sapu̱rāṇebhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ kalpe̍bhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ gāthā̍bhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ nārāśam̐sībhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ raibhībhya̱ḥ
svāhā̍ || oṃ sa̱rpade̱vaja̱nebhya̱ḥ svāhā̍ || oṃ sarva̍bhūtebhya̱ḥ svāhā̍ || tattanmantrairuddeśatyāgaḥ || tataḥ pūrvoktapālāśasamidho'bhyādadhāti
oṃ agne vratapate hotāraṃ vratamacāriṣaṃ tadaśakaṃ tanme rādhi svāhā || oṃ vāyo vratapate hotāraṃ vratam0 || oṃ āditya vratapate hotāraṃ
vratam0 || oṃ vratānāṃ vratapate hotāraṃ vratam0 || oṃ agne vratapate śukriyaṃ vratam0 || oṃ vāyo vratapate śukriyaṃ vratam || oṃ āditya
vratapate śukriyaṃ vratam0 || oṃ vratānāṃ vratapate śukriyaṃ vratam0 || oṃ agne vratapate upaniṣadaṃ vratam0 || oṃ vāyo vratapate upaniṣadaṃ
vratam0 || oṃ āditya vratapate upaniṣadaṃ vratam0 || oṃ vratānāṃ vratapate upaniṣadaṃ vratam0 || oṃ agne vratapate godānaṃ vratam0
oṃ vāyo vratapate godānaṃ vratam0 || oṃ āditya vratapate godānaṃ vratam0 || oṃ vratānāṃ vratapate godānaṃ vratam0 || oṃ agne vratapate sammitaṃ
vratam0 || oṃ vāyo vratapate sammitaṃ vratam0 || oṃ āditya vratapate sammitaṃ vratam0 || oṃ vratānāṃ vratapate sammitaṃ vratamacāriṣaṃ
tadaśakaṃ tanme rādhi svāhā || pūrvavaduddeśatyāgaḥ || atha sviṣṭakṛtamavadāya, antaḥparidhau nidhāya, vyāhṛtibhirupahutya, sviṣṭakṛdādyuttarapañcikātprāk kṛtvā, agreṇāgniṃ savyāhṛtigāyatryā palāśaparṇeṣu hutaśeṣaṃ nidhāya, tathaiva hutaśeṣaṃ pakkādupādāya, tatsavituriti prāśya,

46.64.9

uttarapariṣeka-praṇītāvimoka-brahmodvāsanāni ca kṛtvā, anena hotṛśukriyopaniṣadgodānasammitavratānāmupākarmotsarjanakarmaṇā śrīparameśvaraḥ prīyatām
yadvā ṛgvedādīnāṃ mantravaddhomaḥ kāryaḥ || yathā— yājñikyādi sāvitryantaṃ hutvā || 'oṃ a̱gnimī̍ḷe...dhāta̍ma̱m̐ svāhā̍ || ṛgvedāya
idam' iti ṛgvedasya || 'oṃ i̱ṣe tvo̱rje tvā̍...pa̱śūnpā̍hi̱ svāhā̍ || yajurvedāyedam' iti yajurvedasya || 'oṃ agna̱ āyā̍hi...ba̱rhiṣi̍
svāhā̍ || sāmavedāyedam' iti sāmavedasya || 'oṃ śanno̍ de̱vī...srava̍ntu na̱ḥ svāhā̍ || atharvavedāyedam' ityatharvavedasya || 'oṃ ṛco
yajūṃṣi sāmāni || atharvāṅgirasaśca yebhyaḥ svāhā̍ || atharvāṅgirobhya idam' ityatharvāṅgirasām || 'oṃ itihāsapurāṇāni svāhā̍
itihāsapurāṇebhya idam' iti itihāsapurāṇānām || 'oṃ sarpadevajanāśca yebhyaḥ svāhā̍ || sarpadevajanebhya idam' iti sarpadevajanānām
'oṃ ye ca lokā ye cālokāḥ || antarbhūtaṃ pratiṣṭhita svāhā̍ || sarvabhūtebhya idam' iti sarvabhūtānām || śeṣaṃ samānam || sūtre evaṃ
abhidhāya, yadvā nāmamantrairityuktatvānnāmamantrairvā homaḥ || iti veṅkaṭeśīyaprayogaratnamālāyāṃ hotrādivrataprayogaḥ

46.64-2

atha samāvartanam || tatrādau brahmacārivratalopaprāyaścittam || yathā āsanaprāṇāyāmau kṛtvā, deśakālau saṅkīrtya, 'mama
śaucācāra-snāna-sandhyāvandana-darbha-bhikṣā-agnikāryarāhitya-śūdrādisparśana-kaupīna-kaṭisūtra-yajñopavīta-mekhalā-daṇḍa-ajinatyāga-divāsvāpanachatradhāraṇa-pādukādhyārohaṇa-mālādhāraṇa-udvartana-anulepana-añjana-jalakrīḍā-dyūta-nṛtya-gīta-vādyādyabhirati-pāṣaṇḍādisambhāṣaṇa-paryuṣitabhojanādi-sarvabrahmacaryaniyamalopaprāyaścittārthaṃ kṛcchrācaraṇapūrvakaṃ prāyaścittahomaṃ kariṣye' iti saṅkalpya || 'mama brahmacārivratalopaprāyaścittārthaṃ
prājāpatyakṛcchrapratyāmnāyatvena goniṣkrayībhūtayathāśaktihiraṇyadānaṃ kariṣye' iti saṅkalpya taddatvā, 'atha brahmacārivratalopaprāyaścittahomaṃ kariṣye,
prāyaścittahomaḥ karma āpūrvikaṃ tantraṃ catasraḥ sāmidhenyaḥ savitā devatā carurhaviḥ' ityādi saṅkalpya, gāyatryā pakkaṃ hutvā, atha sruveṇa ājyaṃ
ādāya, vyāhṛticatuṣṭayaṃ 'pāhino agna' iti pañca punarvyāhṛticatuṣṭayaṃ iti pāhitrayodaśahomaṃ kṛtvā, sviṣṭakṛdādihomaśeṣaṃ samāpayet
athavā kevalājyena homameva kuryāt || tatra prokṣaṇyājyasthālīsruksruvāvityāsādya, ājyasaṃskārāntaṃ kṛtvā, pāhitrayodaśahomaṃ kuryāt
iti brahmacārivratalopaprāyaścittam

Linked texts (2)