Pramāṇa · Search · About · API

Baudhayanaprayogamala 48

Baudhāyanaprayogamālā 48

Language
Sanskrit

48.1

atha dinakūṭam || kanyādivaraṛkṣāntaṃ paryāyonavasaṅkhyayā || samatārā śubhā proktā dinakūṭaṃ praśasyate || janma-sampat-vipat-kṣemapratyaraḥ-sādhako-vadhaḥ || maitra-paramamaitraṃ ca janmādīni punaḥ punaḥ || iti nakṣatranāmāni || atha phalam || • sneho'rthasiddhivipadiṣṭasiddhiḥ snehacyutirmaṅgalamṛtyudau ca || mitrātimitratvamiti krameṇa dināhvayaṃ strīparivarttanena • iti || • strībhājjanma vipattiśca pratyaro vadha
eva ca || paryāye prathame varjyā madhye lādyacatustrayaḥ || pādāstyājyāstṛtīye tu doṣo nāsti śubhāvahaḥ • iti || ādyaṃśaṃ vipadakṣe tu
pratyare ca caturthakam || vedhākhye ca tṛtīyāṃśaṃ vinā śeṣāstu śobhanāḥ || asyāpavādaḥ || gargaḥ • strīdīrghagaṇayoḥ sattve candratārābale
sati || asattvaṃ dinakūṭasya doṣaṃ na janayeddhruvam • || iti dinakūṭam

48.2

atha gaṇakūṭam || aśvī-mṛgaśiro-hastāḥ
svātī-puṣyaḥ-punarvasuḥ || maitra-śravaṇa-revatya ete devagaṇāḥ smṛtāḥ || bharaṇī-rohiṇī cārdrā-pūrvātritayameva ca || uttarātrayasaṃyuktā ityete
mānuṣāgaṇāḥ || jyeṣṭhā-mūla-maghā-''śleṣā-viśākhā-tvāṣṭra-vāruṇāḥ || kṛttikā ca dhaniṣṭhā ca rākṣasāḥ parikīrtitāḥ || svagaṇaṃ cottamaṃ
vidyānmadhyamau devamānuṣau || kalahaṃ rākṣase deve maraṇaṃ nararākṣasau || rākṣasī yadi vā nārī naro bhavati mānuṣaḥ || doṣastatra na sandeho
viparīte śubhāvahaḥ || devāsuragaṇe puṃsi yadi strī mānuṣe gaṇe || kramāduttamamadhyākhyau viparītau na śobhanau || asyāpavādaḥ || rāśīśayoḥ
suhṛdbhāve mitratve vāṃśanāthayoḥ || gaṇābhāve'pi dampatyoḥ putrapautrādivṛddhayaḥ || māhendrarāśikūṭau ca syātāṃ vaśyasamāgame || gaṇābhāvena
janito doṣo nāsti śubhāvahaḥ || gargastu ॰ grahamaitrī ca rāśiśca vidyete cettayoryadi || na gaṇābhāvajanitaṃ dūṣaṇaṃ na virodhakam ॰ iti
iti gaṇakūṭam

48.3

atha māhendrakūṭam || ॰ vadhūbhāttu catussapta daśamaṃ ca trayodaśa || ṣoḍaśaikonaviṃśaśca dvāviṃśaḥ
pañcaviṃśatiḥ || eṣa māhendrayogaśca dampatyoḥ śubhadāyakaḥ ॰ iti || kecitprakārāntaramāhuḥ ॰ strīpunnakṣatramadhyasthanakṣatraṃ ca haretribhiḥ
avaśeṣadvayaṃ prāhurmāhendraṃ yogamuttamam || asyābhāve'pi kartavyaṃ rajjau ca grahamitrake ॰ iti || iti māhendrakūṭam

48.4

atha
strīdīrghakūṭam || strīdhiṣṇyādatidūrasthaṃ pumbhaṃ strīdīrghamucyate || navakatritaye jñeyaṃ nīcaṃ madhyamamuttamam || strībhātribhāge prathame putrapautrādināśanam || dvitīye bandhanaṃ proktaṃ ataḥ strīdīrghamucyate || anyatrāpi ॰ strīdhiṣṇyādādinavake strīdūramatininditam || dvitīye navake śreṣṭhaṃ
tṛtīye navake śubham || trayodaśarkṣādūrdhvaṃ syātstrīdīrghamiti kathyate || navarkṣādadhikaṃ madhyamantyaṃ naiva tu kārayet || strīdīrghe yadi nodvāhaḥ
strīnāśo bhavati dhruvam || grahamaitre gaṇe rāśau sati cenna tu doṣakṛt ॰ || iti strīdīrghakūṭam

48.5

atha yonikūṭam
aśvo gajo hvajaḥ sarpaḥ sarpiṇī śvā biḍālakaḥ || ajo mārjāramūṣau ca mūṣikī vṛṣamahiṣau || vyāghraśca mahiṣo vyāghrī mṛgīmṛgyau śunaḥ
kapiḥ || goṣaṇḍo vānarī martyasturagī strī ca gaurgajī || prakārāntareṇāpyāha ॰ aśvī śatabhiṣaggaśvau bharaṇī revatī gajau || kṛttikāpuṣyabhe
chāgau nāgau saumyaṃ ca rohiṇī || ārdrā mūle tathā śvānau ādityahī biḍālakau || mūṣakaḥ pitṛbhe caiva pūrvadhiṣṇyasya mūṣakī || ahirbudhnyottare gāvau svātī hastau tu māhiṣau || citrā viśākhā vyāghrau ca maitra jyeṣṭhe mṛgau tathā || pūrvāṣāḍhaṃ ca haribhaṃ markaṭau tau prakīrtitau
abhijidvaiśvadevau ca babhrudvayamudāhṛtam || dhaniṣṭhā pūrvabhādrau ca siṃhau cānyainarau smṛtau || uttamaṃ caikayonitvaṃ bhinnayonistu madhyamam
pūrvaṃ puṃsaḥ striyaḥ paścādyonirityabhidhīyate || puṃsāṃ puṃbhiśca saṃyoge sadā śatrutvamāpnuyāt || puṃsāṃ
strībhiśca saṃyoge vivāho madhyamo mataḥ || strīṇāṃ strībhiśca saṃyoge vivāhaṃ kārayedbudhaḥ || yadi nārī narasyāttu naro nārī śubhaḥ smṛtaḥ
yonerabhāve nodvāhaḥ kāryaḥ sa tu viyogadaḥ || rāśitvaṃśyaṃ ca yadyasti kārayenna tu doṣabhāk || iti yonikūṭam

48.6

atha rāśikūṭam || ekarāśau sadā prītīraiśvaryaṃ samasaptake || dvirdvādaśe bhavenmṛtyurāyurddhādaśake dvike
tryekādaśe mahāduḥkhaṃ sukhamekādaśatrike || caturthadaśake vairaṃ prītirdaśacaturthake || vaidhavyaṃ pañcanavake śubhadaṃ navapañcame || ṣaṣṭhāṣṭake ca kalahaṃ
snehamaṣṭamaṣaṣṭhabhe
dvidvādaśe vā navapañcame vā ṣaṣṭhāṣṭake rākṣasi vā'tha yoṣit || ekādhipatye bhavaneśamaitrye viriśvipāṇigrahaṇaṃ vidheyam || rajju=trikoṇa=strīdīrgha=
dvidvādaśa=ṣaḍaṣṭasu || rāśīśaikye'thavā maitrye dampatyoḥ tatsukhāvaham || ṣaṣṭhāṣṭake'pi kurvīta tṛtīyaikādaśe'pi vā || vivāhaṃ pañcanavame
grahāṇāmīśamitrataḥ || strīpuṃsayormānavadānavākhyanakṣatrayoḥ śobhanado vivāhaḥ || vinā'pi rāśīśvaramitrabhāvaṃ praśasta evottamarāśikūṭe
pañcamanavamau śubhadau meṣaharī karkivṛśvikau proktau || samasaptake'pyaśubhadau ghaṭasiṃhau pāṇipīḍane kathitau || karkīnakrau nṛyukkāpe tulāmeṣāvaśobhanau || ghaṭasiṃhau vinā kāryau tathaiva samasaptake || pañcamanavamau śubhadau nava daśatāre kramādvadhūbhagaṇāt || bhavabhavane vairaṃ hi ripphakṣaṃ
mṛtyukarameva || kanyājanmāṃśamārabhya ṣaṭtriṃśatpādataḥ param || grāhyaṃ syātpañcanavamaṃ vivāhe gārgyasammatam || trikoṇaṃ tu śubhaṃ proktaṃ
meṣasiṃhadhanuḥ kramāt || vṛṣakanye nṛyuktaulī ghaṭayugme śubhasthite || karkivṛścikamīneṣu trikoṇaṃ tu śubhāvaham || ṣaṣṭhāṣṭakaviṣaye
meṣeṇa kanyā dhanuṣā kakudmī taulyā timiḥ kumbhabhṛtā kulīraḥ || siṃhena nakrī nṛyugena kaurpiḥ ṣaṣṭhāṣṭakaścāpyaśubhāya yogaḥ || vṛṣe tulāyāṃ
atha karkacāpau kanyāghaṭau vṛścikameṣayośca || mīne ca siṃhe makarau nṛyugme ṣaṣṭhāṣṭake prītikaro vivāhaḥ || vaśye caikādhipatye vā śubhaṃ
ṣaṣṭhāṣṭake'pi ca || mitrabhāvādhipānāṃ tu trikoṇe'pyevamīritam || anena śatruṣaṣṭhāṣṭakaṃ tyājyaṃ mitraṣaṣṭhāṣṭakaṃ grāhyamityuktam || ata evoktam
"śubhaṣaṣṭhāṣṭakaṃ meṣakanyayorghaṭamīnayoḥ || cāpokṣṇośca nṛyukīṭabhayoḥ kumbhakulīrayoḥ || paścāsyamṛgayoḥ strīṇāṃ prayatnātparivarjayet
mitraṣaṣṭhāṣṭakaṃ kīṭameṣayorvṛṣajūkayoḥ || karkacāpabhayormīnasiṃhayormṛgayugmayoḥ || kanyakākumbhayoreva prītidaṃ pāṇipīḍanam' iti
asyāpavādaḥ || rāśiyoga=rahitastu vivāho nindito bhavati yadyayameva || rajju=vedha=sahito grahamitra=yogataḥ sakaladoṣavihīnaḥ
iti rāśikūṭam

48.7

atha rāśyādhipakūṭam || meṣavṛścikayorbhaumaḥ tulāvṛṣabhayoḥ sitaḥ || kanyāmithunayoḥ saumyaḥ
somaḥ karkaṭakādhipaḥ || siṃhasyādhipatirbhānurgurustu jhaṣacāpayoḥ || mṛgāsyakumbhayormanda ete rāśyādhipāḥ smṛtāḥ || atha mitratvam
raveḥ samo jñaḥ suhṛdaḥ kujendujīvāstvarī bhārgavasūryaputrau || candrasya mitre budhabhāskarau ca śeṣāḥ samāḥ kaścana nārirasya || kujasya mitrāṇi
ravīndujīvāḥ samau sitārkau tvasuhṛdbudhaśca || budhasya mandejyakujāḥ samāḥ syurmitre sitārkāvasuhṛdvidhuśca || gurośca mitrāṇi ravīndubhaumāḥ
tvarī sitajñau ca samastu mandaḥ || śukrasya mitre budhasūryaputrāvarī ravīndū ca samau kujāyaum̐ || mandasya mitre jñasitāvamitrā ravīndubhaumāśca
samastu jīvaḥ || evaṃ grahāṇāṃ ca trikoṇabhāvācchatrutvamitratvasamatvamuktam || uttamaṃ mitravargaḥ syātsamamitraṃ tu madhyamam || kaniṣṭhaṃ samavargaḥ
syādvairavargaṃ na kārayet || kalahaṃ śatrumitre ca viyogaṃ samaśatrutā || rāśināthe viruddhe'pi mitre cāṃśādhipe sati || aṃśamitreṇa kartavyaṃ
śubhadaṃ pāṇipīḍanam || aṃśādhipau yadā mitre yadā rāśyādhipau tu vā || vivāhaṃ yojayeddhīmān dampatyoḥ saukhyavardhanam || asya
apavādaḥ || vivāhamāhurgṛhamaitraśūnyaṃ viyogadaṃ yadyayameva bhūyaḥ || strīdīrghanāḍī=sagaṇaḥ=sarajjuḥ sarāśikaścecchubhadaṃ vadanti || strīrākṣasaṃ
naśyati rāśiyoge rāśīśayaugo hyatha rāśnidoṣam || vaśyena kanyāvarajanmatārānavāṃśanāthaikyasuhṛttayā ca || prayogapārijāte vṛhaspatiḥ
‘dampatyorjanmalagnābhyāṃ yau grahāvadhipau smṛtau || tayoḥ parasparaṃ maitrye vivāhaḥ śubhado mataḥ' iti || iti rāśyādhipakūṭam

48.8

atha rajjukūṭam || liṅgākārāstrirekhāḥ syuḥ tiryagrekhācatuṣṭayam || vāyavyacaraṇātpūrvamaśvinyādi
likhettataḥ || padorvideśagamanaṃ jānvoḥ kāmavivarjitau || nābhau cedalpaputratvaṃ kaṇṭhe vaidhavyameva ca || śiro rajjuśca maraṇamityetadrajjulakṣaṇam
ekarekhāntare dvyarkṣe rajjudoṣaṃ vinirdiśet || aśvisārpamaghājyeṣṭhāmūlāntyāḥ pādarajjavaḥ || yāmyatiṣyāryamāmaitrāpyāhirbudhnyāstu jānugāḥ
agnimātṛbhagendrāgnīviśvābhādrāśca nābhigāḥ || brahmarudrakarasvātīśroṇāḥ pāśīṃ ca kaṃṭhagāḥ || vasucitrendavaḥ śīrṣe ekarajjau vivarjayet
ekarajjussadārajjurbhinnarajjuṃ ca yojayet || āroharajjuścirakālabhogī varoharajjuśca vadhūvināśaḥ || āroharajjurhyavaroharajjuḥ pāṇigrahe
maṅgalamātanoti
rajjorabhāve nodvāho vivāhe vidhavā bhavet || grahamaitraṃ rāśināḍyau yadi santi na doṣataḥ || śiraḥkaṇṭhau yadi syātāmapavādo na vidyate
iti rajjukūṭam

48.9

atha vedhākūṭam
vasu citrā raudraviddhaśca viṣṇuḥ tvaditiriti savinne āpyapuṣyaṃ ca viddham || bhujaganirrṛtividdhaṃ paitṛkaṃ pauṣṇaviddhaṃ tadaparamatha bhādrā cottarā
pūrvabhādrā || kara iti yutatārā yoga evaṃ vivāhe bhavati yadi vināśyaḥ kanyakāyā varasya || janmarkṣavedhe kathite'tra jāte yukte'pi vaśyādiguṇairbaliṣṭhaiḥ || patiṃ ca kanyāṃ ca samūlaghātaṃ nihanti ṣaṣṭhāṣṭamarāśiyogaḥ' || asthāpavādaḥ || asati jananatārābheṣadoṣo yadi syāṅgavanapatisuhṛtvaṃ vaśyataikādhipatyam || na bhavati khalu doṣastarhi ṣaṣṭhāṣṭamatvaṃ sati kathitaguṇe'sminnāśubho rāśiyogaḥ || iti vedhākūṭam

48.10

atha vaśyakūṭam || meṣasya vaśyau siṃhālī karkijūkau vṛṣasya tu || yugmasya kanyakāvaśyaṃ karkiṇaścāpavṛścikau || tulāsiṃhasya vaśyā
syāt kanyāyā yamamatsabhe || mṛgakanye tu jūkasya karkī syādvṛścikasya tu || mīnaścāpasya vaśyaḥ syātkriyakumbhau mṛgasya tu || meṣaḥ
kumbhasya vaśyaḥ syānmakaro mīnavaśyakṛt || evaṃ vaśyasamāyoge strīrāśeḥ puruṣasya tu || vaśyayogaḥ śubhaḥ prokto dampatyoḥ premakṛtparam
mādhavīye 'alimṛgapatī taulindvṛkṣe vadhūmalivānvinau vaṇigadhipatiṃ vīṇāmīnau mṛgaṃ yuvatīndubhe || punaranimiṣaṃ meṣopāntyāvajaṃ makaraṃ kramāditi
padamitatānnāśīn vaśyānajādiṣu manyate || svāmidarśanakāle tu vaśyārūḍhodayaḥ śubhaḥ || svāmirāśergṛhe vā'pi vaśyarāśiḥ śriyāvahaḥ'
iti vaśyakūṭam

48.11

atha varṇakūṭam || karkāntyavṛścikā viprā rāja siṃhastulā dhanuḥ || meṣayugmaghaṭā vaiśyāḥ śūdrā
vṛṣamṛgāṅganāḥ || varṇaśreṣṭhā ca yā nārī varṇahīnastu yaḥ pumān || vigrāhametayoḥ kuryāttasya bhartā vinaśyati || iti varṇakūṭam

48.12

atha nāḍīkūṭam || catustrīrddhyāṅginakṣatre kanyāyāḥ kramaśo'śvimāt || vahnibhādindubhānnāḍī tricatuḥpañcaparvasu || caturnāḍī tu bālhīke
pañcāle pañcanāḍikā || trināḍīṃ sarvadeśeṣu vivāhaḥ sarvasammataḥ || rohiṇyārdrāmṛgendrābhitipyaśravaṇapauṣṇabhāḥ || ahirbudhnyastathā'ṣṭau ca
ekanāḍī śubhāvahāḥ || rāśyaikye ṛkṣabhede tu nāḍīdoṣo na vidyate || nakṣatraikye pādabhede kurvanti munayaḥ sadā || nāḍīviyogo yadi
cedvivāhaḥ sa eva vaidhavyamalaṅkaroti || tathā'pi māhendradinena yukto rāśīśayonau prayute na doṣaḥ || nāḍīgaṇaṃ ca vedhā ca grahamaitraṃ ca
vaśyakam || gautamyā dakṣiṇe deśe praśastaṃ pañcakūṭakam || nāḍīkūṭaṃ kanyakākaṇṭhasūtraṃ jñeyaṃ tasmāccintayetpūrvameva || paścādrāśikhāminormitrayogo viprādīnāṃ mukhyametadvivāhe || nidhanaṃ madhyamanāḍyordampatyornaiva pārśvayornāḍyoḥ || āsannāyāṃ tasmāntaritāyāṃ na doṣa uddāhe
sā madhyanāḍī puruṣaṃ nihanti tatpārśvanāḍī khalu kanyakāṃ ca || āsannaparyāyasamānanāḍī varṣeṇa cāpyantarite trivarṣaiḥ || rāśikūṭādikaṃ
sarvaṃ strībhamārabhya cintayet || pumbhāccettu viruddhaḥ syānnāḍīsaṃśuddhiraśvibhāt || bharaṇīsaumyatiṣyāśca aryamā tvaṣṭṛmitrabhe || āṣāḍhavasvahirbudhnya āsanne ca vivarjayet || ādimadhyāvasāneṣu trīṇi trīṇi trayaḥ kramāt || abhyantaraikanāḍīṣu śubhadaṃ pāṇipīḍanam || brahmakṣatriyavaiśyānāṃ madhyadakṣiṇavāmakāḥ || brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa madhyanāḍī ca ninditāḥ || grahamaitraṃ dvijātīnāṃ gaṇakūṭaṃ tu bhūpateḥ || viśāṃ ca
rāśikūṭaṃ syācchūdrāṇāṃ yonireva ca || sarvathā śāstrasandeho vivāheṣu pradṛśyate || śakunaṃ tu nirīkṣyātha vivāhaṃ kārayedbudhaḥ || iti
nāḍīkūṭam

48.13

atha bhūtakūṭam || aśvinyādyāstu ṣaṭ‌tārāḥ punarvasvādyaśca ṣaṭ || hastādipañcakaṃ bhānāṃ jyeṣṭhādipañcakaṃ
tathā || vastrādipañcakaṃ bhānāṃ bhūtakūṭaṃ dharādayaḥ || pañcabhūtāni pṛthvyāpaḥ tejo vāyuśca khaṃ tathā || strīpuṃsāṃ janmanakṣatre ekabhūte śubhāvaham
dharātoye tu saṃpatsyāttoyavāyū tu madhyamam || adhamaṃ vāyubhūmī syādagnitoye'dhamādhamam || śeṣabhūte'dhamo yogaḥ parasparasamāgame || etāni
bhūtakūṭāni dampatyośca vivāhake || iti bhūtakūṭam

48.14

atha liṅgakūṭam || śravaṇābhijyādādityā hastatiṣyo'śvinī
vidhiḥ || proṣṭhapādadvayaṃ mitraṃ puntārāśca prakīrttitāḥ || va runṃ saumyamūle ca napuṃsaka samāhvaye || agnisarpacatuṣkādrī yāmyatvāṣṭrikaṃ
jalam || viśvendravāsavaṃ pauṣṇaṃ strīliṅgaṃ samudāhṛtam || strīnakṣatre'ṅganājanma punnakṣatre pumānyadi || sa saṃyogaḥ śubhaḥ prokto devendraguruṇā
yataḥ || aśubhaṃ viparīte tu madhyamaṃ strīnapuṃsakam || punnapuṃsakamevaṃ syātsarvasyadvikayogataḥ || iti liṅgakūṭam

48.15

atha
jātikūṭam || aśvinī raudra bhāgyādi pañca pañca ca tārakāḥ || tataścatuścatustārā jātayaḥ ṣaṭ prakīrttitāḥ || brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ
śūdraścaivānulomajaḥ || pratilomāśca kathyante paṇḍitairjātayaśca ṣaṭ || uttamaṃ samajātiḥ syānmadhyamastvanulomajaḥ || adhamaṃ pratilomaṃ
syāccaṇḍālo'pyadhamādhamaḥ || iti jātikūṭam

48.16

atha gotrakūṭam || marīcigotratārāḥ syuraśvinyādicatuṣṭayam
vasiṣṭhaḥ saumyatārādyā āśleṣādikamaṅgirāḥ || hastādiṣu tathā'triḥ syātpulastyo maitrabhādiṣu || pulahaścaiva viśvādirbhṛgurvāruṇabhādiṣu || evaṃ
gotrāditārāḥ syurbhinnagotre śubhaṃ bhavet || sagotre tvaśubhaṃ vidyādgotrakūṭamudāhṛtam || itigotrakūṭam

48.17

atha pakṣikūṭam || bheruṇḍakaḥ piṅgalakākatāmracūḍāḥ śikhaṇḍīti khagāḥ krameṇa || bāṇāṅgatarkeṣviṣusaṅghyabhānāṃ śreṣṭhaṃ dvayorekavihaṅgamalam || bāṇa 5,
aṅga 6, tarka 6, iṣu 5, iṣu 5 || ekapakṣyubhayoḥ sakhyaṃ prītiḥ syātpāṇipīḍane || bhinnapakṣyubhayorhāniḥ kalahaścāpi jāyate
iti pakṣikūṭam

48.18

atha yoginīkūṭam || yoginīnāṃ tu saptānāmanīkastulyasaptakaḥ || ekayogininakṣatre śubhaṃ tārā
yadi dvayoḥ || bhinnayoginitārāsu na śubho'yaṃ viśeṣataḥ || iti yoginīkūṭam

48.19

atha āyakūṭam || dhvajasya
tārāḥ samproktā aśvinyādicatuṣṭayam || saumyādyagrestu catvāri sarpādiśca harestathā || hastādyāśca śunaśca syurvṛṣasyaindrāgnipūrvakāḥ || mūlādyāḥ
kharatārāḥ syurvaiṣṇavādyā gajasya tu || pūrvāproṣṭhapadādyāḥ syurvāyasasya tritārakāḥ || mitrā ye tu śubhaṃ vindyātparyyāyastu vināśadaḥ || samā
ye sama eva syāddampatyorjanmatārayoḥ || ityāyakūṭam

Linked texts (4)