Baudhayanaprayogamala 51
Baudhāyanaprayogamālā 51
- Language
- Sanskrit
Contents
- 51.1 — 4 parts
51.0
athedānīṃ vā'rundhatīdarśanātparaṃ vā vadhūvarau
devatāyatanaṃ gatvā, saubhāgyādyabhivṛddhyarthaṃ mahālakṣmīṃ śacīṃ gaurīṃ ca pūjayet || prāṇānāyamya deśakālau saṅkīrtya ‘mama saubhāgyādiprāptyarthaṃ
mahālakṣmīśacīgaurīpūjāṃ kariṣye 0 iti saṅkalpya 0 śrīmahālakṣmyai namaḥ śrīśacyai namaḥ śrīgauryai namaḥ 0 iti ṣoḍaśopacārān kṛtvā prārthayet
• sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhake || śaraṇye tryambake devi nārāyaṇi namo'stu te || devendrāṇi namastubhyaṃ devendrapriyabhāmini
vaivāhaṃ bhāgyamārogyaṃ putralābhaṃ ca dehi me 0 iti prārthya, suvāsinībhyo maṅgaladravyaṃ phaladānāni ca datvā, atha vadhūvarau maṅgalaghoṣeṇa devayajanaṃ
gacchetām || tatropaveśanakramaḥ
51.1.1
saṃskārakastu sarvatra tiṣṭheduttarataḥ sadā || saṃskāryaḥ puruṣo vā'tha strī vā dakṣiṇataḥ sadā || iyaṃ
vyavasthā nirṇītā kapardipramukhairiha || smārtakarmasu sarvatra tasmādevaṃ hi kārayet 0 iti || cha
atha vivāhahomaḥ || atha devayajanasya paścādudagdaśena vāsasā''stīrṇe bhadrāsane prāṅmukha uttarato varo dakṣiṇato vadhūriti
krameṇa vadhūvarāvupaviśya, dvirācamya prāṇānāyamya deśakālau saṅkīrtya 0 vivāhahomaṃ kartuṃ sthalaśuddhyarthaṃ sthaṇḍilollekhanākhyaṃ karma kariṣye 0 iti
saṅkalpya tatkṛtvā, tatra laukikāgniṃ pratiṣṭhāpya, tasminnātmanyāropitamagniṃ 0 oṃ upāva̍roha jātavedaḥ puna̱stvam || de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ vaha̍ naḥ
pra̱jānan̍ || āyu̍ḥ pra̱jām̐ra̱yima̱smāsu̍ dhehi || aja̍sro dīdihi no du̱roṇe || oṃ bhūrbhuva̱ḥsuva̱roṃ agniṃ pratiṣṭhāpayāmi 0 ityagniṃ pratiṣṭhāpya,
prāṇānāyamya deśakālau saṅkīrtya 0 pratigṛhītāyāmasyāṃ vadhvāṃ bhāryātvasiddhaye gṛhyāgnisiddhaye ca anayā navoḍhayā vadhvā saha vivāhahomaṃ kariṣye,
vivāhahomaḥ karma ādhāravattatraṃ pañcadaśadāruridhmaḥ agnīṣomāvājyabhāgau yojako nāmāgniḥ prajāpatirdevatā lājā haviḥ agniḥ sviṣṭakṛt ājyasya
māntravarṇikyo devatā aṅgadevatāḥ pradhānadevatāḥ tāḥ sarvāḥ sannihitāḥ santu, evaṃ sāṅgena karmaṇā sadyo yakṣye || tadaṅgamanvādhānaṃ kariṣye 0
iti saṅkalpya tatkṛtvā, pātrāsādanakāle ājyasthālīṃ sruvaṃ praṇītāpraṇayanaṃ śūrpaṃ prokṣaṇīṃ idhmārbahiśśamapravṛścanāni sphyaṃ mekṣaṇaṃ dṛṣadaṃ ceti
51.1.2
pātrāṇi sādayitvā, praṇītāsādanāntaṃ kṛtvā, atha pavitre ādāya agneḥ paścādarbheṣu śūrpaṃ nidhāya, tasmin prāgagre pavitre nidhāya • oṃ devasya̍
tvā .... hastā̍bhyāṃ prajāpataye juṣṭaṃ nirvapāmi • iti trilājānnirūpya tūṣṇīṃ caturtham || • oṃ devasya̍ tvā .... hastā̍bhyāṃ prajāpataye vo juṣṭaṃ
prokṣyāmi • iti sakṛnmantreṇa dvistūṣṇīṃ prokṣya, athāgneḥ paścādājyasthālyāmudagagre pavitre nidhāya, ājyaṃ vilāpya, tatpātra ānīya, uttarataḥ
aṅgārānnirūhya, teṣvadhiśritya abhijyotanakuśadvayamagnau prajvālya abhijyotya, apa upaspṛśya, dve darbhāgre pracchidya, apa upaspṛśya, prakṣālya,
ājyepratyasya tāveva darbhau punaḥ prajvālya abhijyotya, apa upaspṛśya, punardarbhadvayaṃ prajvālya, lājānājyaṃ ca triḥ paryagnikṛtvā, vartmakaraṇādikaṃ
sarvaṃ pūrvavatkṛtvā, mekṣaṇaṃ saṃskṛtya śūrpe nidhāya, darvīkāryamāpannamapi nāñjaliṃ saṃmārṣṭi, atha vadhvāmanvārabdhāyāṃ varaḥ prāgādi pradakṣiṇamagniṃ
parisamūhati || juṣasva na ityādyagnimukhāntaṃ kṛtvā, atha svayamutthāya, utthitāyā vadhvā dakṣiṇaskandhe svadakṣiṇaṃ bāhuṃ nidhāya hṛdayamabhimṛśati
atra viśvapatiprayoge • āsīnāyāḥ striyāstiṣṭhan gṛbhṇāmītyagrimantarā || gṛhṇīyātpāṇimuttānaṃ sāṅguṣṭhāṅgulidakṣiṇam • iti viśvaprakāśakārikāvacanamudāhṛtaṃ tadāpastambāśvalāyanaparaṃ teṣāṃ svayamutthitaḥ sannāsīnāyāḥ pāṇiṃ gṛhṇīyādityuktatvāt || bodhāyanānāṃ tu mama hṛdaya ityasmāt
prāgeva dvayorutthānamuktaṃ viśvāmitrakārikāyām • hute tvagnimukhe sthitvā tiṣṭhantyā bāhuke karam || nidhāya svīyamasyāstu hṛdayaṃ saṃspṛśan japet
51.1.3
mamādimantrān tasyāstu karṇe māṃ te mano japet || tasyā hastaṃ tu sāṅguṣṭhaṃ gṛhṇātyuttānakāritam || gṛbhṇāmita iti hyuktvā vahniṃ paryāṇayecca
tām || parindāya iti procya tathopaviśatastataḥ iti || oṃ mama̍ hṛda̍ye hṛdaya̍ṃ te astu mama̍ citte ci̱ttama̍stu te || mama̍ vāca̱meka̍manāḥ
śṛṇu māmevā̱nuvra̍tā sa̱haca̱ryyā̍mayā̍bhava iti || athāpa upaspṛśya, athāsyā dakṣiṇe karṇe japati || oṃ māṃ te̱ mana̍: pravi̍śatu māṃ
cakṣu̍rmāmṛte̱ bhaga̍: || mayi̱ sarvā̍ṇi bhūtāni̱ mayi̍ pra̱jñāna̍mastu te || madhu̍he madhva̍gāhe ji̱hvā me̱ madhu̍vādinī || mukhe̍ me̱ sāra̍ghaṃ madhu̍ datsu
saṃvanana̍ṃ kṛtam || cā̱kra̱vā̱ka̱thsa̍ṃvana̱naṃ yanna̱dībhya̍ udāhṛtam || yadi̱ttau de̍vagandha̱rvau tena̍ saṃva̍ninau svaḥ || spṛśā̱mi te̍'hama̱ṅgā̍ni vāyurāpa̍śca
mā pa̍raḥ || māṃ cai̱va paśya̱ sūryya̍ṃ ca mā cānye̍ṣu mana̍: kṛthāḥ || soma̍: pratha̱mo vi̍vide gandha̱rvo vi̍vida̱ uttara̍: || tṛtī̍yo̱ a̱gniṣṭe̱ pati̍sturīya̍ste manu̱ṣya̱jāḥ || somo̍'dadadgandha̱rvāya̍ gandha̱rvo'da̍dada̱gnaye̍ || ra̱yiṃ ca̍ pu̱trāṃścā̍dāda̱gnirmahyamatho̍ i̱mām || sara̍svati̱ preda̱mava̱ subha̍ge
vā̱jinī̍vati || tāṃ tvā̱ viśva̍sya bhūtasya̍ pra̱gāyā̍masyagra̱taḥ iti japitvā, athāsyā dakṣiṇamuttānathsāṅguṣṭhaṃ svasya dakṣiṇena nīcahastena lomābhimukhaṃ
gṛhṇāti oṃ gṛ̱bhṇā̱mi̍ te suprā̱jastvā̱ya hasta̱ṃ mayā̱ patyā̍ ja̱rada̍ṣṭyithāsa̍: || bhargo a̱rya̱mā sa̍vi̱tā pura̍ndhi̱rmahya̍ṃ tvā'durgārhapatyāya de̱vāḥ iti
51.1.4
atha vadhū saṃbrāhmaṇamagniṃ pradakṣiṇaṃ paryyāṇayati oṃ pari̍tvāgne̱ pura̍ṃ va̱yaṃ vipra̍thsahasya dhīmahi || dhṛ̱ṣadva̍rṇaṃ di̱ve di̍ve bhe̱ttāra̍ṃ bhaṅgurā̱vata̍: iti
atra kārikā somāyājyāhuteḥ pūrvaṃ sabrahmāgneḥ pradakṣiṇam || lājānāmāhutīnāṃ tu brahmā'pyeko bahirbhavet iti || atha yathāpūrvamupaviśya
anvārabdhāyāṃ ekādaśopayamanīrjuhoti || oṃ a̱gne śardha̍ maha̱te saubha̍gāya̱ tava̍ṃ dyu̱mnānyu̍tta̱māni̍ santu || sañjā̍spa̱tyathsuya̱mamākṛ̍ṇuṣva śatrūya̱tāma̱bhiti̍ṣṭhā ma̱hāthsi̱ svāhā̍ || agnaye śardhāyedam
51.2
oṃ somā̍ya ja̱nivide̱ svāhā̍ || somāya janivida idam
51.3
oṃ
ga̱ndha̱rvāya̍ ja̱nivi̍de̱ svāhā̍ || gandharvāya janivida idam
51.4
oṃ a̱gnaye̍ ja̱nivi̍de̱ svāhā̍ || agnaye janivida idam
51.5
oṃ
ka̱nya̱lā̍pi̱tṛbhyo̍ ya̱tī pati̍lo̱kamava̍dī̱kṣāma̍dā̱stha svāhā̍ || vadhvai sūryāyā idam
51.6
oṃ preto muñcāsināmutaḥ suba̱ddhā̍ma̱muta̍skarat
yathe̱yama̍ndramīḍhvaḥ suputrā su̱bhagāsa̍tī̱ svāhā̍ || indrāya mīḍhuṣa idam
51.7
oṃ i̱māṃ tvami̍ndra mīḍhvaḥ supu̱trām̐subhagā̍n kṛṇu || daśā̍syāṃ
pu̱trānādhe̍hi̱ pati̍mekāda̱śaṃ kṛ̍dhi̱ svāhā̍ || indrāya mīḍhuṣa idam
51.8
oṃ a̱gnire̍tu pratha̱mo de̱vatā̍nā̱m̐so'syai̍ pra̱jāṃ mu̍ṃñcatu mṛ̱tyupā̱śāt
tada̱yam̐rājā̱ varu̍ṇo̱'numa̍nyatā̱ṃ yathe̱yam̐strī pautra̍ma̱ghaṃ narodā̱tsvāhā̍ || agnaye varuṇāya rājña idam
51.9
oṃ i̱māma̱gnistrāya̍tā̱ṃ gārha̍patyaḥ
pra̱jāma̍syai nayatu dī̱rghamāyu̍ḥ || aśū̍nyopa̱sthā jī̱vatā̍mastu mā̱tā pautra̍māna̱ndama̱bhiprabu̍ddhyatāmi̱yam̐svāhā̍ || agnaye gārhapatyāyedam
51.10
oṃ mā te̍ gṛ̱he ni̱śi gho̱ṣa utthā̍da̱nyatra̍ tvadvuda̱tyaḥ saṃvi̍śantu || mā tvaṃ vi̍ke̱śyura̱ ārvadhi̍ṣṭhā jīva̍ patnī pati̱loke vi̍rā̱ja paśya̍ntī pra̱jām̐suma̍na̱syamā̍nā̱m̐svāhā̍ || prajāpataya idam
51.11
a̱pa̱nu̱ttāṃ pau̍tramṛ̱tyuṃ pā̱pmāna̍mu̱tavā̱gham || śī̱rṣṇaḥ sraja̍mi̱vonmu̱cya̍ dvi̱ṣadbhya̱ḥ prati̍muñcāmi
pāśa̱m̐svāhā̍ || agnaya idam
Linked texts (4)
- Paippalādasaṃhitā — Sanskrit
- Veṅkaṭeśīyaprayogamālā — Veṅkaṭeśa Jyotiṣin, Sanskrit
- Ekāgnikāṇḍa or Mantrapraśna or Mantrapāṭha — Sanskrit
- Yajurvedamantrapāṭha — Sanskrit