Baudhayanaprayogamala 60
Baudhāyanaprayogamālā 60
- Language
- Sanskrit
60.1
triyahe paryavete'tha śeṣaṃ karma samācaret || prāyaścittaṃ tu pūrvoktaṃ kṛtvā sarvamatandritaḥ ||7||” iti
vratamadhye sūtakaprāptau = viśvāmitrakārikā “vivāhavratamadhye tu mātāpitrormṛtiṃ vinā || anyasmin sūtake prāpte caturthyavabhṛtātapurā
60.2
dampatyoḥ sūtakaṃ nāsti śubhakarma samācaret
mātā pitrormṛtau satyāṃ karma kuryāt kathaṃ naraḥ
60.3
pūrvavastraṃ parityajya paridhāyānyavāsasī || homayedasagotraistu sāyaṃ prātaryathāvidhi
60.4
tadānīmeva sarvāṅgaṃ vāpayitvā yathāvidhi || dahanādi tayoḥ kāryaṃ vareṇaiva na saṃśayaḥ
60.5
vahniṃ saṃrakṣya tatrānyaiḥ homayetpaitṛkāvadhi || tataḥ svayaṃ prakurvīta nityamaupāsanāhutīḥ
60.6
tatastvṛddhimādāya vrataśeṣaṃ
samāpayet || prāyaścittaṃ prakurvīta puṇyāhaṃ vācayettataḥ
60.7
pūrvavastraṃ parīdhāya kālātikramaṇaṃ hunet || mamanāmādimantraistu huneccava ghṛtāhutīḥ
60.8
yaḥpāvamānīrityādi hunedaṣṭa
ghṛtāhuteḥ || mindāhutī vyāhṛtīśca mahatīrvyāhṛtīstathā
60.9
pāśyādipañcabhirmantraiḥ hunet tatra ghṛtāhutīḥ || vratānte kriyamāṇaṃ yat sthālīpākādikaṃ tathā
60.10
vaiśvadevādiṛ
sarvaṃ yathāvidhi samācaret || brāhmaṇebhyo yathāśakti gobhūtilahiraṇyakam
60.11
kāṃsyaṃ vastraṃ ca dadyāttu sarvadoṣopaśāntaye || kanyāpitrormṛtiḥ syāccet tatra karma kathaṃ bhavet
60.6-2
atha kanyāsamarpaṇam || vadhūvarayoḥ pitrādayaḥ sarve sabhāmadhye upaviśya vadhūvarau prāṅmukhāvuṣaveśya vakṣyamāṇakathāpūrvakaṃ kanyāṃ
varapitrādihaste dadyāt iti śiṣṭācāraḥ || yathā || devāsuragaṇaiḥ pūrvaṃ mathitaḥ kṣīrasāgaraḥ || netraṃ ca vāsukiṃ kṛtvā manthānaṃ mandaraṃ girim
mathite ca tadā sindhāvutpannā ratnajātayaḥ || pūrvaṃ hālāhalaṃ jātaṃ śivenāṅgīkṛtaṃ laghu || ityādi || asyārthaḥ || pūrvaṃ devā asurāśca
sambhrūya vayamamṛtaṃ sampādayāma iti niścitya tadarthaṃ kṣīrasāgaramanthanaṃ kurma ityālocya mandaraparvataṃ manthānaṃ kṛtvā vāsukiṃ rajuṃ kṛtvā ekatra devā
anyatra rākṣasāḥ sthitvā taiḥ samudre madhyamāne tatra pūrvaṃ kālakūṭaviṣamutpannaṃ, tacca śivena bhakṣitaṃ, tata uccaiśravā nāmāśvaḥ utpannaḥ, sa tu devendreṇa
gṛhītaḥ, atha kalpadrumādayaḥ utpannāḥ, tato nānāvidhāni ratnānyutpannāni, tatsarvaṃ devā yathāyogyaṃ gṛhītavantaḥ, tato amṛtakalaśaṃ gṛhītvā
dhanvantarirjātaḥ, tantu amṛtaṃ nārāyaṇo mohinīrūpeṇa rākṣasānvañcayitvā devānapāyayat, tato lakṣmīrjātā, rākṣasāstāṃ dṛṣṭvā iyamasmākaṃ bhavediti
santuṣṭā abhavan, devāśca tadānīmevaṃ samayaṃ kṛtavantaḥ, svayaṃvaraṃ kārayitvā yaṃ varayettasya bhāryā bhaviṣyatītyevaṃ niścitya sabhāṃ kārayitvā puṣpamālāṃ
tasyā haste datvā lakṣmīṃ purataḥ kṛtvā dhanvantariranugacchan nindāstutirūpeṇa tatra sthitadevatānāṃ guṇāvaguṇān varṇayan vakṣyamāṇaprakāreṇa lakṣmīṃ
uvāca || kimuvācetyākāṅkṣāyāmāha || eṣa brahmā'tivṛddhastridaśapatirasau garvitaḥ kṣīyate'bjo digvāsā nīlakaṇṭhastapati dinakaraścañcalo
mātariśvā || itthaṃ sañcitya lakṣmyā amarakalakalārāvagītapraphullā mālā dattā murāreḥ suratarukusumālaṅkatā pātu yuṣmān || abjaḥ=śaśāṅkaḥ
uttuṅgastanamaṇḍalopari lasatprālambamuktāmaṇerantarbimbitamindranīlanikaracchāyānukāradyuti || lajjāyyājamupetya namravadanā spaṣṭaṃ murārervapuḥ paśyantī
muditā mude'stu bhavatāṃ lakṣmīrvivāhotsave || kulaṃ ca śīlaṃ ca vapurvayaśca vittaṃ ca vidyāṃ ca sanāthatāṃ ca || etānguṇān sapta parīkṣya deyā
kanyā budhaiḥ śeṣamacintanīyam || kanyā varayate rūpaṃ mātā vittaṃ pitā śrutam || bāndhavāḥ kulamicchanti mṛṣṭānnamitare janāḥ || kāryeṣu
mantrī karaṇeṣu dāsī bhuktau tu mātā śayaneṣu veśyā || dharmeṣu dharmoṃ kṣamayā dharitrī ṣaṭkarmayuktā kulamuddharitrī || anayā saha dharmacaryayā
puruṣārthatrayasādhanārhayā || mudamāpnuhi śāśvatīḥ samā bhaja dharmaṃ tvamananyamānasaḥ || vasanābharaṇānnadānapānairbharaṇīyā'nudinaṃ surakṣaṇīyā
mṛdubhirvacanaiḥ subhāṣaṇīyā gṛhakṛtyeṣvakhileṣu yojanīyā || mama putryabalā kriyāsvadakṣā vacane karmaṇi kauśalaṃ na yasyāḥ || tadiyaṃ bhavatā
surakṣaṇīyā na khareṇāpi mṛdā ca lālasena || yā kṛṣṇabhāṇḍe sitataṇḍulānāṃ pake'pyaśaktā kimutānyakṛtye |: tathāpyanalpa kṣamayā tvayeyamaṅgīkṛtā
tu pratipālanīyā || aṣṭavarṣājjiyaṃ kanyā putravatpālitā mayā || idānīṃ tava putrāya dattā snehena pālyatām || iti kanyāsamarpaṇam || ch
atha punarvivāhaḥ || yadyakāle kṛte vivāhe paścāṅgaśuddhyādirahitadoṣayukte vā jyotiḥśāstroktaśubhakāle punarvivāhaḥ kāryaḥ
tatra nṛsiṃhaḥ || śrīdharīye 'punarvivāhaṃ vakṣyāmi dampatyoḥ śubhavṛddhidam || lagnendulagnayordoṣe grahatārādisambhave || anyeṣvaśubhakāleṣu
duṣṭayogādisambhave || vivāhe cāpi dampatyorāśaucādisamudbhave || tasya doṣasya śāntyarthaṃ punarvivāha iṣyate' iti || vivāhasyāvaśyakarttavyakāle sumuhūrttā'lābhe yathāsambhavamuhūrte vivāhaṃ kṛtvā punaḥ sumuhūrte tayorvivāhaḥ karttavyaḥ || athavā vivāhānantaraṃ bahudhāhānirdṛśyate tatrāpi
sumuhūrte punarvivāhaṃ kuryāt
Linked texts (1)
- Veṅkaṭeśīyaprayogamālā — Veṅkaṭeśa Jyotiṣin, Sanskrit