Pramāṇa · Search · About · API

Upanayanapaddhati (Ramadatta Mantrin) (Upanayanapaddhati (Rāmadatta Mantrin))

उपनयनपद्धति (रामदत्त मन्त्रिन्)

Part of a comprehensive paddhati for Vājasaneyins.

Language
Sanskrit
Date
1300–1350 CE
Author
Rāmadatta Mantrin
Extent
10 passages, 1,653 words
Text
partly digitised
Source
archiveorg · Vajasaneyi Upanayan Karma Paddhati Printed 1891 Ram Datta; 1891 · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…

Contents

Text

p1.1

athamādhyaṃdinaśākhīyopana śrīgaṇeśāyanamaḥ || athopanayanam || ||

p1.2

tatraśuddhasamayeravigurucaṃdratārādiśuddhauja nmatogarbhāṣṭame'bdevānukūlyeṣoḍaśasaṃvatsarābhyaṃtaraṃ brahmavarcasakāmasyapaṃcamepyudga yanaāpūyya̍māṇapakṣe'nadhyāyaṣaṣṭhīriktādyatiriktatithau raviguruśuqānyatamavāremadhyā nhādarvāk kumārapitrābhyudayikekṛtetadbhāveācāryeṇaivakṛte brāhmaṇānmāṇavakaṃca bhojayitvāsaśikhakṛtakṣauraṃsnānāṃtaraṃyathāśaktyalaṃkṛtvā bahiḥśālāyāṃtuṣakeśaśarka rādiśūnyapariṣkṛtabhūmauācayyaugnisyāpanaṃkuryāt tatrahastamātraparimitacaturastrabhū mikuśakaraṇakasamūhanānaṃtaraṃgomayodakenopalipya sruvamulenaprāgagraprādeśamātramu ttarottarakrameṇatriṃrullikhya ullekhanakrameṇā'nāmikāṃguṣṭhābhyāṃmṛdamuddhṛtyajalenābhyu kṣya navīnakāṃsyapātreṇāgniṃmānīyasvābhimukhaṃnidadhyāt tataḥkumāramācāryaḥśiṣya dvārāgneḥ paścāddakṣiṇapārśve'vasthāpayati tataḥ kumāraṃbaddhāṃjaliṃsaṃbodhayati oṃ brahma caryamāgāmitibrūhi iti praiṣānantaraṃ oṃ brahmacaryamāgāmitikumāra āha tataḥ oṃ bra hmacaryasānītibrūhītyācāryeṇokte oṃ brahmacaryasānītikumāra āha athamāṇavaka mācāryo vāsaḥ paridhāpayati tatraācāryapaṭhanīyomaṃtraḥ oṃ yeneṃdrāyabṛhaspatirvāsaḥ paryadadhādamṛtaṃtenatvāpāridadhāmyāyuṣedīrghāyutvāyabalāyavarcasetatomāṇavakasyādvirā camanam athamāṇavakasyaveṣṭanatrayeṇatatpravaragraṃthitāṃmekhalāmācāryobadhnāti tatramāṇa vakapaṭhanīyomaṃtraḥ iyaṃduruktaṃparibādhamānāvarṇaṃpavitraṃpunatīmaāgāt prāṇāpānā bhyāṃbalamādadhānāsvasādevīsubhagāmekhaleyaṃ oṃ yuvā suvāsāḥ parivīta āgātsa u śreyānbhavatijāyamānaḥtaṃ dhīrāsaḥkavaya unnayaṃtisvādhyomanasā devayaṃtaitivā tataā cārādyajñopavītasahitabhāṃḍāṣṭatayaṃbrāhmaṇebhyodatvā tatsadyāmukagotraḥsvakīyopana yanakarmaviṣayakasatsaṃskāraprāptyarthedaṃbhāṃḍāṣṭatayaṃsayajñopavītaṃsadakṣiṇaṃyathānāme titatoyajñopavītaṃ paridadhātimāṇavakaḥ oṃyajñopavītamitimaṃtra syaparameṣṭhiṛṣiliṃ goktādevatā triṣṭupchaṃdoyajñopavītaparidhāneviniyogaḥ oṃ yajñopavītaṃ paramaṃpavitraṃpra jāpateryatsahajaṃpurastāt āyuṣyamagryaṃpratimuṃcaśubhraṃyajñopavītaṃbala mastūtejaḥ iti maṃtreṇa tata aiṇeyamajinaṃtūṣṇīṃparidhatte tatomāṇavakakeśapārimitapālā śadaṃḍamācāryaḥ tūṣṇīṃtasmaiprayacchati taṃcayomedaṃḍaitiprajāpatirṛṣirdaṃḍodevatā yajurdaṃḍagrahaṇevini yogaḥ oṃyomedaṃḍaḥparāpatadvaihāyasodhibhūmyāṃ tamahaṃpunarādadaāyuṣebrahmaṇebrahmavarcasā ya itimaṃtreṇamāṇavako gṛhṇāti tata ācāryovāriṇāsvamaṃjaliṃpūrayitvā kumārasyāṃ jaliṃtenaivāṃjalijalenapūrayati oṃāpohiṣṭhāmayobhuvastānaūrjedadhātana maheraṇāya cakṣaseoṃyovaḥśivatamorasastasyabhājayatehanaḥ uśatīrivamātaraḥoṃtasmā'araṃgamā mavoyasyakṣayāyajinvatha āpojanayathācanaḥ itiṛgbhiḥ tataḥsūryamudīkṣasvetiā cāryapreṣānaṃtaraṃ oṃ taccakṣurdevahitaṃpurastācchukramuccarat paśyemaśaradaḥśataṃjīvemaśaradaḥ śata ' śṛṇuyāmaśaradaḥśataṃ prabravāmaśaradaḥśatamadīnāḥsyāmaśaradaḥśataṃ bhūyaścaśaradaḥ śatāt ityanenādityaṃpaśyati athakumārasyadakṣiṇāṃsaṃsahṛdayaṃdakṣiṇahastenaspṛśa tyācāryaḥ oṃmamavratetehṛdayaṃdadhāmi mamacittamanucittaṃteastu mamavācamekamanāju ṣasva bṛhaspatistvāniyunaktumahyaṃ itamaṃtreṇa tataḥkumārasyadakṣiṇahastaṃgṛhītvātaṃtra cchāti konāmāsi śrīamukaśarmāhaṃbhoḥ itimāraāha kasyabrahmacāryasītyācā ryaḥ bhavataitikumāraāha punarācāryobhāṣate oṃ iṃdrasyabrahmacāryasyagnirācāryasta vāhamācāryaḥ śrīamukaśarman athamāṇavakaṃbaddhāṃjaliṃpūrvādikpradakṣiṇamupasthā naṃkārayati athācāryomāṇavakaṃ bhūtebhyaḥparidadāti tatraācāryasyamaṃtrapāṭhaḥ oṃ prajāpatayetvāpariddadāmītiprācyāṃ oṃ devāyatvāsavitreparidadāmi itidakṣiṇasyāṃ oṃ addhyastvauṣadhībhyaḥparidadāmi itipratīcyāṃ oṃ dyāvāpṛthivībhyāṃtvāpariddadāmi itiudīcyāṃ oṃ viśvebhyastvādevebhyaḥpariddadāmityadhaḥ oṃ sarvebhyastvābhūtebhyaḥpa riddadāmyarikṣaiityūrdhvaṃ tatogniṃpradakṣiṇīkṛtya ācāryadakṣiṇādiśiupaviśatimāṇa vakaḥ tataḥpuṣpacaṃdanatāṃbūlavāsāṃsyādāya tataḥ oṃ adyakartavyopanayanahomakarmāṇidṛ tākṛtāvekṣaṇarūpabrahmakarmakartumamukagotramamukaśarmāṇaṃbrāhmaṇamobhiḥ puṣpacaṃdanatāṃbūla vāsobhirbrahmatvenatvāmahaṃvṛṇe itibrahmāṇaṃvṛṇuyāt oṃ vṛtosmītiprativacanam puṣpa caṃdanatāṃbūlavastrāṇyādāya adyakartavyopanayanakarmaṇihotṛtvakarmakartuṃamukagotramamu kaśarmāṇaṃbrāhmaṇamobhiḥ puṣpacaṃdanatāṃbūlavāsobhirhotṛtvenatvāmahaṃvṛṇeitihotāraṃvṛṇu yāt oṃsvastītiprativacanaṃ oṃyathāvihitaṃkarmakurvityācāryeṇokte oṃkaravāṇītibrā hmaṇovadet tato'gnerdakṣiṇataḥśuddhamāsanaṃdattvā tadupariptāgagrānkuśānāstīryabrāhmaṇa magnipradakṣiṇaṃkārayitvā'sminkarmaṇitvaṃmebrahmābhavetyabhidhāyabhavānītitenokte tadupa ribrāhmaṇamudaṅmukhamupaveśyatataḥpraṇītāpātraṃpurataḥkṛtvāvāriṇāparipūryakuśairācchādya brahmaṇomukhamavalokyāgneruttarataḥ kuśoparīnidadhyāt tataḥparistaraṇaṃbarhiṣaścaturthabhā gamādāyāgneyādīśānāṃtaṃ brahmaṇo'gniparyaṃtaṃnairṛtyādvāyavyaṃtaṃagnitaḥpraṇītāparyaṃtaṃ tatoneruttarataḥpaścimadiśi pavitraccheda nārthaṃkuśatra yaṃ pavitrāthaisāgramanaṃtargarbhaṃkuśapatradva yaṃ prokṣaṇīpātraṃ ājyasthālīsaṃmārjanārthaṃkuśāḥ5upayamanakuśāḥ samidhastisraḥsruvaḥ ājyaṃ ṣaṭpaṃcāśaduttarācāryamuṣṭi śatadvayāvacchinnāmataṃḍulapūrṇapātraṃpavitrachedanakuśā nāṃpūrvapūrvādiśikrameṇāsādnīyaṃ tataḥ pavitrachedanakuśauḥ pavitrechittvāsapavitrakareṇapra ṇī todaṃkatriḥprokṣaṇīpātranidhāya anāmikāṃguṣṭhābhyāṃgṛhītapavitrābhyāṃtajjalaṃ kiṃci ttri rutkṣipyapraṇītodakenaprokṣaṇīṃtrirabhiṣicya prokṣaṇījalenāsāditavastuse canaṃkṛ tvā'gnipraṇītayormadhye prokṣaṇīpātraṃnidadhyāt ājyasthālyāmājyanirvāpaḥ adhiśra yaṇaṃ tataḥkuśaṃprajvālyājyoparipradakṣiṇaṃ bhrāmayitvābanhautatprākṣipya sruvaṃtriḥparita pyasaṃmārjanakuśānāmagrairaṃtaratomūlairbāhyataḥ sruvaṃsaṃmṛjya praṇītodakenābhyukṣya puna striḥpratapyadakṣiṇatonidadhyāt tataājyamagneravatārya triḥprokṣaṇīvadutpūyāvekṣyasatya padravyetānnirasanaṃkṛtvā punaḥprokṣaṇyutpavanaṃtatautthāyopayamanakuśānvāmahastekṛtvāpra jāpatiṃmanasādhyātvā tūṣṇīṃghṛtāktāstisraḥsamidhaḥ prakṣipet upaviśyasapavitrapro kṣaṇyudakenapradakṣiṇakrameṇāgniṃparyukṣyapraṇītāpātre pavitrenidhāyapātitadakṣiṇajānuḥ brahmāṇānvārabdhaḥsamiddhatamegnausruveṇājyāhutīrjuhoti tatratattadāhutyanaṃtaraṃsruvāvasthi taghṛtaśeṣasyaprokṣaṇīpātreprakṣepaḥ oṃprajāpatayesvāhā idaṃprajāpataye0 itimanasā oṃ iṃdrāyasvāhā idamiṃdrāya0 ityāghārau oṃ agnayesvāhā idamagnaye0 oṃ somāyasvā hā idaṃsomāya0 ityājyabhāgau oṃ bhūḥsvāhā idamagnaye0 oṃ bhuvaḥ svāhā idaṃvāya ve0 oṃ svaḥsvāhāidaṃsūryāya0 etāmahāvyāhṛtayaḥ oṃ tvannoagnevaruṇasyavidvānde

p2.1

vasyaheḍo' avayāsisīṣṭhāḥ yajiṣṭhovahnitamaḥ śośucāno viśvāddveṣāꣲsipramumugdhya smatsvāhāidamagnīvaruṇābhyāṃ 0 oṃ satvanno agnevamobhavotīnediṣṭho asyāuṣaso vyuṣṭau avayakṣvanovaruṇaꣲrarāṇovvīhimṛḍīkaꣲsuhavonaedhisvāhā idamagnīva ruṇābhyāṃ0 oṃ ayāścāgnesyanabhiśastipāścasatvamitvamayāasi ayānodhvayaṃjñaṃvahā syayānodhehibheṣajaꣲsvāhā idamagnaye 0 oṃ yeteśaṃtaṃvaruṇayesahasraṃyajñiyāḥ pāśāvi tatāmahāṃtaḥ tebhirnoadyasavitotaviṣṇurviśvemuṃcaṃtumarutaḥsvarkāḥsvāhā idaṃvaruṇāya savitreviṣṇaveviśvebhyo devebhyomarudbhyaḥ svarkebhyaśca 0 oṃ uduttamaṃvaruṇapāśamasmadavādha maṃvimadhyamaꣲśrathāya athāvayamādityavratetavānāgaso aditayesyāmasvāhāidaṃvaru ṇāya 0 etāḥ sarvaprāyaścittasaṃjñakāḥ oṃprajāpatayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā prājāpatyaṃ oṃ agnaye̍sviṣṭa̱kṛte̍svāhā idamanaye̍sviṣṭa̱kṛte̍ 0 itisviṣṭakṛddhomaḥ tataḥ saṃsravaprāśanam ācamanaṃca tatobrahmaṇedakṣiṇādānam oṃ adyaetasminnupanayanaho makarmaṇikṛtākṛtāvekṣaṇarūpabrahmakarmapratiṣṭhārthamidaṃpūrṇaṃpātraṃprajāpatidaivataṃamukago trāyāmukaśarmaṇebrāhmaṇāyabrahmaṇedakṣiṇāṃtubhyamahaṃsaṃpradadeitidakṣiṇāṃdadyāt oṃ sva stītiprativacanam tatobrahmagraṃthivimokaḥtataḥ oṃsu̱mi̱triyā̍na̱āpa̱oṣa̍dhayaḥsaṃtu i tipavitrābhyāṃjalamānīyatenaśiraḥsaṃmṛjya oṃdu̱rmi̱triyā̱stasmai̍saṃtu̱yosmāndveṣṭi̱yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmaḥ ityaiśānīṃpraṇītānyubjīkaraṇaṃ tataḥstaraṇakrameṇabarhirutthāpyaghṛtenābhi ghāryahastenaivajuhuyātoṃ de̱vāgā̱tuvi̍dogā̱tuṃvi̱ttvāgā̱tumi̍tamanasaspatai̱maṃde̍vaya̱jña m̐ svāhā̱vvāte̍dhāḥsvāhāitibarhihomaḥtataḥācāryaḥkumārasyānuśāsanaṃkaroti oṃ brahma cāryasītyācāryaḥ oṃ asānītibrahmacārī oṃ apośāna ityācāryaḥ oṃ aśānītikumāra āha oṃ karmakurvityācāryaḥ oṃ karavāṇītimāṇavakaḥ oṃ mādivāsuṣupsvaityācāryaḥ na svapānītikumāraḥ oṃ vācaṃyaccha ityācāryaḥ oṃ yacchānītikumāraḥ oṃ samidhamādhehī tyācāryaḥ oṃ ādadhānītimāṇavakaḥ oṃ apośānetyācāryaḥ oṃ aśānītikumāraḥ athā gneruttarataḥ pratyaṅmukhāyopaviṣṭāyācāryacaraṇopasaṃgrahaṇapūrvvakamupasannāyācāryyasamī kṣamāṇāyācāryyaḥ svayamapisamīkṣitāyāsmai nivāritaśaṃkhatūryyādiśabdaiṣṭāṃśakesā vitrīmanvāha tatraprathamāvṛttau oṃ bhūrbhuvaḥsvaḥ tatsaviturvareṇyaṃbhargodevasyadhīmahi dhiyo yonaḥ pracodayāt oṃ punarvāradvayaṃ atratusahapāṭhoviśeṣaḥ athamāṇavakaācāryyadakṣiṇa diśiagnipaścimòpaviṣṭo ghṛtāktaśuṣkaniṣiddhetareṃdhanenajuhuyāttataḥ oṃ agnesuśravaḥ suśravaṃsaṃmākuru oṃ yathātvamagnesruśravaḥ suśravāāsi oṃ evamāṃ 2 suśravaḥ sauśravasaṃ kuru oṃ yathātvamagnedevānāṃyajñasyanidhipāāsi oṃ evamahaṃmanuṣyāṇāṃvedasyanidhipobhūyāsaṃ tataḥ pradakṣiṇamagniṃvāriṇāparyukṣya utthāyasvaprādeśamitāṃghṛtāktapalāśasamidhamādā ya oṃ agnayesamidhamāhārṣaṃbṛhatejātavedase yathātvamagnesamidhāsamidhyasaevamahamā yuṣāmedhayāvarcasāprajayāpaśubhirbrahmavarcasenasaminye jīvaputromamācāryomedhāvyahama sānyanirākariṣṇuryaśasvītejasvībrahmavarcasyannādobhūyāsa svāhā itimaṃtreṇaju huyāt evaṃsamidaṃtaradvayaṃjuhuyāt oṃ agnesuśravaḥsuśravasaṃmākuru oṃ yathātvamagne suśravaḥ suśravāāsi oṃ evamāṃsuśravaḥsauśravasaṃkuru oṃyathātvamagnedevānāṃyajñasyāni dhipāasi oṃ evamahaṃmanuṣyāṇāṃvedasyanidhipobhūyāsaṃ tataḥ pradakṣiṇamagniṃparyukṣya tūṣṇīṃpāṇīpratapyamukhaṃpratimaṃtrāṃte'vamṛśāti oṃ tanūpāagnesitanvaṃmepāhi oṃ ā yurdāagnesyāyurmedehi oṃ varcodāagnesivarcomedehi oṃ agneyanmetanvāūnaṃ tanma āpṛṇa oṃ medhāṃmedevaḥsavitāādadhātu oṃ medhāṃmedevīsarasvatīādadhātu oṃ me dhāmaśvinaudevāvādhattāṃpuṣkarasrajau tataḥsarvagātrādiṣudakṣiṇapāṇināsparśaḥ atrapra tyekamaṃtraḥoṃ aṃgānicamaāpyāyatāṃ itisarvagātrālaṃbhane oṃ vāṅmaāpyāya tāmiti mukhālaṃbhane oṃ prāṇaścamaāpyāyatāmitināsikayoḥ oṃ cakṣuścamaā pyāyatāmiticakṣuṣoḥ oṃ śrotraṃcamaāpyāyatāmitiśrotrayoḥ oṃ yaśobalaṃcamaā pyāyatāmitimaṃtrapāṭhamātraṃ tatodakṣiṇakarānāmikāyagṛhītabhasmanālalāṭegrīvāyāṃ dakṣiṇabāhumūlehṛdicatryāyuṣaṃkuryāt tatrayathāsaṃkhyenamaṃtracatuṣṭayam oṃ tryāyuṣaṃjama dgneḥitilalāṭe oṃ kaśyapasyatryāyuṣaṃ itigrīvāyāṃ oṃ yaddeveṣutryāyuṣam itidakṣi ṇabāhumūle oṃ tannoastutryāyuṣamitihṛdi tatovyastapāṇibhyāṃ pṛthivīṃspṛśannābhi vādanaṃkuryāt tatraprakāraḥ oṃ amukagotrohamamukapravarohamamukaśarmāhaṃbhovaiśvānara tvāmabhivādaye tatonenaivakrameṇasaṃbodhya varuṇamabhivādyācāryaṃtathaivābhivādayet tataḥ āyuṣmānbhavasaumyetyācāryobrūyāt tatobhikṣāpātramādāyaprathamaṃmātuḥ sakāśāt oṃbhavatibhikṣāṃmedehi itiprārthanānaṃtaraṃtaddattāṃcādāyācāryāyanivedayet tathaivabhikṣāṃ taraṃyācet tataḥācāryeṇabhuṃkṣvetyanujñātobhikṣāṃsvīkuryāt tataḥ phalapuṣpacaṃdanaghṛta pūrṇasruveṇabrahmacāridakṣiṇakaraspṛṣṭenācāryaḥ pūrṇāhutiṃdadyāt tatramaṃtraḥ oṃ mūrddhānaṃ divoaratiṃpṛthivyāvaiśvānaramūtaājātamagnim kavi 2 samrājamatithiṃjanānāma!

p2.2

sannāpātraṃjanayaṃtadevāḥsvāhā idamagnaye 0 tataḥsruveṇabhasmānīyadakṣiṇānāmikāgra gṛhītabhasmanā oṃ tryāyuṣaṃjamadagneḥ itilalāṭe oṃ kaśyapasyatryāyuṣaṃ itigrīvāyāṃ oṃ yaddeveṣutryāyuṣam itidakṣiṇabāhumūleoṃ tannoastutryāyuṣaṃ itihṛdi ititryā yuṣaṃkuryāt kumārapakṣetannoityasyasthānettateitiviśeṣaḥ athakṣāralavaṇamadhumāṃsā dinivṛttiḥ uddhṛtajalasnānadaṃḍakṛṣṇājinadhāraṇavṛkṣārohaṇaviṣamabhūmilaṃghananagnastrī nirīkṣaṇastrīsaṃbhogavyasanavyāvṛttirūpābrahmacāriṇoniyamāḥ taddinebrahmacārīvā gyatohaḥśeṣaṃsthitaevagamayet tataḥsāyaṃsaṃdhyāṃkṛtvāttasminnevāgnaupūrvavatparyukṣaṇapa risamūhanekṛtvāvācaṃ visṛjet parisamūhanāṃteśuṣkaniṣiddhetareṃdhanasyāgnauprakṣepaḥ tataḥ saṃdhyāmupāsyapratidinaṃsāyaṃ prātarapibrahmacāriṇākartavyā || || athavedāraṃbhaḥ ||

p2.3

tatrakṛta nityakriyaācāryaḥkuśairhastamātraparimitāṃbhūmiṃparisamuhyatānkuśā naiśānyāṃparitya jya gomayodakenopālipyasruvamūlenauttarottarataḥprāgayaprādeśamātraṃtrirullikhya u llekhanakrameṇānāmikāṃguṣṭhābhyāmuddhṛtyajalenābhyukṣya kāṃsyenāgnimānīyābhimukhamupa samādhāya puṣpacaṃdanatāṃbūlavastrāṇyādāya oṃ adyakartavyavedāraṃbhahomakarmāṇi kṛtā kṛtāvekṣaṇarūpabrahmakarmakartumamukagotramamukaśarmāṇaṃbrāhmaṇamebhiḥpuṣpacaṃdanatāṃbūlavā sobhirbrahmatvenatvāmahaṃvṛṇe itibrāhmaṇaṃvṛṇuyāt oṃ vṛto'smītiprativacanaṃ oṃ yathā vihitaṃkarmakurvityācāryaḥ oṃ karavāṇītitaṃnokte agnerdakṣiṇataḥ śuddhamāsanaṃdatvā ta duparipāgragrāṃkuśānāstīrya brahmāṇamagnipradakṣiṇakrameṇabhrāmayitvā asminkarma ṇitvammebrahmābhavetyabhidhāya oṃ bhavānītitaṃnokte brahmāṇamudaṅmukhaṃtatropaveśya praṇī tāpātraṃ purataḥ kṛtvā vāriṇā paripūryya kuśairācchādya brahmaṇo mukhamavalokyāgneruttarataḥ ku śopari nidadhyāt tataḥ paristaraṇaṃbarhiṣaicaturthabhāgamādāya āgneyyādīśānāṃtaṃ brahma ṇo'gniparyaṃtaṃ nairṛtyādvāyavyaṃtam agnitaḥ praṇītāparyaṃtam tato'gneruttarataḥ paścimādi śipavitrachedanārthaṃ kuśatrayaṃ pavitrakaraṇārthaṃsāgramanaṃtargarbhakuśapatradvayam prokṣaṇīpā tramājyasthālī saṃmārjanakuśāḥ upayamanakuśāḥ samidhāstisraḥ sruvaḥ ājyaṃpūrṇapā traṃpavitrachedanakuśānāṃ pūrvvapūrvvadiśikrameṇāsādanīyaṃ tataḥ pavitrachedanakuśaiḥ pavitrechi ttvā sapavitrakareṇa praṇītodakaṃ triḥ prokṣaṇīpātre nidhāya dvābhyāmanāmrikāṃguṣṭhābhyā muttarāgrepavitregṛhītvā trirutpavanaṃ tataḥ prokṣaṇīpātraṃ vāmahaste gṛhītvā dakṣiṇahastā nāmikāṃguṣṭhābhyāṃ trirudviṃganam tataḥ praṇītodakena prokṣaṇīpātramabhyukṣya prokṣaṇī jaleneyathāsāditavastūnyabhiṣicyā 'gnipraṇītayormadhye prokṣaṇīpātraṃ nidadhyāt ||

p2.4

tata ājyasthālyāmājyaṃ nirūpyādhiśrayaṇam tataḥ kuśaṃprajvālyājyasyāgneścopari pradakṣiṇaṃ bhrāmayitvā agnautatprakṣepaḥ tatastriḥsruvapratapanaṃ saṃmārjanakuśānāmagrairaṃta ratomūlairbāhyataḥ sruvaṃsaṃmṛjyapraṇītodakenābhyukṣyapunastriḥpratapyadakṣiṇatonidadhyā t tata ājyamagnipradakṣiṇaṃ bhrāmayitvā'vatāryāgrenidadhyāt tataḥ ājyeprokṣaṇīvadu tpavanaṃ avekṣyasatyapadravyetannirasanaṃ tataḥprokṣaṇyutpavanaṃ tatautthāyopayamanakuśā nādāya prajāpatiṃmanasādhyātvā tūṣṇīmagnaughṛtāktāḥ samidhastisraḥkṣipet tataupa viśyasapavitraprokṣakyudakena pradakṣiṇakrameṇārgniyukṣya praṇītāpātre pavitrenidhāya bra hmaṇānvārabdhaḥpātitadakṣiṇajānuḥsamiddhatame'gnaujahuyāt tatraprathamāhuticatuṣṭayenasru vāvasthitahutaśeṣaghṛtasyaprokṣaṇīpātreprakṣepaḥ oṃ prajāpatayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā oṃ iṃdrāyasvāhā idamiṃdrāya 0 ityāghārau oṃ agnayesvāhā idamagnaye 0 oṃ somāyasvāhā idaṃsomāya 0 ityājyabhāgau tataḥprākṛto'nanvārabdhakartṛkohomaḥ oṃ aṃtarikṣāyasvāhā idamaṃtarikṣāya 0 oṃ vāyavesvāhā idaṃvāyave 0 oṃ brahmaṇesvā hā idaṃbrahmaṇe 0 oṃ chaṃdobhyaḥsvāhā idaṃchaṃdobhyaḥ 0 etāsāmānyāhutayaḥ oṃ prajā patayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā oṃ devebhyaḥsvāhā idaṃdevebhyaḥ 0 oṃ ṛ ṣibhyaḥsvāhā idaṃṛṣibhyaḥ 0 oṃ śraddhāyaisvāhā idaṃśraddhāyai 0 oṃ medhāyaisvāhā idaṃ medhāyai 0 oṃ sadasaspatayesvāhā idaṃsadasaspataye 0 oṃ anumatayesvāhā idamanumata ye 0 tatonvārabdhakartṛkohomaḥ tattadāhutyanaṃtaraṃsruvāvasthitahutaśeṣaghṛtasyapokṣaṇī pātreprakṣepaḥ oṃ bhūḥsvāhā idamagnaye 0 oṃ bhuvaḥsvāhā idaṃvāyave 0 oṃ svaḥsvāhā i daṃsūryāya 0 etāmahāvyāhṛtayaḥ oṃ tvanno agnevaruṇasyavidvāndevasyaheḍoavayāsi sīṣṭhāḥ yajiṣṭhovanhitamaḥ śośucānoviśvādveṣām̐sipramumugdhyasmatsvāhā idama gnīvaruṇābhyāṃ 0 oṃ satvanno agnevamobhavotīnediṣṭhoasyāuṣasovyuṣṭau avayakṣva novaruṇam̐rarāṇovvīhimṛḍīkam̐suhavonaedhisvāhā idamagnīvaruṇābhyāṃ 0 oṃ a yāścāgnesyanabhiśastipāścasatvamittvamayāasi ayānoyajñaṃvahāsyatānodhehibheṣa jam̐svāhā idamagnaye 0 oṃ yeteśataṃvaruṇayesahasraṃyajñiyāḥpāśāvitatāmahāntaḥ te bhirnoadyasavitotaviṣṇurviśvemuṃcaṃtumarutaḥsvarkāḥsvāhā idaṃvaruṇāyasavitreviṣṇave viśvebhyodevebhyomarudbhyaḥsvarkebhyaśca 0 oṃ uduttamaṃvaruṇapāśamasmadavādhamaṃvimadhyamam̐

p3.1

śrathāya athāvayamādityavratetavānāgasoaditayesyāmasvāhā idaṃvaruṇāya0 iti sarvaprāyaścittasaṃjñakāḥ oṃ prajāpatayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā itiprā jāpatyaṃ oṃ agnayesviṣṭakṛtesvāhā idamagnayesviṣṭakṛte 0 itisviṣṭakṛddhomaḥ tataḥ saṃsravaprāśanam tataācamya oṃ adyakṛtaitadvedāraṃbhahomakarmāṇi kṛtākṛtāvekṣaṇarūpabra hmakarmapratiṣṭhārthaṃ idaṃpūrṇapātraṃpūjāpatidaivatamamukagotrāyāmukaśarmaṇebrāhmaṇāyabrahma ṇedakṣiṇāṃtubhyamahaṃsaṃpradade itidakṣiṇāṃdadyāt oṃ svastītiprativacanaṃ tatobrahmagraṃ thivimokaḥ oṃ sumitriyānaāpaoṣadhayaḥsaṃtu itipavitrābhyāṃ praṇītājalamānīya tenāśiraḥsaṃmṛjya oṃ durmitriyāstasmaisaṃtu yosmāndveṣṭiyaṃcavayaṃ dviṣmaḥ itimaṃtreṇaai śānyāṃpraṇītānyubjīkuryyāt tataḥstaraṇabarhirānīyaghṛtenābhighāryya krameṇahastenaiva juhuyāt oṃ de̱vāgā̍tuvido gā̱tuṃ vi̱ttvā gā̱tumi̍ta mana̍saspata imaṃ de̍vaya̱jña m̐ svāhā̱ vāte̍ dhāḥ svāhā iti barhirhomaḥ tataḥ kāśmīragamanam tata iṣṭāṃśake vedāraṃbhaṃ guruḥ kārayet tatra kramaḥ oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ tatsaviturvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi dhiyo yo naḥ pracodayāt oṃ iti praṇavāṃtaṃ pāṭhitvā paṃktinamaskāraṃ ca kārayitvā oṃ sa̱midhā̱gniṃ du̍vasyata ghṛ̱tairbo̍dha yatātithim āsmin ha̱vyā ju̍hotana susamiddhāya śociṣe itikaṃḍikāṃtaraṃ vā phākki kāṃ vā pāṭhayet tataḥ sapraṇavaṃ svastivācayitvā utthāya phalapuṣpasamanvitabrahmacārida kṣiṇakaraspṛṣṭena ghṛtapūrṇena pūrṇāhutiṃ dadyāt oṃ mūrddhā̱naṃ di̱vo a̍ra̱tiṃ pṛ̍thi̱vyā vai̍śvānaram ṛ̱taājā̍tama̱gniṃ ka̱vim̐g samrāja̱mati̍thi̱ṃ janā̍nāmāsa̱nnā pātra̍ṃ janayaṃta de̱vāḥ iti pūrṇāhu tiḥ tata upaviśya sruveṇa bhasmānīya padakṣiṇānāmikāgragṛhīta bhasmanā tryāyuṣaṃ jamadagne ritilalāṭe oṃ kaśyapasya tryāyuṣamiti grīvāyāṃ oṃ yaddeveṣu tryāyuṣaṃ iti dakṣiṇabāhumūle oṃ tanno astu tryāyuṣamiti hṛdi anenaiva krameṇa brahmacārilalāṭādāvapi tanna ta iti viśeṣaḥ itivedāraṃbhaḥ athasamāvartanaṃ tatra śubhe dine prahvībhūya ācāryyaṃ snāsyāmītiku māra ācāryyaṃ bhāṣate tatra snāhītyācāryyaḥ tato brahmacāriṇi ācāryyasannihitadakṣiṇādi śiupaviṣṭe kṛtasnānādirācāryyaḥ kuśairhastamātrāṃ bhūmiṃ parisamuhya tānaiśānyaṃ parityajya gomayodakenopalipya sruvamūlenottarottarakrameṇa trirullikhya ullekhanakrameṇoddhṛtyaja lenābhyukṣya kāṃsyenāgni mānī yapratyaṅmukhaṃ nidadhyāt tataḥ puṣpacaṃdanatāṃbūlavāsāṃsyā dāya oṃ adyāmukasyakarttavyasamāvarttana homa karmmaṇi kṛtākṛtavekṣaṇarūpabrahmakarmma karttuma mukagotramamukaśarmmāṇaṃ brāhmaṇamebhiḥ puṣpacaṃdanatāṃbūlavāsobhirbrahmatvena tvāmahaṃvṛṇevṛ tosmītiprativacanaṃ yathāvihitaṃ karmakurvityabhidhāya oṃ karavāṇītitenokteannadokṣi ṇataḥ śuddhamāsanaṃdatvātadupari prāgagrānkuśānāstīryā'sminkarmaṇitvaṃmebrahmābhavety bhidhāya oṃ bhavānītitenokte brāhmaṇamudaṅmukhaṃtatropaveśya tataḥpraṇītāpātraṃpurataḥ kṛtvā vāriṇāparipūryakuśairācchādyabrahmaṇomukhamavalokyā'gneruttarataḥkuśoparinida dhyāt tataḥparistaraṇaṃ barhiṣaścaturthabhāgamādāyāgneyādīśānyaṃtaṃbrahmaṇogniparyaṃtaṃ nai rṛtyādvāyavyāṃtaṃ agnitaḥpraṇītāparyaṃtaṃ tatogneruttarataḥpaścimādiśipavitracchedanā rthakuśatrayam pavitrakaraṇārthasāgramanaṃtargarbhakuśapatradvayaṃ prokṣaṇīpātraṃājyasthālī saṃmārjanārthakuśāḥ upayamanakuśāḥ samidhāstisraḥsruvaājyapūrvapūrvadiśikrameṇāsā danīyaṃ tataḥpavitrachedanakuśaiḥ pavitrechitvāsapavitrakareṇapraṇītodakāṃtriḥprokṣaṇīpātre nidhāyānāmikāṃguṣṭhābhyāṃ pavitre gṛhītvā trirutpūya prokṣaṇīpātraṃ vāmakareṇādāyā'nāmikāṃguṣṭhagṛhītapavitrābhyāṃ tajjalaṃ kiṃcittriḥ prakṣipya praṇītodakena prokṣaṇīmabhyukṣya prokṣaṇījalena yathāsāditavastūnyabhiṣicyāgnipraṇītayormadhye prokṣaṇīpātraṃ nidadhyā t tata ājyasthālyāmājyanirvāpaḥ adhiśrayaṇaṃ tatastṛṇaṃ prajvālyājyasyāgneścopari pradākṣiṇaṃ bhrāmayitvā vahnau tatprakṣipya sruvaṃtriḥ pratapya saṃmārjanakuśānāmagrairaṃtarato mūlairbāhyataḥ sruvaṃ saṃmṛjya praṇītodakenābhyukṣya punaḥ pratapya svasya dakṣiṇato nidadhyā t tata ājyamagniṃ pradākṣiṇaṃ bhrāmayitvā'vatāryya triḥ prokṣaṇīvadutpūyāvekṣya satyapadravye tannirasanaṃ kṛtvā punaḥ pūrvavatprokṣaṇyutpavanam tata utthāyopayamanakuśānvāmahaste kṛtvā prajāpatiṃ manasā dhyātvā tūṣṇīmagnau ghṛtāktāḥ samidhastisraḥ kṣipet tata upaviśya sapavitraprokṣapyudakenapradakṣiṇakrameṇāgniṃparyukṣya praṇītāpātre pavitronidhāya pātitada kṣiṇajānuḥ samiddhatame'gnau brahmagānvārabdhaḥsruveṇājyāhutorjuhuyāt tatraprathamāhu ticatuṣṭaye pratyāhutyanaṃtaraṃsruvāvasthitahutaśeṣaghṛtasya prokṣaṇīpātre prakṣepaḥ oṃ prajā patayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā oṃ iṃdrāyasvāhā idamiṃdrāya 0 ityāghārau oṃ agnayesvāhā idamagnaye 0 oṃ somāyasvāhā idaṃsomāya 0 ityājyabhāgau tato ' nanvārabdhakartṛkahomaḥ oṃ aṃtarikṣāyasvāhā idamaṃtarikṣāya 0 oṃ vāyavesvāhā idaṃvāyave 0 oṃ brahmaṇesvāhā idaṃbrahmaṇe 0 oṃ chaṃdobhyaḥsvāhā idaṃchaṃdobhyaḥ 0 oṃ prajā patayesvāhā idaṃprajāpataye 0 itimanasā oṃ devebhyaḥsvāhā idaṃdevebhyaḥ 0 oṃ ṛṣibhyaḥ svāhā idaṃṛṣibhyaḥ 0 oṃ śraddhāyaisvāhā idaṃśraddhāyai 0 oṃ medhāyaisvāhā idaṃmedhāyai 0 oṃ sadasaspatayesvāhā idaṃsadasaspataye0 oṃanumatayesvāhā idama̍numataye̍' tato̍brahma ṇānvārabdhojuhuyāt atrāhutidaśatayetattadāhutyanaṃtaraṃstruvāvasthitājyasyaprokṣaṇī pātreprakṣepaḥ oṃbhūḥsvāhā idamagnaye0 oṃ bhuvaḥsvāhā idaṃvāyave0 oṃsvaḥsvāhā idaṃsūryāya 0 etāmahāvyāhṛtayaḥoṃ tvanno̍agne̱varu̍ṇasyavi̱dvāndevasya̱heḍo̍a̍vayāsi sīṣṭhāḥ yaji̍ṣṭhovahni̍tamaḥśośu̍cāno̱viśvādveṣā 2 si̱pramu̍mugdhya̱smatsvāhā idamagnī varuṇābhyāṃ 0 oṃ satvanno̍agnevamobha̍vo̱tīnedi̍ṣṭhoa̱syāu̱ṣaso̱vyu̍ṣṭau avayakṣvano̱varu̍ ṇa2 rarāṇovvīhi̍mṛḍīka 2 su̱havo̍na̱edhi̱svāhā idama̍gnīvaruṇābhyāṃ 0 oṃa̱yāścā̍ gne̱syana̍bhiśastipāścasatva̍mittvamayāāsi ayānoya̱jñaṃvahāsyayānodhehibheṣaja 2 svāhā idamagnaye0 oṃyete̍śataṃvaruṇa̱yesa̱hasra̍ṃya̱jñiyāḥpāśā̱vita̍tāma̱hāṃtaḥ tebhi̍rnoa dyasavitāetaviṣṇurviśvemuṃcaṃtumarutaḥsvarkāḥsvāhā idaṃvaruṇāyasavitreviṣṇaveviśvebhyo devebhyomarudbhyaḥsvarkebhyaśca0 oṃm̐uduttamaṃvaruṇapāśamasmadavādhamaṃvimadhyama 2 śrathāya a thāvayamādityavratetavānāgasoaditayesyāmasvāhā idaṃvaruṇāya0 itisarvaprāyaści ttam oṃm̐prajāpatayesvāhā idaṃprajāpataye0itimanasā itiprājāpatyam oṃm̐agnayesvi ṣṭakṛtesvāhā idamagnayesviṣṭakṛte0 itisviṣṭakṛt tataḥsaṃsravaprāśanam tataācamya oṃm̐adyakṛtaitatsramāvartanahomakarmaṇi kṛtākṛtāvekṣaṇarūpabrahmakarmapratiṣṭhārthamidaṃpūrṇaṃ pātraṃprajāpatidaivatamamukagotrāyāmukaśarmmaṇebrāhmaṇāya brahmaṇedakṣiṇāṃtubhyamahaṃsaṃpra dade itidakṣiṇāṃdadyāt oṃm̐ svastītiprativacanam tatobrahmagraṃthivimokaḥtataḥpavitrā bhyāṃpraṇītājalena oṃm̐ sumitriyānaāpaoṣadhayassaṃtu itimaṃtreṇaśiraḥsaṃmṛjya oṃ durmitriyāstasmaisaṃtuyosmāndveṣṭiyaṃcavayaṃ dviṣmaḥ itimaṃtreṇaiśānyaṃpraṇītānyu bjīkaraṇam tataḥstaraṇakrameṇavarhirānāyaghṛtenābhighāryahastenaivajuhuyāt oṃ devā gātuvidogātuṃvittvāgātumitamanasaspata imaṃdevayajña m̐ svāhāvvātedhāḥ svāhā iti barhihomaḥ tatobrahmagānvārabdhakartṛkaṃkarmma tatośnipaścimopaviṣṭobrahmacārī pari samūhanaṃkuryāt tatraghṛtāktaśuṣkanirpiṣṭetaraidhanena paṃcāhūtī rhastenaiva juhuyāt oṃ agne suśravaḥ suśravasaṃmākuru oṃ yathātvamagnesuśravaḥ suśravā asioṃ evaṃmāṃsuśravaḥ sauśravasaṃ kuruoṃ yathātvamagnedevānāṃyajñasyanidhipā asi oṃ evamahaṃmanuṣyāṇāṃvedasyanidhipo bhūyāsam tataḥ pradakṣiṇamagniṃvāriṇāparyukṣya utthāyaghṛtāktāṃprādeśamitasamidhamādā yajuhuyāt tatramaṃtraḥ oṃ agnayesamidhamāhārṣaṃ bṛhatejātavedase yathātvamagnesamidhāsa midhyasaevamahamāyuṣāmedhayāvarcasāprajayāpaśubhirbrahmavarcasenasamandhe jīvaputro mamā cāryomedhāvyahamasānyanirākariṣṇuryaśasvītejasvībrahmavarcasyannādobhūyāsaṃ svāhā tataḥ samidvaṃtaradvayamanenaivakrameṇa pratyekaṃhutvā upaviśya tenaivakrameṇa paṃcāhūtī rghṛtākta śuṣkaniṣiddhetareṃdhanenajuhuyāt oṃ agnesruśravaḥ suśravaṃsaṃmākuru oṃ yathātvamagne suśra vaḥ suśravāāsi oṃ evaṃmāṃsuśravaḥ sauśravasaṃ kuru oṃ yathātvamagnedevānāṃyajñasyanidhi pāāsi oṃ evamahaṃmanuṣyāṇāṃvedasyanidhipobhūyāsaṃ tataḥ pradakṣiṇamagniṃ vāriṇāpa ryukṣya tūṣṇīṃ pāṇī pratapyamukhaṃ pratimaṃtrāṃtevamṛśati oṃ tanūpāagnesitanvaṃmepāhi oṃ āyurdāagnesyāyurmedehi oṃ varcodāagnesi varcomedehi oṃ agneyanmetanvāūnaṃtanma āpṛṇa oṃ medhāṃmedevaḥ savitāādadhātu oṃ medhāṃmedevīsarasvatīādadhātu oṃ me rdhāmeaśvinaudevāvādhattāṃpuṣkarasrajau taṃtrasarvagātrādiṣudakṣiṇapāṇināsparśaḥ tatra pratyekamaṃtraḥ oṃ aṃgānicamaāpyāyatām itisarvagātrālaṃbhane oṃ vāṅmaāpyā yatāmitimukhālaṃbhane oṃ prāṇaścamaāpyāyatāmitināsikayoḥ oṃ cakṣuścamaā pyāyatāmiticakṣurdvayasparśaḥ oṃ śrotraṃcamaāpyāyatāmitiśrotradvayasparśaḥ oṃyaśo balaṃcamaāpyāyatāmitimaṃtrapāṭhamātraṃ tatodakṣiṇānamikāyagṛhītabhasmanālalā ṭe grīvāyāṃ dakṣiṇabāhumūle hṛdicatryāyuṣaṃkuryāt yathāsaṃkhyenamaṃtracatuṣṭayaṃ oṃ tryāyuṣaṃ jamadagneritilalāṭe oṃ kaśyapasyatryāyuṣaṃ itigrīvāyām oṃyaddeveṣutryāyuṣaṃitida kṣiṇabāhumūle oṃtannoastutryāyuṣaṃitihṛdi tatovyastapāṇibhyāṃ pṛthivīṃspṛśan pra thamaṃvaiśvānaraṃsaṃbodhyābhivādayet tatrāmukagotrohamamukapravarohamamukaśarmāhaṃbhovaiśvā naratvāmabhivādayeitiprakāraḥtatastathaivavaruṇaṃsaṃbodhyābhivādayettathaivācāryaṃcābhivā dayet tataḥāyuṣmānbhavasaumyaityācāryobrūyāt tato'gneruttarataḥ prāgagrānkuśā nāstīrya tadupāradakṣiṇottarakrameṇāsāditavāripūrṇakalaśāṣṭataye kalaśānāṃpurataḥ prāgagreṣukuśeṣusthitvā ekasmādāmrapallavenodakaṃgṛhītvā oṃ ye̱'psrvantara̱gnaya̱ḥpravi̍ṣṭā go̱hya3upa̍go̱hyo̍mayūkhaumano̱hāskha̍lo vi̱ruja̍sta̱nūṣe̍dupu̱riṃdri̍yahātānvijahāmiyoro̍ cana̱stami̱hagṛ̍ṇhāmi ||

p3.2

itimaṃtreṇa || tatastenamāmabhiṣiṃcāmiśriyaiyaśa̍sebrahmaṇe bra hmavarca̍sāya ityātmānamabhiṣiṃcati tatodvitīyaghaṭasthamudakaṃgṛhṇāti oṃ ye̱'psrvaṃtara gnaya 0 itimaṃtreṇagṛhītvāāmrapallavenābhiṣiṃcati oṃyenā̍śri̱yamakṛ̍ṇutā̱ṃyenā̍vamṛśa̱yatā̍ 2 su̱rāṃ yenākṣyā̍vabhya̍ṣiṃcatā̱ṃyadvā̱ṃtada̱śvinā̱yaśaḥitimaṃtreṇa tatastenaivakrameṇa punaḥye psuvaṃtaragnaya 0 ityanenatṛtīyakalaśasthajalamādāya oṃ āpohiṣṭhāmayobhuvastānaūrje dadhātana maheraṇāyacakṣase itimaṃtreṇābhiṣicya tenaivakrameṇayepsavaṃtaragnayaitimaṃtreṇa caturthakalaśasthajalamādāya oṃ yovaḥśivatamo rasastasyabhājayatehanaḥuśatīrivamāta raḥitimaṃtreṇābhiṣicya punaḥpaṃcamakalaśasthaṃjalaṃyepsavaṃtaragnayaitimaṃtreṇa tathaivādāya oṃ tasmāaraṃgamāmavoyasyakṣayāyajinvatha āpojanayathācanaḥ itimaṃtreṇābhiṣi cya tatovaśiṣṭakalaśatritayajalaṃtathaivayepsavaṃtaragnayaitimaṃtreṇapratyekaṃgṛhītvā' tūṣṇīṃ pratyekamabhiṣiṃcati tatomekhalāmocanaṃśirobhāgena oṃ uduttamaṃvaruṇapāśamasmada vādhamaṃvimadhyama 0 śrathāya athāvayamādityavratetavānāgaso aditayesyāma iti maṃtreṇa ||

p3.3

daṃḍakṛṣṇājinetūṣṇīṃbhūmaunidhāya anyadvastraṃparidhāyottarīyaṃ cakrūtvācamya ba ddhāṃjaliśadityamupatiṣṭhet brahmacārī oṃ udyanbhrājabhṛṣṇurviṃdroma̍rudbhirasthāt tayāṃvabhirasthāddaśasanirasidaśasaniṃmākurvāvinmāga̍mayohyanbhrāja̍bhṛṣṇurviṃdroma̍ rudbhirasthāddadivāyāvabhirasthācchatasanirasiśatasaniṃmākurvāvinmāga̍mayādyanbhrā jabhṛṣṇurviṃdroma̍rudbhirasthātsāyaṃyāvabhirasthātsahastrasanirasisahastrasaniṃmākurvāvi nmāga̍maya itimaṃtreṇatatodadhitilānvāprāśyācamyajaṭālomanakhādīṃśchedayitvā snātvācamyaprādeśamitoduṃbarakāṣṭhenadaṃtadhāvanam o mannādyāyavyūhadhva 2 somorājā yamāgamatasamemukhaṃpramāyaṃteyaśasācabhagenacaitimaṃtreṇatatodaṃtakāṣṭhaṃparityajyāca myasugaṃdhidravyeṇodvartanānanaṃtaraṃsnātvādvirācamyacaṃdanakaṃkumādinānāsikāyāmukhasyā la̍bhane oṃ prāṇāpānaumetarpaya oṃcakṣurmetarpaya oṃśrotraṃmetarpaya itimaṃtreṇānuliṃpati tataḥ pāṇīprakṣālyadakṣiṇābhimukhaḥpātitavāmajānuḥkṛtāpasavyodviguṇabhugnakuśatraya tilajalānyādāya āstṛtakuśatrayoparipitṝṃstarpayet oṃpitaraḥśuṃdhadhvamiti maṃtreṇata taḥsavyaṃkṛtvāācamyonulipyajapet oṃsucakṣāahamakṣībhyāṃbhūyāsam̐suvarcāmukhenasu śrutkarṇābhyāṃbhūyāsam iti tato'hatavāsaḥ paridhānam oṃparidhāsyaiyaśodhāyaidīrghā yutvāyajaradṛṣṭirasmiśataṃcajīvāmiśaradaḥ purucīrāyaspoṣamabhisaṃvyayiṣyeitimaṃtre ṇa tatoyajñopavītaparidhānam oṃ yajñopavītaṃ paramaṃpavitraṃprajāpateryatsahajaṃpurastāt āyuṣyamagryaṃpratimuṃcaśubhraṃyajñopavītaṃbalamstutejaḥ itimaṃtreṇa dvitīyagrahaṇam yajño pavītamitiprajāpatirṛṣiryajurupavītadevatāyajñopavītaparidhāneviniyogaḥ yajñopa vītamasiyajñasyatvāyajñopavītenopanahyāmi ācamanaṃ athottarīyaṃ oṃyaśasāmādyāvā pṛāthivīṃyaśaseṃdrābṛhaspatī yaśobhagaicamāvidadyaśomāṃpratipadyatām itimaṃtreṇa tataḥ puṣpamālāgrahaṇemaṃtraḥ oṃ yāāharajjamadagniḥ śraddhāyaikāmāye̍driyāyatāahaṃpratigṛ ṇhāmiyaśasācabhagenaca itimaṃtreṇapuṣpamālāgrahaṇam tataḥ puṣpamālāparidhānam oṃ yadyaśo'psarasāāmiṃdraścakāravipulaṃpṛthu tenasaṃgrathitāḥ sumanasaābadhnāmiyaśomayi i timaṃtreṇapuṣpamālāparidhānam athavassupratiṣṭhā athoṣṇīṣeṇaśiroveṣṭanaṃ oṃ yuvā̍su vāsāḥpara̍vīta āgātsau̱śreyānbhavati̱jāyamā̍naḥ taṃdhīrāsaḥkavaya̱unna̍yati̱svādhyo̍ manasāde̱vayaṃtaḥ itimaṃtreṇa tataḥ kuṃḍaleparidadhāti oṃ a̍laṃkaraṇamasi̱bhūyo̍laṃkara ṇa̍ṃbhūyāt tatoṃjanam oṃ vṛ̱trasyāsi̱kanī̍nakaicakṣurdāa̍si̱cakṣu̍rmedehi tataādarśa ātmadarśanam oṃ rociṣṇurasiitimaṃtreṇa tataśchatragrahaṇaṃ oṃ bṛhaspateśchadirasipā ppanomāmaṃtardhehi tejasoṃyaśasoṃmāmaṃtardhehi itimaṃtreṇa tataḥ padbhyāmupānahaupratigṛ ṇhāti oṃ pratiṣṭhesthoviśvatomāpātam itimaṃtreṇa tatovaiṇavadaṃḍadhāraṇam oṃ vi śvābhyomānāṣṭrābhyasparipāhisarvataḥ itimaṃtreṇa tataḥsnātakasyaniyamāḥ gānavā ditranṛtyatyāgaḥ natatragamanaṃkṣemesatitarātraugrāmāṃtaragamanaṃ nadhāvet nakūpe'vekṣaṇaṃna vṛkṣārohaṇaṃ phalatroṭanaṃ amārgeṇanagacchet nagnonsnāyāt nasaṃdhiśayanam nāviṣama bhūmilaṃghanaṃ aślīlaṃnopavadet uditāstasamayesūryyanopapaśyet jalamadhyesūryyaṃākā śasthaṃnapaśyet devevarṣatinagacchet udakeātmānaṃnapaśyet ajātalomnīṃpramattāṃpuru ṣākṛtiṃṣaṃḍhāṃcanagacchedityādi tataācāryyāyavarāṃdakṣiṇāṃdadyāt tataḥmūrddhānaṃdolavo aratiṃpṛthivyāvaiśvānaramūtaājātamagniṃ kaviṃsamrājamatithiṃjanānāmāsannāpā traṃjanayaṃta devāḥ svāhā itimaṃtreṇa phalapuṣpasamanvitaghṛtapūrṇasruveṇa māṇavakadakṣiṇa karaspṛṣṭena utthāya pūrṇāhutimācāryyaḥ kuryyāditi tata upaviśya sruveṇa bhasmānīya da kṣiṇānāmikāgṛhītabhasmanā oṃ tryāyuṣaṃjamadagneritilalāṭe oṃ kaśyapasyatryāyu ṣamiti grīvāyām oṃ yaddeveṣutryāyuṣamiti dakṣiṇabāhumūle oṃ tannoastutryāyuṣami tihṛdi iti tryāyuṣaṃkuryyāt anenaiva krameṇa kumāralalāṭādāvapi tatra tannoityasya sthānetatteiti viśeṣaḥ tatomūrddhākṣatādigrahaṇam ||

p3.4

|| itiśrīmahāmattakamahāsāṃmaṃ tādhipatiśrīrāmadattaviracitā vājasaneyināmupanayanakarmapaddhatiḥ samāptā || || atha sāmagrī || || rolī 12 maulī 7 kaisara 25 batāse 3 aṭṭācāvala puṣpa 12 puṣpamālā dhūpa 3 dīpa 1 tāṃbūla 7 yajñopavīta 9 praṇītāpātra 3 prokṣaṇīpātra 3 kāṃsyapātra 6 chāyāpātra 1 suvarṇa 1 kuśā 1 struvā 1 goma ya eraṃḍegohe palāśasamidhā sera 3 pūrṇapātra 3 uparṇe 5 dhom̐tiyāṃ 5|2 kupī nī 5 mṛgacarma 1 palāśadaṇḍa 1 gularaśākhā 1 mekhalāmuṃjīkī 1 suhāliyā sera 1 puravā 8 loṭiyā 8 nāriyala 2 khaḍāvājauḍā 1 paṭṭī 1 cagera 1 lā ṭhī 5 guthalī 1 kasāru 2|| ghṛta || tila 3 dadhi 1 supāri 11 āmrapallava vṛkṣādepatra 7 aṃjana 1 darpaṇa 1 vasu 5 mātīṃ upānahau vaṭagaśveta dūrvā done 10 abīraśveta 6 brāhmaṇabhojana dakṣiṇā pam̐caraṃga 25|| iti sāmagrī samāptā || || iti mādhyaṃdinaśākhīyopanayanaṃsa 0

Part of