Tirthakanda 2
Tīrthakāṇḍa 2
- Language
- Sanskrit
2.p1
[tathā—]
2.p2
devyuvāca— kathaṃ vīreśvaro deva etadicchāmi veditum | kathayasva prasādena devadeva maheśvara
2.p3
īśvara uvāca— iha āsītpurā rājā niyuktirnāma viśrutaḥ | tasya bhāryā mahādevi arajā nāma viśrutā || ekaḥ putrastayā jātaḥ kālena bahunā tadā | pāde dvitīye sambhūte mūlanakṣatrasaṃjñake || mantribhiśca tadā devi uktā tatreśabhāminī | jāto'yaṃ dārako devi pāpanakṣatrasaṃbhavaḥ || tasmāttyājyastu bālo'yaṃ rājñā caiva hitārthinā | evamuktā tu sā devi mantribhirhitakāmyayā || dhyātvā cā'dhomukhī dīnā pratipede maheśvarīm | provācedaṃ tadā dhātrīṃ bālaṃ gṛhṇīṣva mā ciram || svarlīnasyottare pārśve mātṛbhyaśca samarpitam | 'rakṣatāmiti bālo'yaṃ mama putra' iti bravīt || rājyāstu vacanaṃ sarvaṃ kṛtaṃ dhātṛkayā tadā | mātṝṇāṃ hi tadā bālaṃ nikṣeptumupacakrame || kadācitkālaparyāye mātṛbhiḥ paricintitam | asmākaṃ putratāṃ prāpta eṣa bālo na saṃśayaḥ
2.p4
asmābhirgantumārabdhaṃ khecarīcakramuttamam | brahmāṇī cā''bravīddevi yogapīṭhaṃ tu nīyatām || yogapīṭhena dṛṣṭena bālo rājyakṣamo bhavet | sarvābhimarśatṛbhiścātha tadvākyamabhinanditam || nīto vidyādharaṃ lokaṃ yogapīṭhaṃ ca darśitam | āśvāsito mātṛgaṇaiḥ spṛṣṭaḥ¹ tatra sa bālakaḥ | 'kathyatāṃ pūrvavṛttāntaḥ putra bālakumāraka || kasya tvaṃ pūrṇacandrābha kathaṃ prāpto'si no gṛham ? ||' evamuktastadā bālo na kiṃcitpratyabhāṣata
2.p5
pañcamudrovāca—
2.p6
yathā rājyakṣamo bālastathā tvaṃ kartumarhasi | evaṃ śrutvā tu tatsarvā mātaro'bhimukhā'bhavan || evaṃ bhaviṣyatītyuktvā tuṣṭo vai khecarīgaṇaḥ | 'gaccha putra svayaṃ² rājyaṃ pālayasva yathāsukham || bālena prārthitāḥ sarvāḥ prajākāmena sundari || yadā'haṃ bhavitā corvyāṃ sarvalokeṣu pārthivaḥ | avatārastadā kāryo madbhaktyā parayā tadā | evaṃ vai prārthitāḥ sarvā mātaro lokamātaraḥ || avateruryathāyogaṃ kṛṣṇapakṣe caturdaśīm | pañcamudrā tu bālaṃ tamanayannagaraṃ punaḥ || āgatya ca yathāyogamardharātre vyavasthitam | avaterustadā hṛṣṭāḥ pañcamudrā vimātaraḥ || bālena pūjitāḥ sarvāḥ pratiṣṭhāpya yathāvidhi | pūjāṃ gṛhītvā bālasya ākāśaṃ tu punargatāḥ
2.p7
adyāpi dṛśyate vyomni mātṝṇāṃ gaṇamaṇḍalam | nirīkṣyate puṇyakarmā uttarābhimukhaṃ sthitam || yadetaddṛśyate vyomni mātṝṇāṃ tu samīpataḥ | ākāśaliṅgamityuktamayaṃ kharlīna ucyate || yathā''kāśo tathā bhūmau evaṃ sarvatra dṛśyate | evamālokya taṃ sarvaṃ gamane mātṛmaṇḍalam || mātṝṇāṃ tu prabhāveṇa naro bhavati siddhibhāk | tataḥ prabhṛti deveśi asmin kṣetre vyavasthitā || vipadbhyiyā''gatā yasmādvikaṭā procyate budhaiḥ | bālo vīratvamāpanno matprasādādyaśasvini || bālena cā'pyahaṃ devi asmin deśo sukhoṣitaḥ
2.p8
iti śrīliṅgapurāṇe guhyāyatanavarṇane caturtho'dhyāyaḥ