Pramāṇa · Search · About · API

Tirthakanda 4

Tīrthakāṇḍa 4

Language
Sanskrit

4.p1

īśvara uvāca— koṭīśvarasya devasya āgneyyāṃ diśi saṃsthitaḥ | śmaśānastambhasaṃjñoti vikhyātaḥ supratiṣṭhitaḥ || mānavāstatra pātyante iha yairduṣkṛtaṃ kṛtam | yatra stambhe sadā devi ahaṃ tiṣṭhāmi bhāmini || tatra gatvā tu yaḥ pūjāṃ mama devi kariṣyati | sarvapāpavinirmukto gacchecca paramāṃ gatim

4.p2

anyacca te pravakṣyāmi mahātīrthaṃ yaśasvini | kapālamocanaṃ nāma triṣu lokeṣu viśrutam || kapālaṃ patitaṃ tatra snātasya mama sundari | tasmin snāto varārohe brahmahattyāṃ vyapohati || kapāleśvaranāmānaṃ tasmiṃstīrthaṃ vyavasthitam | aśvamedhamavāpnoti darśanāttasya sundari || ¹tasyaiva cottare pārśve tīrthaṃ trailokyaviśrutam | tatra snātvā varārohe ṛṇairmukto bhavennaraḥ || ṛṇamocanakaṃ nāmnā vikhyātaṃ bhuvi sundari | trīṇi liṅgāni tiṣṭhanti tatraiva mama sundari || tāni dṛṣṭvā tu suśroṇi naśyati trividham ṛṇam | dakṣiṇe tu diśābhāge tasya tīrthasya sundari || aṅgāreśvaranāmānaṃ sukhaliṅgaṃ vyavasthitam | paścimābhimukhaṃ devi kuṇḍasya purataḥ sthitam || aṅgāreṇa yadā yogaścaturthyāmaṣṭamīṣu vā | tīrthe tasminnaraḥ snātvā dṛṣṭvā vai maṅgaleśvaram || vyādhibhiśca vinirmukto yatra tatrābhijāyate | tasyaiva ca samīpasthamuttareṇa yaśasvini || liṅgaṃ tu sumahat puṇyaṃ viśvakarmapratiṣṭhitam | paścimābhimukhaṃ dṛṣṭvā sarvajñatvamavāpnuyām || budheśvaraṃ tu tatraiva dṛṣṭvā bhaktyā dṛḍhavrataḥ | sarvān kāmānavāpnoti dṛṣṭvā devaṃ budheśvaram

4.p3

budheśvarāddakṣiṇato liṅgaṃ caiva caturmukham | mahāmuṇḍeśvaraṃ nāma sarvasiddhipradāyakam || tasya devasya purataḥ kūpastiṣṭhati vai śubhaḥ | tasya kūpasya sā devī upariṣṭāt sthitā śubhā || snānārthaṃ tatra sā kṣiprā mālā muṇḍamayī mayā¹ | tena saṃprocyate devi mahāmuṇḍeti mānavaiḥ || khaṭvāṅgaṃ² tatra vai kṣipraṃ snānārthaṃ varavarṇini | khaṭvāṅgeśvara³nāmnā tu sthitaṃ tatraiva suvrate || bhuvaneśvaranāmnā tu liṅgaṃ devi phalapradam | uttarābhimukhaṃ liṅgaṃ kuṇḍādve dakṣiṇe taṭe || tasmin kuṇḍe naraḥ snātvā dṛṣṭvā vai bhuvaneśvaram | na durgatimavāpnoti kalmaṣaiśca vimucyate || dakṣiṇe bhuvaneśasya kuṇḍamanyacca tiṣṭhati | nāmnā vimalamīśaṃ ca liṅgaṃ tasyaiva pūrvataḥ || vaimalyaṃ tu narā yānti tasya liṅgasya darśanāt | tatra snātvā vārārohe modate divi daivataiḥ || tasmin pāśupataḥ siddhastryambako nāma vai muniḥ | anenaiva śarīreṇa rudralokamavāpnuyāt (?) || tasyā'ṅgārakakuṇḍasya paścimena yaśasvini | mahadāyatanaṃ puṇyaṃ bhṛguṇā sthāpitaṃ purā

4.p4

yastadāyatanaṃ dṛṣṭvā arcitaṃ stutipūrvakam | śivalokācca te puṇyāñca cyavanti kadācana || dakṣiṇena tu tasyaiva anyadāyatanaṃ śubham | nandīśeśvaranāmānaṃ devānāmapi durlabham || tasya darśanamātreṇa vrataṃ pāśupataṃ labhet | tatra siddho mahātmā vai kapilarṣirmahātapāḥ || trikālamārcayadevaṃ guhāśāyī yatātmavān | evaṃ varṣasahasreṇa tasya tuṣṭo'smyahaṃ priye || mama devi prasādena sāṅkhyavettā mahāyaśāḥ | kapileśvarasyādhastādguhā tatraiva saṃsthitā || tāṃ guhāṃ vīkṣate yo vai na sa pāpena lipyate

4.p5

devyuvāca— kapileśvaraṃ kathaṃ devamoṅkāreśvarasaṃjñitam | kathayasva prasādena devadevaṃ maheśvaram

4.p6

īśvara uvāca— trīṇi liṅgāni guhyāni vārāṇasyāṃ mama priye | yeṣāṃ caiva tu sānnidhyaṃ mama caiva sureśvari || evaṃ cā'nyaprakāreṇa brahmaviṣṇumaheśvarāḥ | kramānmātrā samuddiṣṭā nandīśāsya tu sundari || akāre ca sthito viṣṇuḥ paścāyatanasaṃsthitaḥ | ukāro brahmaṇo rūpaṃ tasya dakṣiṇataḥ priye || nandīśeśvaranāmā'hamuttareṇa vyavasthitaḥ | taṃ ca devi tadoṅkāraṃ mama rūpaṃ sureśvari

4.p7

mānavānāṃ hitārthāya tatra sthāne sthito hyaham | matsyodaryāstu kūle'hamuttare cottare priye || nandīśeśvaranāmā'hamuttareṇa vyavasthitaḥ | nandīśaṃ paramaṃ brahma nandīśaṃ paramā gatiḥ || nandīśaṃ paramaṃ sthānaṃ duḥkhasaṃsāramocanam | aprakāśyamidaṃ kānte tava snehāt prakāśitam || anyathā gopanīyaṃ tu mama bhaktivivarjite | yuge saptadaśo devi kṛtvā caikāṃ vasundharām || saṃhāraṃ tu tapaḥ kṛtvā asmin deśe samāgataḥ | oṅkāramūrtimāsthāya tribhedena sthito hyaham || sarveṣāmeva siddhānāṃ tat sthānaṃ parikīrtitam | tasmiṃlliṅgaṃ śivaḥ sākṣāt svayameva vyavasthitaḥ || pūrvābhukhaṃ tu taṃ devaṃ siddhasaṅghaiḥ prapūjitam || oṅkāreśvaranāmānaṃ devānāmapi durlabham | vāmadevastu sāvarṇiraghoraḥ kapilastathā | tatra siddhiṃ parāṃ prāptā yoge pāśupate sthitāḥ || anye ca ṛṣayo devā yakṣagandharvaguhyakāḥ | yuge yuge gamiṣyanti tasmin sthāne sthitaḥ sadā || divyā hi sā parā mūrtiḥ kapileśvarasaṃjñitā | kadācidasya devasya darśane jāhnavī priye || matsyodarīṃ samāyāti tatra snānaṃ tu mokṣadam | ārādhya kapileśaṃ tu trailokyapālanakṣamāḥ || bhavanti puruṣā devi mama nityaṃ ca vallabhāḥ | oṅkāraṃ tatparaṃ brahma sakalaṃ niṣkalaṃ sthitam || rudralokasya taddvāraṃ rahasyaṃ parikīrtitam | kapileśvarasyā'dhastāddakṣiṇe varavarṇini || matsyodarīṃ sameṣyanti tīrthāni saha sāgaraiḥ| ṣaṣṭikoṭisahasrāṇi ṣaṣṭikoṭiśatāni ca || pakṣe pakṣe sameṣyanti caturdaśyaṣṭamīṣu ca| matsyodaryāṃ yadā gaṅgā paścime kapileśvare || samāyāti mahādevi sa ca yogaḥ sudurlabhaḥ| tasmin snānaṃ mahābhāge aśvamedhasahasradam || tasya liṅgasya māhātmyaṃ kapileśasya kīrtitam| na kasyaciddeyaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ || tatraiva akṣaraṃ brahma nādeyaṃ parikīrtitam

4.p8

iti śrīliṅgapurāṇe kapileśvaramāhātmye oṅkāranirṇayo nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ

Linked texts (2)