Tirthaprakasha 4.p137
Tīrthaprakāśa 4.p137
- Language
- Sanskrit
4.p137.1
varaṇāsiktasalile jāhnavījalaviplute | tatra nādeśvare puṇye snātaḥ kimanuśocati || tasmin kāle ca tatraiva snānaṃ devi ! kṛtaṃ mayā | tena hastatalāddevi ! kapālaṃ patitaṃ kṣaṇāt || kapālamocanaṃ nāma tatraiva sumahatsaraḥ | pāvanaṃ sarvasattvānāṃ puṇyadaṃ sarvadehinām || matsyodarī jale gaṅgā oṅkāreśvarasannidhau | tadā tasmin jale snātvā dṛṣṭvā coṅkāramīśvaram || śokaṃ jarāṃ mṛtyubandhaṃ tato na spṛśate naraḥ | tasmiṃstu yaḥ śivaḥ sākṣādoṅkāreśvarasaṃjñitaḥ || etadrahasyamākhyātaṃ snehāttava varānane ! | akāraśca ukāraśca makāraśca prakīrttitaḥ || tasmin liṅge tu saṃsiddho muniḥ kālikavṛkṣikyaḥ | akārastatra vijñeyo viṣṇulokagatipradaḥ || tasya dakṣiṇapārśve tu ukāraḥ parikīrttitaḥ | tatra siddhiṃ parāṃ prāpto devācāryo bṛhaspatiḥ || oṅkārastatra vijñeyo brahmaṇaḥ padamavyayam | tayostathottare bhāge makāraṃ viṣṇusaṃjñitam || tasmin liṅge tu saṃsiddhaḥ kapilarṣirmahāmuniḥ | brahmavaivartte oṅkāramadhikṛtyayadetat paramaṃ sthānaṃ pañcāyatanamuttamam | sevitaṃ sūribhirnityaṃ vārāṇasyāṃ vimokṣadam || iti | pañcāyatanaṃ ca spaṣṭīkṛtamlaiṅge, matsyodarī taṭe ramye surasiddhanamaskṛte | rocate me sadā vāsastasminnāyatane śubhe || ityādyupakramyaśrīkaṇṭhaṃ nāma vikhyātaṃ kapileśvaradakṣiṇe | tasmin pāśupataḥ siddha ṛtadhvaja iti smṛtaḥ || mama caiva prasādena yogaiśvaryamavāpnuyāt | tasyaiva cāgrato bhadre ! liṅgaṃ pūrvamukhaṃ sthitam || tasmin liṅge tu jābālaḥ siddhiṃ paramikāṃ gataḥ | aparaṃ caiva liṅgaṃ tu tasya dakṣiṇataḥ sthitam || oṅkāreśvaranāmānaṃ devānāmapi durlabham |
4.p137.2
tatra siddhiṃ parāṃ prāpto muniḥ kālikavṛkṣikaḥ || sarveṣāmeva siddhānāmuttamottamasaṃsthitaḥ | tasyaiva dakṣiṇe bhadre ! liṅgaṃ paścānmukhaṃ sthitam || tasmin liṅge tu saṃsiddho gārgyaśca sumahātapāḥ | pañcāyatanametatte mayā ca kathitaṃ śubhe ! || na kasya cinmayā''khyātaṃ rahasyaṃ paramādbhutam | pañcabrahmetivikhyātametadyapi sundari ! || kecittukṛttivāseśvaraṃ liṅgaṃ madhyameśvaramuttamam | viśveśvaraṃ tathoṅkāraṃ kapardīśvarameva ca || etāni guhyaliṅgāni vārāṇasyāṃ dvijottamāḥ ! | na kaścidiha jānāti vinā śambhoranugrahāt || iti brahmavaivarttādidameva pañcakaṃ pañcāyatanamāhuḥ | kāśīkhaṇḍe, akārākhyamidaṃ liṅgamṛkārākhyamidaṃ param | makārādvayametacca nādākhyaṃ vindusaṃjñakam || pañcānanamaśānamitthametadudīritam | iti | tathā, oṅkāradarśanādeva vājimedhaphalaṃ labhet | tasmātkāśyāṃ prayatnena dṛśya oṅkāra īśvaraḥ || tathā, oṅkāraṃ sakṛdapyatra naro natvā prayatnataḥ | kṛtakṛtyo bhavennūnaṃ paramānnamadanugrahāt || iti | atha goprekṣeśaḥ | skānde, goprekṣeśvaramāgatya dṛṣṭvābhyarcya ca mānavaḥ | na ca durgatimāpnoti kalmaṣaiśca vimucyate || iti | atha śaileśaḥ | laiṅge, pitrā te girirājena svayaṃ himavatā priye ! | mama priyaṃ tu tat sthānaṃ jñātvā liṅgaṃ pratiṣṭhitam || śaileśvaramitikhyātaṃ dṛśyatāmiha māṃ sthitam | dṛṣṭvainaṃ manujo devi ! na durgatimavāpnuyāt || kāśīkhaṇḍe, varaṇāyāṃ kṛtasnānaḥ śaileśo yaiḥ samarcinaḥ | pitṝn santarpya ca mudā dattvā dānāni śaktitaḥ || na teṣāṃ punarāvṛttiratra saṃsāravartmani | iti | atha kapilāhradamāhātmyam |
4.p137.3
skānde, tatastā dahyamānāstu prasavaḥ surabhīrapi | hrade'smin paturabhyetya śāntāstoyaṃ papustadā || kapilāhrada ityevaṃ tataḥ prabhṛti kathyate | atrāpi svayamevāhaṃ vṛṣadhvaja iti smṛtaḥ || sānnidhyaṃ kṛtavāndevi ! sadāhaṃ paśyatāṃ sthitaḥ | kapilāhradatīrthe'smin snātvā saṃyatamānasaḥ || vṛṣadhvajamimaṃ dṛṣṭvā sarvayajñaphalaṃ labhet | svarlokṛtāṃ mṛtaścāpi arcayitvā tu māmiha || labhate dehabhedena gaṇatvaṃ cātidurlabham | asminneva pradeśe tu gāvo vai brahmaṇā svayam || śāntyarthaṃ sarvalokānāṃ sarvā dugdhā yathāsukham | bhadradohaṃ sarastattu puṇyaṃ pāpaharaṃ śubham || śivo bhūtvāhapannasthaḥ svargo maddarśanādbhavet | ato'haṃ brahmaṇānīya sthāpitaḥ parameṣṭhinā || brahmaṇaścāpi saṅgṛhya viṣṇunā sthāpitaḥ punaḥ | hiraṇyagarbha ityeva tatrāhaṃ samupasthitaḥ || punaścāpi tato brahmā svarlīneśvarasaṃjñakam | sthāpayāmāsa me liṅgaṃ svarlīne kāraṇe mama || dṛṣṭnemapi deveśaṃ mama loke mahīyate | prāṇāniha narastyaktvā na punarjāyate kvacit || anantā sā gatistasya yogināmeva sā smṛtā | asminneva mahādeśe daityo daivatakaṇṭakaḥ || vyāghrarūpaṃ samāsādya nihato darpato balī | vyāghreśvara iti khyāto nityamatrāhamāsthitaḥ || na punardurgatiṃ yāti dṛṣṭnemamamareśvaram | kalpatarau laiṅge, pañcāyatanasamīpe kūpastiṣṭhati sundari ! | ye piṇḍānnirvapiṣyanti śraddhayā śrāddhadā narāḥ || teṣāṃ pitṝṇāṃ santṛptirbhaviṣyati mamājñayā | tathā, amāyāṃ somayuktāyāṃ śrāddhāta kāpiladhārike | yeṣāṃ garbhe 'bhavat srāvo ye'dantajananā mṛtāḥ || teṣāṃ tṛptirbhavennūnaṃ tīrthe kāpiladhārike |
4.p137.4
iti | laiṅge, varaṇāyāstaṭe śuddhe liṅgaṃ tatraiva saṃsthitam | varaṇeśvaraṃ tu vikhyātaṃ paścimābhimukhaṃ sthitam || tathā, mamāpi tatra sānnidhyaṃ tasmin liṅge yaśasvini ! | tena dṛṣṭena suśroṇi ! gandharvatvaṃ ca vindati || iti | atha viṣṇupādodakam | kāśīkhaṇḍe, tadā prabhṛti tattīrthe pādodakamitīritam | pādau yadādau śubhadau kṣālitau pītavāsasā || tatra pādodake tīrthe ye snāsyantīha mānavāḥ | teṣāṃ vinaśyati kṣipraṃ pāpaṃ saptabhavārjitam || tatra śrāddhaṃ naraḥ kṛtvā dattvā caiva tilodakam | sapta sapta tathā sapta svavaṃśyaṃstārayiṣyati
Linked texts (5)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit
- Kṛtyasārasamuccaya (Amṛtanātha Jhā Śarman) — Amṛtanātha Jhā Śarman 1800, Sanskrit