Tirthaprakasha 4.p178
Tīrthaprakāśa 4.p178
- Language
- Sanskrit
4.p178.1
bindutīrthe kṛtasnāno rātrau jāgaraṇānvitaḥ || dīpān prabodhya bahuśo māmalaṅkṛtya bhaktitaḥ | tauryyatrikavinodena purāṇaśravaṇādibhiḥ || mahāmahotsavaṃ kṛtvā yāvat pūrṇā tithirbhavet | tatrānnadānaṃ bahuśaḥ kṛtvā matprītaye naraḥ || mahāpātakayukto'pi na viśedyamadodaram | itivacanāt | atha dvādaśī | jñānavāpīṃ prakramya kāśikhaṇḍe, ekādaśyāmupoṣyatha prāśnāti culakatrayam | hṛdaye tasya jāyante trīṇi liṅgānyasaṃśayam || upoṣyetyanena dvādaśyāṃ prātaśculukapānamityavasīyate | yasmin kasminnapi pradoṣe trilocanadarśanaṃ mahāphalam | kṣoṇīṃ pradakṣiṇīkṛtya yatphalaṃ samyagāpyate | pradoṣe tatphalaṃ kāśyāṃ sakṛttvātrilocane || itivacanāt | dvādaśyāṃ śanipradoṣe trilocanayātrāyāṃ tatphalamiti śiṣṭāḥ| ataḥ parantu saṃvedyaṃ gaṅgāvaraṇasaṅgamam | śravaṇadvādaśīyoge budhavāro yadā bhavet || śrāddhaṃ kuryācca yastatra tasmin tīrthe yaśasvini ! | tārayitvā pitṝn sarvān viṣṇulokaṃ sa gacchati || bhaviṣye tu budhābhāve'pi yātroktādvādaśī śravaṇopetā yadā bhavati bhārata ! | saṅgame saritāṃ snātvā jāhnavīsnānajaṃ phalam || sopavāsaḥ samāpnoti nātra kāryā vicāraṇā | iti | sarvāsu kṛṣṇadvādaśīṣu krameṇa caitrādimāsatraye vā śukreśa-maṇikarṇeśa-nandikeśānāṃ yātreti | atha trayodaśī | yaḥ pradoṣe trayodaśyāṃ śanivāsarasaṃyuji | saṃsnāsyati naro dhīmān kāmakuṇḍe tvadāspade || tvatsthāpitaṃ ca kāmeśaṃ liṅgaṃ drakṣyati mānavaḥ | sa vai kāmakṛtāddoṣāyyāmīṃ nāpsyati yātanām || iti kāśīkhaṇḍāt śanitrayodaśyāṃ kāmeśayātrā | tathā tadeva prakṛtya— caitraśuklatrayodaśyāṃ tatra yātrā ca kāmadā |
4.p178.2
iti | kṛṣṇatrayodaśīmātre caitrādimāsatraye vā vyāghreśāvimukteśamaheśvarayātrā | atha caturdaśī | praticaturdaśī upavāsaṃ kṛtvā kṛttivāseśvare jāgaraṇaṃ praśastam| vasāmi kṛttivāse'haṃ sadā praticaturdaśī | atra jāgaraṇaṃ kṛtvā caturdaśyāṃ na garbhabhāk || tathā, māghakṛṣṇacaturdaśyāmupoṣya niśi jāgṛyāt | kṛttivāseśamabhyarcya yaḥ sa yāyāt parāṃ gatim || iti | śivarātricaturdaśyāmityarthaḥ | māghatvaṃ cātra darśāntamāsamatena | evamagre'pi | santi liṅgānyanekāni puṇyeṣvvāyataneṣu ca | āyānti tāni liṅgāni māghīṃ prāpya caturdaśīm ||kṛṣṇāyāṃ māghabhūtāyāmavimukteśajāgarāt | sadā vigatanidrasya yogino gatibhāgbhavet || iti | ārdrāṃyutacaturdaśyāṃ rudrakuṇḍe snānaṃ mahāphalam | caturdaśyāṃ yadā yoga ārdrārkṣeṇa saṃyutaḥ | mārgaśuklacaturdaśyāṃ kapardīśavarasannidhau| snātvānyatrāpi maraṇānna paiśācyamavāpnuyuḥ|| itivacanāt| prāmādikāghalopāya pratibhūtaṃ vibhogṛham| kuryāt pradakṣiṇaṃ nityaṃ tatkalmaṣajihīrṣayā || iti padmapurāṇāt praticaturdaśī antargṛhayātrā kāryā| padmapurāṇe, tricaturdaśaliṅgānāṃ bhūte pujāparo bhavet| caturdaśānāmapi ca bhūte bhūte'rcako bhavet || iti | tathā kṛṣṇapakṣacaturdaśīṣu durgāsamīpasthayoginīnāṃ kāśīkhaṇḍoktavidhinā pūjā kāryā| bhaumacaturdaśyāṃ yameśvarayātrā| yamatīrthe caturdaśyāṃ bharaṇyāṃ bhaumavāsare| tarpaṇaṃ piṇḍadānaṃ ca kṛtvā pitranṛṇībhavet || itivacanāt | phalaśeṣaṃ prakṛtya— tatra bhaumacaturdaśyāṃ yastu yātrāṃ kariṣyati| apipātakayuktaḥ sa yamayātrāṃ na yāsyati || iti |
4.p178.3
sarvakṛṣṇacaturdaśīṣu caitrādimāsatrayakṛṣṇacaturdaśīṣu vā jambukeśvara-viśveśvara-jyotīrūpeśvarāṇāṃ yātreti | athāmāvāsyā| somavatyamāvāsyāyāṃ kapiladhārākhyatīrthe śrāddhaṃ mahāphalam| kuhūsomasamāyoge dattaṃ śrāddhamihākṣayam | saṃvarttakāle samprāpte jalarāśijalānyapi || kṣīyante na kṣayettacca śrāddhaṃ somakūhūkṛtam | amāsomasamāyoge śrāddhaṃ yadyatra labhyate || tīrthe kāpiladhāre'smin gayayā puṣkareṇa kim | iti vacanāt | śanitrayodaśyāmekabhaktaṃ kṛtvā caturdañcāmupoṣya somāmāyāṃ candrakūpe snānasandhyāśrāddhāni kṛtvā candreśapūjanaṃ brāhmaṇabhojanaṃ ca kāryamityuktaṃ kāśīkhaṇḍe | śrāvaṇāmāvāsyāyāṃ kapālamocana-pāpamocana-kulastambha-vaitaraṇīsaṃjñakapañcatīrthīyātrā kāryetiśiṣṭāḥ | kulastambhamādāya pañcasaṅkhyāpattiḥ | pitṛkuṇḍe pitṛpakṣe pratyahaṃ yātrā tadabhāve'māvāsyāyāṃ vā | mātṛkuṇḍe pramāṇaṃ na paśyāmaḥ | amāvāsyāmātre vṛṣadhvaje śrāddhaṃ mahāphalam | sūryendusaṅgame ye'tra pitṝṇāṃ tṛptikāmukāḥ | brāhmaṇān bhojayiṣyanti teṣāṃ śrāddhamanantakam||itivacanāt| kāśīkhaṇḍe, bhaumavāre yadā darśastadā yaḥ śrāddhado naraḥ | kedārakuṇḍamāsādya gayāśrāddhena kiṃ tataḥ || iti | atha paurṇamāsī | somaṃ prati śivavākyam | sthāpitaṃ yattvidaṃ liṅgaṃ mama candreśvarābhidham | tato hi liṅge tvannāsti someśomārtharūpadhṛk || pratimāsaṃ pañcadaśyāṃ śuklāyāṃ sarvago'pyaham | ahorātraṃ vasiṣyāmi trailokyaiśvaryyasaṃyutaḥ || tato'tra pūrṇimayāṃ tu kṛtā svalpāpi satkriyā | japahomārcanadhyānadānabrāhmaṇapūjanam || jīrṇoddhārādikaraṇaṃ nṛtyavādyādikāraṇam |
4.p178.4
dhvajāropaṇakarmādi tapasvipratitarpaṇam || candreśvare kṛtaṃ sarvaṃ tadānantyāya kalpate | asyāmeva paurṇamāsyāṃ candreśayātrā citrāyuktacaitrapaurṇamāsyāmapi | tathā, śuklāyāṃ pañcadaśyāṃ yaścaitryāṃ kṛtvā mahotsavam | kṛttivāseśvare liṅge na sa garbhe pravekṣyate || ataścaitrapaurṇamāsyāṃ kṛttivāseśvare mahāpūjotsavaḥ kāryaḥ | tathā, udīcyāṃ bhārabhūteśādāṣāḍhīśaṃ samarcayan | āṣāḍhyāṃ pañcadaśyāṃ vai na pāpaiḥ paritapyate || tathā, nabhasyapañcadaśyāṃ ca kulastambhaṃ samarcayet | duḥkhaṃ rudrapiśācatvaṃ na bhavettasya pūjanāt || iti | navamyāṃ pañcadaśyāṃ ceti kvacitpāṭhe pañcadaśīmātre yātreyamiti
Linked texts (2)
- Tristhalīsetu (Nārāyaṇa) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit
- Hālāsyamāhātmya — Sanskrit