Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p237

Tīrthaprakāśa 4.p237

Language
Sanskrit

4.p237.1

atha yamunāmāhātmyam | matsyapurāṇe, gaṅgā ca yamunā caiva ubhe tulyaphale smṛte | kevalaṃ jyeṣṭhabhāvena gaṅgā sarvatra pūjyate || vāyupurāṇe, kālindyāmanyatīrthebhyaḥ phalaṃ snātuḥ śatādhikam | gaṇḍūṣamātrāmbupānānnaro bhavati somapaḥ || yatkiñciddīyate hyasyāṃ vasiṣṭha svalpamapyuta | sumerusadṛśaṃ bhūtvā taddātārupatiṣṭhate || dūrasthenāpi yamunā dhyātā hanti manaḥkṛtam | vācikaṃ kīrttitā hanti snātā kāyakṛtaṃ hyagham || tathā, japtvāsyāmeva gāyatrīmāsahasramatho dvija | brahmahatyāvimuktaḥ syādaśvamedhaphalaṃ labhet || sāyaṃ prātardvijaḥ sandhyāmupāste sakṛdeva yaḥ | kālindyāṃ na sa doṣeṇa sandhyālopasya lipyate || tarpayitvā naro divyānmanuṣyāṃśca pitṝnapi | śraddhayā yamunāvāribhiḥ punātyeva kulatrayam || juhoti yastilān sājyān sāvitryā śatasaṅkhyayā | teneṣṭaṃ kratubhirmukhyaiḥ sahasraśatadakṣiṇaiḥ || yaḥ snātvā yamunāvāribhiḥ keśavaṃ śivameva vā | raviṃ vā pūjayedbhaktyā na sa śocyo bhavenmṛtaḥ || evamapyupavāsaṃ yaḥ karoti yamunāntike | nityopavāsī sa bhavatyaghaughādapi śudhyati || pañcamasyāṃ tu paśūnā somenāpyadhikāravān | yaḥ prāpsyati phalaṃ so'tra rājasūyāśvamedhayoḥ || yadyatkṛtaṃ ca kālindyāṃ śubhaṃ vā yadi vā'śubham | tattadevāśrutaguṇaṃ bhūtvā tasyopatiṣṭhate || snānādi karma kālindyāṃ yena kenāpi yatkṛtam | yathāvadayathāvadvā tatsādhuphalabhāgbhavet || saṅkrāntau ravivāre ca saptamyāṃ vaidhṛtau tathā | vyatīpāte ca hastarkṣe hyapi pauṣṇe punarvasau || ekādaśyāṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ ca dinakṣaye | pūrṇimāyāṃ ca pūrvoktaṃ phalaṃ śataguṇaṃ bhavet ||

4.p237.2

tadeva syāllakṣaguṇaṃ grahaṇe candrasūryayoḥ | dvādaśyāmarcayedviṣṇumekādaśyāmupoṣitaḥ || kālindyāṃ tasya sulabhaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam | yadasyā dakṣiṇe kūle phalamuktaṃ tavādhunā || tadeva tūtare kūle phalaṃ śataguṇādhikam | evaṃ pādme mathurādisambandhāttasyādhikaphalatvamuktam | tathā, yāmunenodarasthena payaḥpaṅkena reṇunā | mriyate yo naraḥ putra sa naro na bhavetpunaḥ || iti | atha narmadāmāhātmyam | kaurme, sūta uvāca | eṣā puṇyatamā devī devagandharvasevitā | narmadā lokavikhyātā tīrthānāmuttamā nadī || tasyāḥ śṛṇudhvaṃ māhātmyaṃ mārkaṇḍeyena bhāṣitam | yudhiṣṭhirāya tu śubhaṃ sarvapāpapraṇāśanam || yudhiṣṭhira uvāca | śrutāstu vividhā dharmāstvatprasādānmahāmune | māhātmyaṃ ca prayāgasya tīrthāni vividhāni ca || narmadā sarvatīrthānāṃ mukhyā hi bhavateritā | tasyāstvidānīṃ māhātmyaṃ vaktumarhasi sattama || mārkaṇḍeya uvāca | narmadā saritāṃ śreṣṭhā rudradehādviniḥsṛtā | tārayetsarvabhūtāni sthāvarāṇi ca sarvadā || narmadāyāstu māhātmyaṃ purāṇe yanmayā śrutam | idānīṃ sampravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ śubham || puṇyā kanakhale gaṅgā kurukṣetre sarasvatī | grāme vā yadi vā'raṇye puṇyā sarvatra narmadā || tribhiḥ sārasvataṃ toyaṃ saptāhena tu yāmunam | sadyaḥ punāti gāṅgeyaṃ darśanādeva nārmadam || kaliṅgadeśe paścārddhe parvate'marakaṇṭake | puṇyā ca triṣu lokeṣu ramaṇīyā manoramā || sadevāsuragandharvā ṛṣayaśca tapodhanāḥ | tapastaptvā tu rājendra siddhiṃ tu paramāṃ gatāḥ || tatra snātvā naro rājaniyamastho jitendriyaḥ | upoṣya rajanīmekāṃ kulānāṃ tārayecchatam ||

4.p237.3

yojanānāṃ śataṃ sāgraṃ śrūyate sariduttamā | vistareṇa tu rājendra yojanadvayamāyatā || ṣaṣṭitīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭyastathaiva ca | parvatasya samantāttu tiṣṭhantyamarakaṇṭake || brahmacārī śucirbhūtvā jitakrodho jitendriyaḥ | sarvahiṃsānivṛttastu sarvabhūtahite rataḥ || evaṃ sarvasamācāro yastu prāṇān parityajet | tasya puṇyaphalaṃ rājan śṛṇuṣvāvahito nṛpa || śataṃ varṣasahasrāṇi svarge modati pāṇḍava | apsarogaṇasaṅkīrṇo divyastrīparivāritaḥ || divyagandhānuliptaśca divyapuṣpopaśobhitaḥ | krīḍate devaloke tu daivataiḥ saha modate || tataḥ svargātparibhraṣṭo rājā bhavati dhārmikaḥ | gṛhaṃ tu labhate'sau vai nānāratnavibhūṣitam || stambhairmaṇimayairdivyairvajravaiḍūryabhūṣitam | ālekhyavāhanaiḥ śubhrairdāsīdāsasamanvitam || rājarājeśvaraḥ śrīmān sarvastrījanavallabhaḥ | jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ tatra bhogasamanvitaḥ || agnipraveśe'tha jale athavā 'naśane kṛte | anivarttikā gatistasya pavanasyāmbare yathā || paścime parvatataṭe sarvapāpapraṇāśanaḥ | hrado jaleśvaro nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ || tatra piṇḍapradānena sandhyopāsanakarmaṇā | daśavarṣasahasrāṇi tṛptāḥ syurna saṃśayaḥ || dakṣiṇe narmadākūle kapilākhyā mahānadī | saralārjunasañchannā nātidūre vyavasthitā || sā tu puṇyā mahābhāgā triṣu lokeṣu viśrutā | tatra koṭiśataṃ sāgraṃ tīrthānāṃ tu yudhiṣṭhira || tasmiṃstīrthe tu ye vṛkṣāḥ patitāḥ kālaparyayāt | narmadātoyasaṃspṛṣṭā yānti te paramāṃ gatim || dvitīyā tu mahābhāgā viśalyakaraṇī śubhā | tatra tīrthe naraḥ snātvā viśalyo bhavati kṣaṇāt ||

4.p237.4

kapilā ca viśalyā ca śrūyate rājasattama | īśvareṇa purā proktā lokānāṃ hitakāmyayā || anāśanaṃ tu yaḥ kuryāttasmiṃstīrthe narottama | sarvapāpaviśuddhātmā rudraṃ samadhigacchati || tatra snātvā naro rājannaśvamedhaphalaṃ labhet | ye vasantyuttare kūle rudralokaṃ vasanti te || tathā, parityajati yaḥ prāṇān parvate'marakaṇṭake | varṣakoṭiśataṃ sāgraṃ rudraloke mahīyate || tathā, narmadā sarvataḥ puṇyā brahmahatyāpahāriṇī | ahorātropavāsena mucyate brahmahatyayā || tathā, candrasūryoparāge tu gatvā hyamarakaṇṭakam | aśvamedhāddaśaguṇaṃ puṇyamāpnoti mānavaḥ || eṣa puṇyo girivaro devagandharvasevitaḥ | nānādrumalatākīrṇo nānāpuṣpopaśobhitaḥ || atra sannihito rājan devyā saha maheśvaraḥ | brahmā viṣṇustathā cendro vidyādharagaṇaiḥ saha || pradakṣiṇaṃ tu yaḥ kuryāt parvatāmarakaṇṭakam | pauṇḍarīkasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ || iti | atha narmadākāverīsaṅgamaḥ | mātsye, kāverīsaṅgamaṃ tatra sarvapāpapraṇāśanam | ye narā nābhijānanti vañcitāste na saṃśayaḥ || tasmātsarvaprayatnena tatra snāyīta mānavaḥ | kāverī ca mahāpuṇyā narmadā ca mahānadī || tatra snātvā tu rājendra arcayedṛṣabhadhvajam | aśvamedhaphalaṃ prāpya rudraloke mahīyate || iti | atha narmadā samudrasaṅgamaḥ | mātsye, vaṭeśvare mahāpuṇye gaṅgādvāre tapovane | eteṣu sarvasthāneṣu dvijāḥ syuḥ śaṃsitavratāḥ || śrutaṃ daśaguṇaṃ puṇyaṃ narmadodadhisaṅgame | iti | atha narmadairaṇḍīsaṅgamaḥ | kaurme, tato gaccheta rājendra eraṇḍītīrthamuttamam | saṅgame tu naraḥ snātvā upavāsaparāyaṇaḥ ||

4.p237.5

brāhmaṇaṃ bhojayedekaṃ koṭirbhavati bhojitā | eraṇḍīsaṅgame snātvā bhaktibhāvānurañjitaḥ || mṛttikāṃ śirasi sthāpya tvavagāhya ca tajjalam | narmadodakasammiśraṃ mucyate sarvakilviṣaiḥ || iti | atha narmadāprabhavavaṃśagulmamāhātmyam | bhārate pulastyatīrthayātrāyām | śoṇasya narmadāyāśca prabhave kurupuṅgava | vaṃśagulma upaspṛśya vājimedhaphalaṃ labhet || iti | atha kauśikādimāhātmyam | bhārate vanaparvaṇi, bharatasyāśramaṃ gatvā sarvapāpapramocanam | kauśikīṃ tatra seveta mahāpātakanāśinīm || rājasūyasya yajñasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayaḥ | tato gaccheta dharmajñaśvampakāraṇyamuttamam || tatroṣya rajanīmekāṃ gosahasraphalaṃ labhet | iti

Linked texts (4)