Tirthaprakasha 4.p268
Tīrthaprakāśa 4.p268
- Language
- Sanskrit
4.p268.1
tathā, mātaṅgasya pade śrāddhī nayedbrahmālayaṃ pitṝn | nirmathyāgniṃ śamīgarbhe vidhiviṣṇvādibhiḥ saha || mathane yajñaṃ hi tattīrthaṃ pitṝṇāṃ muktidāyakam | tarpaṇāt piṇḍadānācca snānakṛnmuktimāpnuyāt || pitṝn svargaṃ nayennatvā rāmeśāṅgārakeśvarau || gayākūpe piṇḍadānādaśvamedhaphalaṃ labhet | bhasmakūpe bhasmanātha snātvā tārayate pitṝn || dhautapāde'tha niḥkṣīrāsaṅgame snānakṛnnaraḥ | śrāddhī rāmapuṣkariṇyāṃ brahmalokaṃ nayetpitṝn || suṣumnāyāṃ mahākoṣyāṃ triḥsaptakulamuddharet | snāto natvā vasiṣṭheśaṃ tasya tīrthe'śvamedhabhāk || piṇḍado dhenukāraṇye kāmadhenupadeṣu ca | snāto natvā kāmadhenuṃ brahmalokaṃ nayetpitṝn || karddamāne gayānābhau muṇḍapṛṣṭhasamīpataḥ | snātvā śrāddhī nayetsvargaṃ pitṝn natvā ca caṇḍikām || phalgucaṇḍeśmaśānākhyasaṅga meśān samarcya ca | gayāgajo gayādityo gāyatrī ca gadādharaḥ | gayā gayāśiraścaiva ṣaḍ gayā muktidāyikāḥ || gayāyāṃ tu vṛṣotsargāt triḥsaptakulamuddharet | yatra tatra sthito vipra udito vijitendriyaḥ || ādyaṃ gadādharaṃ dhyāyan śrāddhāpiṇḍādi kārayet | kulānāṃ śatamuddhṛtya brahmalokaṃ nayeddhruvam | tato dadhyodanenaiva dattvā naivedyamuttamam | janārdanāya devāya samabhyarcya yathāvidhi || dadyādakṣayapiṇḍāṃstu taccheṣeṇaiva jīvatām | daityasya muṇḍapṛṣṭhe tu yasmātsā saṃsthitā śilā | tasmādasau muṇḍapṛṣṭhaḥ pitṝṇāṃ brahmalokadaḥ | rāme vanaṃ gate śailamālambya bharataḥ sthitaḥ | pitre piṇḍādikaṃ dattvā rāmeśaṃ sthāpya tatra ca | snātvā natvā ca rāmeśaṃ rāmaṃ sītāṃ samāhitaḥ ||
4.p268.2
śrāddhaṃ piṇḍapradānaṃ ca kṛtvā viṣṇupūraṃ vrajet | pitṛbhiḥ saha dharmātmā kulānāṃ ca śataiḥ saha || śilādakṣiṇahaste ca sthāpitaḥ kuṇḍaparvataḥ | tatra śrāddhādinā sarvān pitṝn brahmapuraṃ nayet || kuṇḍanāthastapastepe sītādrerdakṣiṇe girau | mataṅgasya pade puṇye piṇḍadaḥ svanrnayetpitṝn || vāmahaste śilāyāśca tathā udyantako giriḥ | udayādririrānīto hyagastyena mahātmanā || sthāpitaḥ piṇḍadastatra pitṝn brahmapuraṃ nayet | kuṇḍamudyantakaṃ tatra svātmanā tapase kṛtam | brahmā tatra ca sāvitrī kumārābhyāṃ sthitastviha || hāhāhūhūprabhṛtayo gītanādaṃ pracakrire | snātastatra ca madhyāhne sāvitrīṃ samupāsya ca || koṭijanma bhavedvipro dhanāḍhyo vedapāragaḥ | agastyasya pade snātaḥ piṇḍado brahmalokagaḥ || pitṛbhiḥ saha dharmātmā pūjyamāno divaukasaiḥ | brahmayoniṃ praviśyā'tha nirgacchedayastu mānavaḥ || paraṃ brahma sa yātīha vimukto yonisaṅkaṭāt | natvā gayākumāraṃ ca brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ || somakuṇḍābhiṣekādyaiḥ somalokaṃ nayetpitṝn | vrajediti kvacitpāṭhaḥ | piṇḍado vyomagaṅgāyāṃ nirmalatvaṃ nayetpitṝn || śilāyā dakṣiṇe haste bhasmakūṭamadhārayat | dharmo yastatra ca harastannamaḥ samakārayat || yato'sau bhasmakūṭādrirbhasmasnānāttu nākadḥ | vaṭo vaṭeśvarastatra sthitaśca prapitāmahaḥ || tadagre rukmiṇīkuṇḍaṃ paścime kapilā nadī | kapileśo nadītīre amāsomasamāgame || kapilāyāṃ naraḥ snātvā kapileśaṃ namedyajet | śrāddhadaḥ svargabhāgī syānmāheśīkuṇḍa eva ca || gaurī ca maṅgalā tatra sarvasaubhāgyadārcitā | janārddano bhasmakūṭe tasya haste tu piṇḍadaḥ ||
4.p268.3
mantreṇa cātmano'nyeṣāṃ savyenāpi tilairvinā | piṇḍaṃ ca dadhisammiśraṃ sarve te viṣṇulokagāḥ || ātmānaṃ pitṛbhiḥ sārddhaṃ viṣṇulokaṃ nayennaraḥ | eṣa piṇḍo mayā dattastava haste janārddana | gayāśīrṣe tvayā deyo mahyaṃ deva mṛte mayi || yastu piṇḍo mayā dattastvāmuddiśya janārddana | dehi deva gayāśīrṣe tasmai tasmai mṛte tu tam || janārddana namastubhyaṃ namaste pitṛrūpiṇe | pitṛmātre namastubhyaṃ namaste muktihetave || gayāyāṃ pitṛrūpeṇa svayameva janārddanaḥ | taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ mucyate ca ṛṇatrayāt || namaste puṇḍarīkākṣa ṛṇatrayavimocana | lakṣmīkānta namaste'stu namaste pitṛmokṣada || puṇḍarīkākṣamabhyarcya svargataḥ syājjanārddanam | vāmajānu tu sampātya natvā bhīmaṃ janārddanam || śrāddhaṃ sapiṇḍakaṃ kṛtvā pitṛbhirviṣṇulokabhāk | śilāyā vāmapāde tu pretakūṭo girirvṛtaḥ || dharmarājena pāpākhyo giriḥ pretaśilāśrayaḥ | pādena dūre nikṣiptaḥ śilāyāḥ pāpabhārataḥ || pretā dhānuṣkarūpeṇa karagrahaṇakārakāḥ | pṛthaksthitāśca bahavo vighnakāriṇa eva ca || śrāddhādikaraṇaṃ nṛṇāṃ tīrthe pitṛvimuktidam | gataḥ śilāyāḥ disamparkāt pretakūṭaḥ pavitratām || pretakuṇḍaṃ tu tatrāste devāstatra pade sthitāḥ | śrāddhapiṇḍādikṛtsnātaḥ pretatvānmocayetpitṝn || kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam | cyavanasyāśramaḥ puṇyo nadī puṇyā punaḥpunā || vaikuṇṭho lohadaṇḍaśca gṛdhrakūṭaśca śoṇagaḥ | śrāddhapiṇḍādikṛttatra pitṝn brahmapuraṃ nayet || śilādakṣiṇapāde tu gṛdhrakūtho giridhṛtaḥ | dharmarājena tatsthairyakaraṇādyastu pāvanaḥ |
4.p268.4
gṛdhrarūpeṇa saṃsiddhāstapaḥ kṛtvā maharṣayaḥ || ato girirgṛdhrakūṭastatra gṛdhreśvaraḥ śivaḥ | dṛṣṭvā gṛdhreśvaraṃ natvā yāti śambhoḥ puraṃ naraḥ || tatra gṛdhravaṭaṃ natvā prāptakālo divaṃ vrajet | ṛṇamokṣaṃ pāpamokṣaṃ śivaṃ dṛṣṭvā śivaṃ vrajet | ādipālena giriṇā samākrāntaṃ śilodaram | tatrāste gajarūpeṇa vighneśo vighnanāśanaḥ || taṃ dṛṣṭvā mucyate vighnaiḥ pitṝn śivapuraṃ nayet | gāyatrīṃ ca gayādityaṃ snāto dṛṣṭvā divaṃ vrajet || brahmāṇaṃ cādipālasthaṃ dṛṣṭvā syāt pitṛtārakaḥ | nābhau ca piṇḍado yastu pitṝn brahmapuraṃ nayet || nitambe muṇḍapṛṣṭhasya aravindavanaṃ tvabhūt | muṇḍapṛṣṭhāravindādrī dṛṣṭvā pāpaṃ vināśayet || iti
Linked texts (2)
- Tīrthacintāmaṇi — Vācaspatimiśra, Sanskrit
- Tristhalīsetu (Nārāyaṇa) — Nārāyaṇa (Mahiṣamaṅgalam) 1513, Sanskrit