Tirthaprakasha 4.p320
Tīrthaprakāśa 4.p320
- Language
- Sanskrit
4.p320.1
tato gokarṇatīrthākhyaṃ tīrthaṃ tribhuvanaśrutam | vidyate viśvanāthasya viṣṇoratyantavallabham || iti kṛṣṇagaṅgāyāḥ | ādivārāhe, pañcatīrthābhiṣekācca yat phalaṃ labhate naraḥ | kṛṣṇagaṅgā daśaguṇaṃ diśate tu dine dine || iti | vaikuṇṭhasya | vaikuṇṭhatīrthe yaḥ snāti mucyate sarvapātakaiḥ | sarvapāpavinirmukto brahmalokaṃ sa gacchati || iti | atha keśitīrthasya | ādivārāhe, gaṅgā śataguṇaṃ puṇyaṃ yatra keśī nipātitaḥ | tatrāpica viśeṣo'sti keśitīrthe vasundhare || tasmin piṇḍapradānena gayāpiṇḍaphalaṃ labhet | iti | atha kāliyahradasya | kāliyasya hradaṃ gatvā krīḍāṃ kṛtvā vasundhare | snānamātreṇa tatraiva sarvapāpaiḥ pramucyate || athātra muñcati prāṇān mama lokaṃ sa gacchati || śrībhāgavate, yo'smin snātvā madākrīḍe devādīṃstarpayejjalaiḥ | upoṣyā māṃ smarannarcyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate || iti | dvādaśādityasaṃjñasya | ādivārāhe, sūryatīrthe naraḥ snāto dṛṣṭvādityān vasundhare | ādityabhavanaṃ prāpya kṛtakṛtyaḥ sa modate || iti | atha govardhanasya | tatraiva, asti govardhanaṃ nāma kṣetraṃ paramadurlabham | mathurāpaścime bhāge adūrādyojanadvayam || annakūṭaṃ tataḥ prāpya tasya kuryāt pradakṣiṇam | na tasya punarāvṛttirdevi satyaṃ bravīmi te || snātvā mānasagaṅgāyāṃ dṛṣṭvā govardhanaṃ harim | annakūṭaṃ parikramya kiṃ manaḥ paritapyase || tathā, māsi bhādrapade śuklā kṛṣṇā caikādaśī śubhā | govarddhane sopavāsaḥ kuryāttatra pradakṣiṇam || iti | haribhavanaprāptiḥ phalam | akrūratīrthasya | anantaramatiśreṣṭhaṃ sarvapāpavināśanam |
4.p320.2
akrūratīrthamatyarthamasti priyataraṃ hareḥ || pūrṇimāyāṃ tu yaḥ snāyāttatra tīrthavare nṛpa | sa mukta eva saṃsārāt kārtyikyāṃ tu viśeṣataḥ || iti | rādhākuṇḍasya | ariṣṭarādhākuṇḍābhyāṃ snānātphalamavāpyate | rājasūyāśvamedhābhyāṃ nātra kāryā vicāraṇā || iti | atha mathurāvāsamāhātmyam | ādivārāhe, mathurāyāṃ ye vasanti viṣṇurūpā hi te khalu | ajñānāstānna paśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || mathurāyāṃ purya yastu prāsādaṃ puravāsinām | kārayitvā tu manujo jāyate sa caturbhujaḥ || skānde, mathurāvāsino lokānanasāpi dviṣanti ye | na jātu teṣāṃ bhavitā viraho nirayaiḥ saha || māthurāvāsināṃ kurvantyupakāraṃ manāgapi | ye lokā nāsti teṣāṃ hi puṇyasyānataḥ kathañcana || iti | atha dvādaśavanānāṃ māhātmyam | tatrādivārāhamate madhuvanaṃ purādvilagapyasti | tathāhi, tena dṛṣṭā ca sā ramyā vāsavasya purī yathā | tīrthairdvādaśabhiryuktā puṇyā pāpaharā śubhā || tathā, prathamaṃ madhuvanaṃ nāma dvādaśaṃ bandakāvanam | etāni ye prapaśyanti na te narakabhājinaḥ || asya māhātmyam | evaṃ madhuvanaṃ nāma viṣṇusthānamanuttamama | yaddṛṣṭvā manujo devi sarvān kāmānavāpnuyāt || 1 || tālavanasya | ādivārāhe, vanaṃ tālavanaṃ caiva dvitīyaṃ vanamuttamam | yatra snātvā naro devi kṛtakṛtyo'bhijāyate || tatra kuṇḍaṃ svacchajalaṃ nīlotpalavibhūṣitam | tatra snānena dānena vāñchitaṃ phalamāpnuyāt || skānde mathurākhaṇḍe, aho tālavanaṃ puṇyaṃ yatra tālairhato'suraḥ | hitāya yādavānāṃ ca ātmakroḍanakāya ca || yastatra kurute snānaṃ yatra kutra sthite jale | sa devatvamavāpnoti dehānte devadarśanaḥ ||
4.p320.3
2 || iti | kumudavanasya | ādivārāhe, vanaṃ kumudvanaṃ caiva tṛtīyaṃ vanamuttamam | tatra gatvā naro devi mama loke mahīyate || vimalasya ca kuṇḍe tu sarvapāpādvimokṣyate || 3 || iti | kāmyavanasya | skānde mathurākhaṇḍe, tataḥ kāmyavanaṃ rājan yatra bālye sthito bhavān | snānamātreṇa sarveṣāṃ sarvakāmaphalapradam || tatra kāmasaro rājan gopikāramaṇaṃ saraḥ | tatra tīrthasahasrāṇi sarāṃsi ca pṛthak pṛthak || 4 || iti | bahulāvanasya | ādivārāhe, pañcamaṃ bāhulavanaṃ vanānāmuttamaṃ vanam | tatra gatvā naro devi agnisyānaṃ sa gacchati || skānde mathurākhaṇḍe, bahulā śrīhareḥ patnī tatra tiṣṭhati sarvadā | tasmin pañcavane rājan bahupuṇyaphalāni ca || tatraiva ramate viṣṇurlakṣmyā sārdhaṃ sadaiva hi | tatra saṅkarṣaṇaṃ kuṇḍaṃ tatra mānasaro nṛpa || yastatra kurute snānaṃ madhumāse nṛpottama | sa paśyati hariṃ tatra lakṣmyā saha viśāṃpate || 5 || iti | bhadravanasya asti bhadravanaṃ nāma ṣaṣṭhaṃ vanamanuttamam | tatra gatvā tu vasudhe madbhakto matparāyaṇaḥ || tadvanasya prabhāvena nāgalokaṃ sa gacchati || 6 || iti | khādiravanasya | ādivārāhe, saptamaṃ tu vanaṃ bhūme khādiraṃ lokaviśrutam | tatra gatvā naro bhadre nāgalokaṃ sa gacchati || 7 || mahāvanasya | mahāvanaṃ cāṣṭamaṃ tu sadaiva tu mama priyam | tasmin snātvā tu manuja indraloke mahīyate || yamaḷārjunatīrthaṃ ca kuṇḍaṃ tatra ca varttate | paryyastaṃ yatra śakaṭaṃ bhinnabhāṇḍakuṭīraṭam || tatra snānopavāsena anantaṃ phalamāpnuyāt | tatra gopīśvaro nāma mahāpātakanāśanaḥ || saptasāmudrikaṃ nāma kūpaṃ tu vimalodakam |
4.p320.4
devasyāgre tu vasudhe gopīśasya mahātmanaḥ || pitaraścābhinandanti pānīyaṃ piṇḍameva ca | somavāre tvamāvāsyāṃ piṇḍadānaṃ karoti yaḥ || gayāyāṃ piṇḍadānaṃ ca kṛtaṃ nāstyatra saṃśayaḥ || 8 || lohajaṅghavanasya | lohajaṅghavanaṃ nāma lohajaṅghena rakṣitam | navamaṃ tu vanaṃ devi sarvapātakanāśanam || 9 bilvavanasya | vanaṃ bilvavanaṃ nāma daśamaṃ devapūjitam | tatra gatvā tu manujo brahmaloke mahīyate || 10 || bhāṇḍīravanasya| ekādaśaṃ tu bhāṇḍīraṃ yogināṃ priyamūttamam | tasya darśanamātreṇa naro garbhaṃ na gacchati || bhāṇḍīraṃ samanuprāpya vanānāṃ vanamuttamam || vāsudevaṃ tato dṛṣṭvā punarjanma na vidyate | tasmin bhāṇḍīrake snāto niyato niyatāśanaḥ || sarvapāpavinirmukta indralokaṃ sa gacchati || 11 || vṛndāvanasya | vṛndāvanaṃ dvādaśamaṃ vṛndayā parirakṣitam mama caiva priyaṃ bhūme sarvapātakanāśanam || tathā, tatrāhaṃ krīḍayiṣyāmi gopīgopālakaiḥ saha | suramyaṃ supratītaṃ ca devadānavadurlabham || skānde mathurākhaṇḍe, tato vṛndāvanaṃ ramyaṃ vṛndādevīsamāśritam | hariṇādhiṣṭhitaṃ tacca brahmarudrādisevitam || vṛndāvanaṃ sugahanaṃ viśālaṃ vistṛtaṃ bahu | munīnāmālayaiḥ pūrṇaṃ vanyavṛndasamanvitam || yathā lakṣmīḥ priyatamā yathā bhaktiparā narāḥ | govindasya priyatamaṃ tathā vṛndāvanaṃ bhuvi || vatsairvatsatarībhiśca sākaṃ krīḍati mādhavaḥ | vṛndāvanāntaragataḥ sarāmo bālakairvṛtaḥ || aho vṛndāvanaṃ ramyaṃ yatra govardhano giriḥ | yatra tīrthānyanekāni viṣṇudevaqatāni ca || śrīrāmakeśavau yatra krīḍato bālakaiḥ saha | iti | atha māthuramahātīrthadevasaṅgrahaślokāḥ |
4.p320.5
viśrāntirāsikuṇḍaṃ ca vaikuṇṭho bhūna eva ca | kṛṣṇagaṅgā cakratīrthaṃ sarasvatyāśca saṅgamaḥ || catuḥsāmudrikaḥ kūpo gokarṇākhyaḥ śivastathā | vanāni dvādaśa tathā mahātīrthāni māthure || nārāyaṇānyaparyāyaḥ keśavo madhyasaṃsthitaḥ | svayambhūḥ padmanābhaśca dīrghaviṣṇurgataśramaḥ | govindo harivārāhāviti māthuradevatāḥ || iti | atha pradakṣiṇaphalam | tatraiva, kumudasya tu māsasya mathurāyāṃ vasundhare | navamyāṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sarvapāpaiḥ pramucyate || brahmaghnaśca surāpaśca goghno bhṛtaghnastathā | mathurāpradakṣiṇāṃ kṛtvā pūto bhavati mānavaḥ || aṣṭamyāṃ prāpya mathurāṃ dantadhāvanapūrvakam | brahmacaryeṇa tāṃ rātriṃ kṛtasaṅkalpamānasaḥ || dhautavastrastu susnāto maunavrataparāyaṇaḥ | pradakṣiṇaṃ prakurvīta sarvapātakaśuddhaye || pradakṣiṇaṃ varttamāno'pyanyonyaṃ spṛśate naraḥ | sarvakāmānavāpnoti nātra kāryyā vicāraṇā || tathā, saptadvīpe tu yattīrthabhramaṇācca phalaṃ labhet | prāpyate cādhikaṃ tasmānmathurābhramaṇīyake || mathurāṃ samanuprāpya yastu kuryyātpradakṣiṇām
Linked texts (3)
- Varāhapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mathurāmahiman — Rūpa Gosvāmin, Sanskrit
- Mathuramahatmya-rupagosvamin (ed. Śrī Kṛṣṇadāsa Bābā) — Sanskrit