Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p67

Tīrthaprakāśa 4.p67

Language
Sanskrit

4.p67.1

atha kāśīmaraṇamahimā | viṣayāsaktacitto'pi tyaktadharmaratirnaraḥ | iha kṣetre mṛtaḥ so'pi saṃsāraṃ na viśet punaḥ || kāśīkhaṇḍe kāśīmadhikṛtya, tatrotkramaṇakāle tu sākṣādviśveśvaraḥ svayam | vyācaṣṭe tārakaṃ brahma yenāsau tanmayo bhavet || ityādikamanusandheyam | kāśīvāsinā pāpānnivṛttena bhavitavyam | yattu kāśyāṃ pāpaṃ notpadyata eveti, tanna | yāni ceha prakurvanti pātakāni kṛtālayāḥ | nāśayettāni sarvāṇi devaḥ kālatanuḥ śivaḥ || iti kūrmapurāṇavirodhāt | kṛtvāpi kāśyāṃ pāpāni kāśyāmeva mriyeta cet | bhūtvā rudrapiśāco'pi punarmuktimavāpsyati || kāśyāṃ mṛtānāṃ jantūnāṃ daivātpāpakṛtāmapi | na pāto narake teṣāṃ teṣāṃ śāstā'hameva yat || iti kāśīkhaṇḍavirodhācca | vārāṇasyāṃ sthito yo vai pātakeṣu rataḥ sadā | yoniṃ praviśya paiśācīṃ varṣāṇāmayutatrayam || punareva ca tatraiva jñānamutpadyate tataḥ | mokṣaṃ gamiṣyate so'pi guhyametat khagādhipa || iti garuḍapurāṇavirodhācca | adharmmiṣṭhasya tatkṣetre yātanānte diśenmatim | iti vacanācca | ata evanāvimukte mṛtaḥ kaścinnarakaṃ yāti kilviṣī | ityasyāpyupapattiḥ | bhairavayātanāyā eva sambhavenādoṣatvāt | na canānāhitāgnirnāyajño nāvratī na ca taskaraḥ | ityanena virodhaḥ | kāśīvāsī āhitāgniphalaṃ yāgaphalaṃ ca labhate tāskaryyaphalaṃ yamayātanāṃ ca nānubhavatītyāśayāt | nanu kāśīkṛtapāpānāṃ tanmaraṇādapi na mokṣaḥ | aśanaṃ vasanaṃ vāsaḥ kāśyāṃ yeṣāmamārgataḥ | kīkaṭena samā kāśī satyaṃ satyaṃ khageśvara || iti garuḍavacanādavagamyate | tatkathaṃ yātanānte muktiriticet, na |

4.p67.2

niṣpāpānāṃ kāśīmṛtānāṃ yādṛśī kāśī tādṛśī na sapāpānāṃ, te hyavilambenaiva videhakaivalyaṃ bhajante, ete pāpabhogenetibhāvāt | kīkaṭasāmyamapi pāpabhogānukūlatvena | kāśīkhaṇḍe, carācarasya sarvasya yāni karmāṇi tāni vai | gocare citraguptasya kāśīvāsakṛtādṛte || praveśo yamadūtānāṃ na kadāciddvijottama | madhyekāśīpuri kvāpi rakṣiṇastatra tadgaṇāḥ || svayaṃ niyantā viśveśastatra kāśyāṃ tanutyajām | tatrāpi kṛtapāpānāṃ niyantā kālabhairavaḥ || tatra pāpaṃ na karttavyaṃ dāruṇā rudrayātanā | aho rudrapiśācatvaṃ narakebhyo'pi duḥsaham || pāpameva hi karttavyaṃ matirāsti yadidṛśī | sukhenānyatra karttavyaṃ mahī hyasti mahīyasī || api kāmāturo janturekāṃ rakṣati mātaram | api pāpakṛtā kāśī rakṣyā mokṣārthinaikikā || parāpavādaśīlena paradārābhilāṣiṇā | tena kāśī na saṃsevyā ka kāśī niyamaḥ ka saḥ || abhilaṣyanti ye nityaṃ dhanaṃ cātra pratigrahaiḥ | parasvaṃ kapaṭairvāpi kāśī sevyā na tairnaraiḥ || tyaktvā vaiśveśvarīṃ bhaktiṃ ye'nyadevaparāyaṇāḥ | sarvathā tairna vastavyā rājadhānī pinākinaḥ || annārthinastu ye viprā ye ca kāmārthino narāḥ | avimuktaṃ na taiḥ sevyaṃ mokṣakṣetramidaṃ yataḥ || śivanindāparā ye ca vedanindāparāśca ye | vedācārapratīpā ye sevyā vāraṇasī na taiḥ || paradrohadhiyo ye ca pareṣyākāriṇaśca ye | paropatāpinī ye vai teṣāṃ kāśī na siddhaye || iti | tathā, anyatra yatkṛtaṃ pāpaṃ tat kāśyāṃ pariṇaśyati | vārāṇasyāṃ kṛtaṃ pāpamantargehe vinaśyati || antargehe kṛtaṃ pāpaṃ paścācca narakāvaham | piśācanarakaprāptirgacchatyeva bahiryadi ||

4.p67.3

na kalpakoṭibhiḥ kāśyāṃ kṛtaṃ karma prarudhyate | kintu rudrapiśācatvaṃ jāyate nirayatrayam || iti | nanu anena janmaneveha prāpyate gatiruttamā | iti vacanasaṅgataṃ pādme kāśīkṛtapāpasya kramelakasya śūdrasya nānājanmaśravaṇāt | tathāhi— kramelakastu mūṣāyāṃ dhamāto varṣasahasrakam | tāvatkālaṃ śītahrade bubhuje duḥkhamutkaṭam || tato nirjalanirapekṣye kṛmidehadharo'bhavat | tatraiva sārameyo'bhūllanmāṃsaḥ suduḥkhitaḥ || triṃśattriṃśatsamāḥ paścāttāvatkālaṃ gajo'bhavat | tataḥ saṅkīrṇayonīni śarīrāṇi vyadhārayat || atha śūdraśarīraṃ tu dadhre nāmnā kramelakaḥ | tato bhairavadūtaistaiḥ sa nīto bhairavāgrataḥ || kālabhairavaṃ dṛṣṭvaiva rudrapaiśācyamāptavān | triṃśadvarṣasahasrāṇi kṣuttṛṣṇābhyāṃ vivarjitaḥ || iti, maivam| yoniśarīrāntaraṃ na bhavatītyatraiva “anena janmanā” ityasya tātparyāt| bhairavādhyānamātreṇaiva kramelakādīnāṃ yātanāśarīrasambhavaḥ | uktaṃ ca— pātālakhaṇḍe, yadyatpāpaṃ kāśikāyāmavāptaṃ sthūlotkṛṣṭaṃ jñānato'jñānato vā| tattadbhogaprāpaṇāyaiva dehā ayonilā naiva svecchāvidhānāḥ|| tathā, yathā yāmye hi narake yātanāduḥkhabhāginaḥ | ayaunijātā dehāḥ syustadvadatrāvadhāryatām || iti bahavaḥ| vastuto'nena janmanetyasya kāśīkṛtaduṣkṛtabhogānukūlaṃ janmāntaraṃ na bhavatītyatra tātparyānnānupapattiga-

Linked texts (1)