Pramāṇa · Search · About · API

Vratakhanda 103.0

Vratakhaṇḍa 103.0

Language
Sanskrit

103.0.1

vidhāya saṃskṛte cāgnau juhuyātsarvvaśāntaye
trimadhvaktaistilaiḥ śuddhairājena payasāpi ca
śrīlatākusumāpāṇivilvapatraprasūnakaiḥ
dūrvvāṅkaraistrimadhvaktaiḥ vījataṇḍulasarṣapaiḥ
āyuḥ kāmastu dūrvvābhiḥ śrīkāmo vilvasambhavaiḥ
saubhāgyakāmo lakṣmīvān śrīlatāparṇasūcakaiḥ
ārogyakāmaḥ payasā gavyarājyena tathā tilaiḥ
puṣṭikāmastvapāmārgairapamṛtyurgaḍūcibhiḥ
padmairāpyāyitā lakṣmīḥ puṣṭiśca kumudairapi
jātipuṣpairdhaṃralābho nandyāvarttaprasūnakaiḥ
raktapadmaiḥ sitaiḥ padmairadhirājaṃ saṃgacchati
rajataṃ mallikādyaiśca suvarṇaṃ campakodbhavaiḥ
bījānavatastu lābhāaiśca tatsajñābho bhaviṣyati
eteṣvanyatameddṛṣṭairyaṃ yaṃ kāmayate varaṃ
daśasāhasrayogena tantaṃ vindatyasaṃśayam
homācca dviguṇaṃ prāhustarpaṇaṃ mantraniścayaḥ
tasya taddviguṇaṃ prāhurjapaeṣa vidhikramaḥ
niyogārambhasamaye niyamān pratipālayet
trayaṃ vāharahaḥ kurvvan bhaktakālaṃ samāpayet
vayambāherahaḥ pūrvvaṃ bhaktakālān samāpayet
haviṣyāśī jitakrodho yatavākkāyamānasaḥ
nityaṃ triḥsavaṇaṃ snāyātsadācāraratomuniḥ
nacāṣṭatakayogemni rbrahmacārī jitaśramaḥ
gauro vimatsaro nityaṃ svādhyāyanirataḥ śuciḥ
anaśnan vāthaśākāgo phalasya gurulāghavam
matvāddhīva niyamānāsamāpteḥ prayatnataḥ
ayutaśca varaṃ prāhu stadvistatphalāśugā
strātvaivaṃ samyagācāryyaṃ samānīya ca sādhakam
madhyamaṃ kubhamādāya sthāpayeddevasannidhau
suddīpita mahājvālāvidīpitadigantaram
trāyasvacainamāpannaro bhadraṃ pradigate namaḥ
anyairapi yathā yogaṃ kuryyāttasyābhiṣecanam
tattanmantreṇa vācāryyastattamatraṃ mahāmatiḥ

103.0.2

oṃ daiteyanikarābhoga śailanirbhedadīdhitaḥ
padmagrahamagomanda pātvenamapi nandaka
oṃ vipaccakāghamathanatacchirolulitānana
kamalākāntadayitapāhyenaṃ muṣalāyudha
viṣṇodbhavabhayatrāṇaśīlasya paramātmanaḥ
līlāravindasubhaga pātvenamapi paṅkajaḥ
kaumodakogadā yā vai devī diśatu maṅgalam
yā mukundakarāmbhojavilasadbhūṣaṇāyate
oṃ khaviṣkārahṛtāśeṣarakṣodanujajīvitam
yenāsau rakṣatādenaṃ viṣṇoḥśārṅgaṃ dhanurvara
daityasīmantinīgarbhanirbhedacaturasvana
sravadavyaktaraktābhamadhupūrṇamukha kharāṭ
daityarakṣodhipaprāṇavasārudhirabhojana
enaṃ sarvvatra rakṣantu śārṅgapāṇeḥśarotkarāḥ
arātihetipramukhaśastraujaḥkṣapaṇakṣamā
āpannaṃ rakṣatādenaṃ śaktiḥ śrīḥsravarāyudha
evaṃ snātvā hatairvvastrai rbhūṣaṇādyairalaṅkṛtaṃ
nīrājanavidhirdadyāt dvipāya dakṣiṇām
gurave ca varaṃ dattvā vandhubhyo dakṣiṇādikam
anyathāpi tadārthibhyo dadyādbhari yathodayam
dvijamadhyamayānīya taiḥ kṣātomaṅgalāhratiḥ
tilacandanalājākṣaśvetasarṣapacandanaiḥ
brāhmaṇaiḥ svastimāvācyamāgīrapica kārayet
kūrdmodakena cācāryyaḥ kuryyāṅgadravacaḥ kṣatī
oṃ āyuṣya vipulaṃ deva śriyañca vipulāṃ bhuvi
avyayamapi cārogyaṃ manaḥśantimathākṣayāṃ
vidyāmānakulavṛddhirogādyairapyanāhatam
vidyādhikaṃ tathātyarthaṃ śrīśo diśatu maṅgalam
svasticāstu śivaṃ cāstu bhadramastu sadā tava
āpadbhāya bhayebhyaśca rakṣantu tvāṃ śriyaḥpatiḥ
iti rakṣāvidhiṃ kṛtvā lokapālabaliṃ kṣipet
pūrbbeśca taṇḍulaiḥ kāryyaḥ kṛśarānnena dakṣiṇā
paścime pāyaseneva śuklānena tathodare
koṇeṣu śaktibhiḥ kuryyāt guḍamiśraistatovahiḥ

103.0.3

sarbbāryeśca balindadyāt sarvvairdravyairmahāmatiḥ
iti śāntivrataṃ proktaṃ tṛtīyāyāṃ mahāmate
sarvvaduḥkhapraśamanaṃ sarvvarogavināśanam
sarvvasaukhyapradaṃ strīṇāmannakāmaphalapradam
sarbbīrttiśamanaṃ dhanyaṃ sarvvapāpapraṇāśanam
yastvetat kurute martyaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ
sa sarvvārttivinirmukto śāntimāpnoti naiṣṭhikīm
duḥkhapne vāmayagrāse ugrapoḍāmyupadrave
viṣādyupanipāte ca putranāśadhanakṣaye
rājyanāśe janacobhe durbhikṣe śatrupīr̤ane '
jvarātirogāttiṃghorapraur̤hakuṣṭhabhagandaraiḥ
jayāpasmāragādyaiśca tīvraduḥkhacaye sati
snānametat prakurvvīta prajñāsārastu pūruṣaḥ
muktāvāraktapuruṣaḥ prajñāvāñchāstrasammataḥ
pratyupadravasāhasra matautya sukhamedhate
iti garuḍapurāṇoktaṃ śāntivratam
pulastya uvāca
tathaivānyāṃ pravakṣyāmi tṛtīyāṃ pāpanāśinīṃ
loke tu nāmnā vikhyātāṃ, sāndrānandakarīmimām
yadā śuklatṛtīyāyāmāṣār̤harbha bhavet kacit
brahmarbha vāpya vāvyaṃ vā hasto mūlamathāpi vā
darbhargandhodakaiḥ snānaṃ tadā samyak samācaret
śuklamālyāmbaradharaḥ śuklagandhānulepanaḥ
bhavānīmarcayedbhaktyā śuklapuṣpai ḥsugandhibhiḥ
bhavena sahitāṃ rājan upaviṣṭāmbarāsane
vāsudevyai namaḥ pādau śaṅkarāya tatodaram
jaṅge śokavināśinyai bhāmandāya namaḥ prabho
rambhāyai pūjayedarū śivāya ca pinākine
ānandinyai kaṭiṃ devyāḥ śūline śūlapāṇaye
mādhavyai ca tathā nābhi tathā śambhorbhavāya ca
stanāvānandakāriṇyai śaṅkarāyandudhāriṇe
utkaṇṭhinyai namaḥ kaṇṭhaṃ nīlakaṇṭhāya vai haram
karāvutpaladhāriṇyai rudrāya yajatāṃ patau
vāhūca parirambhiṇyai nṛtyaśīlāya vai haram

103.0.4

devyā mukhaṃ vināśimyai vṛṣegrāya punarvibho
smitañca smāraśīlāyai viśvavaktrāya tatpare
netre dasamavāsinyai viśvadhātre'tha viśūline
bhruvo netrapriyāyai ca tāṇḍaveśāya vai 'vibho
devyā lalāṭamindrāṇyai havyavāhāya vai vibho
svāhāyai mukuṭandevyāḥ śambhorgaṅgādharāya vai
viśvakāyo viśvamukhyo viśvapādakarau śivau
prasannavadanau vandye pārvvatoparameśvarau
evaṃ saṃpūjya vidhivaddampataḥ śivayoḥ punaḥ
padmotpalāni rajasā nānāvarṇāni vā likhet
śaṅkha cakra svastikañca tathā caivārdhanāṇakam
yāvantaḥ pāṃśavastatra rajasaḥ patitā bhuvi
tāvadvarṣasahasrāṇi śivaloke mahīyate
catvāri ghṛtapātrāṇi sahiraṇyāni bhaktitaḥ
dadyāddijāya karakamūdakena samanvitaṃ
pratipaccaṃ caturmāsaṃ yāvadetānnivedayet
tatastu caturo māsān pūrvvavat karakopari
catvāriṃśattu pātrāṇi tilapātrāṇi tatparam
pūrvyaṃ vastrahiraṇyāni karakoparidhāya dadyāt
gandhodakaṃ puṣpavāri candanaṃ kuṅkumodakaṃ
apakkaṃ dadhi dugdhaṃ vā gośṛṅgodakameva ca
piṣṭodakaṃ tathā vāri kuṣṭhacūryānvitaṃ punaḥ
uśīrasalilaṃ tadvat yavāṅkarodakaṃ tathā
tilodakañca samprāpya snapenmārgamiśirādiṣu
māseṣu pañcahitaye prāśarna samudāmṛtam
sarvvatra śuklapuṣpāṇi praśastāni śivārccane
dānakāleṣu sarvveṣu mantrametamudīrayet
gaurī me prīyatāṃ nityamanaghā sarvvamaṅgalā
saubhāgyāya sulalitā bhavānī sarvvasiddhaye
saṃvatsarāmte lavaṇaṃ gur̤akumbhasamanvitam
candanaṃ netrapaṭṭacca sahiraṇyāmbujaṃ tathā
umāmaheśvaraṃ haimaṃ taddaddidyuphalairyutam
suśuklāmāstṛtāṃ śayyāṃ sopadhānāṃ nivedayet
sapanīkāya viprāya gaurī me prīyatāmiti

103.0.5

ārdrānandakarī nāma tṛtīyeṣā sanātanī
yāmupoṣya naroyāti śambhostatparamaṃ padam
iha loke sadānandaṃ prāpnoti ca na saṃśayaḥ
āyugarogyasampanno na kvacit śokamāpnuyāt
nārī vā kurute yā tu kumārī vidhavā tathā
sāpi tatphalamāpnoti prasādācchūlapāśinaḥ
pratipattamupoṣyevaṃ samvārdhanavidhānataḥ
rudrāṇīlokamāpnoti punarāvṛttidurlabham
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvāpi mānavaḥ
rudrāṇīlokamāpnoti punarāvṛttidurlabhaṃ
ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvāpi mānavaḥ
śakralokaiḥ sagandhavaiḥ pūjyate'bdayutāvadhi
ānandadāṃ sakaladuḥkhaharāṃ tṛtīyāṃ
yā strī karoti vidhavā sadhavāthavā vā
sā sve gṛhe sukhasukhānyupabhūya bhūyo
gaurīpuraṃ sadayitā muditā prayāti
iti padmapurāṇoktamārdra dānavratam
sumanturuvāca
pativratā patiprāṇā patiśuśrūṣaṇe ratā
evaṃvidhā priyāyuktā śucisambhojanā satī
sopavāsā tṛtīyāyāṃ lavaṇaṃ parivarjayet
sā vai gṛhṇātu vai bhaktyā vratamāmaraṇāntikam
gaurī dadāti santuṣṭā rūpasaubhāgyamevaca
lāvaṇyalavaṇaṃ hṛdyaṃ ślāghyaṃ puṃsāṃ mano'nugan
puṃsāṃ manoramā nārī bharttā bhāryyāmanoramaḥ
gaurīvratena labhate rājan lavaṇavarjanāt
umayā ca purā proktaṃ yadvā tacca nibodhata
itivrataṃ prativibho dharmarājasya śṛṇvataḥ
mayāmalamidaṃ sṛṣṭaṃ saubhāgyakaraṇaṃ nṛṇām
martye tu niyatā nārī vratametaccariṣyati
saha modiṣyate bharttā yāvadgarttā haromama
yā vai kalyāṇabharttāraṃ vindate śobhanā satī
sātvidaṃ vratamuddiśya bhavedekṣārabhojanā
mañcittā manmanā kuryyātkādabharttā matparigrahā
gaurīṃ saṃsthāpya sauvarṇī gandhālaṅkārabhūṣitām

103.0.6

vastraiḥ susūkṣmaiḥ sambītāṃ puṣpamaṇḍanamaṇḍitām
lavaṇāmṛtaṃ guḍaṃ tailaṃ devyāḥ śukle nivedayet
kaṭukhaṇḍaṃ jīrakañca śaṅka padmañca bhārata
guḍapūpāstathā pūpāḥ khaṇḍaveṣṭāstathā nṛpa
brāhmaṇe vedasampanne pradeyāḥ subahuśrute
śukle śukle sadā deyā yathā śaktyā hiraṇmayī
dhanahonestu śaktyā vai madhuccīramayī nṛpa
akṣāralavaṇaṃ rātrau bhuṅkte vaura suvāgyatā
gaurī sannihitā nityaṃ bhūmau saṃstaraśāyinī
bharttāraṃ labhate kanyā yā vāñchati manojñagam
suciraṃ saha bharttā vai kroḍayitvā sa haiva sā
santatiñca pratiṣṭhāpya saha tenaiva gacchati
iha lokān pare loke bhogaścitraśikhaṇḍinām
vidhavā tu mahārāja devyā vrataparāyaṇā
bharttāraṃ niyatā nityaṃ sadārttanaparāyaṇā
iha votsṛjya dehasya dattvā harapure priyam
ākṛṣya yamadūtebhyaḥ sā bharttāraṃ rameddivi
varṣakoṭiṃ śataguṇāṃ parautyā punarāgatā
bharttā sahaiva pūrvvoktaṃ labhate phalamopsitam
ityeṣā tithiritye vaṃ tṛtīyā lokapūjitā
sadā viśeṣataḥ puṇyā vaiśākhe māsi vā bhavet
puṣyabhādrapade māsi māghasyaiva na saṃśayaḥ
māghabhādrapade vāpi strīṇāṃ dhanyāṃ pracakṣate
sādhāraṇā tu vai pūrvvī sarvvalokasya bhārata
māghamāse tṛtīyāyāṃ guḍasya lavaṇasya ca
dānaṃ śreyaskaraṃ rājan strīṇāñca puruṣasya ca
gur̤ena tuṣyate devī lavaṇena tu śaṅkaraḥ
gur̤apūrṇāstu karttavyā māsi bhādrapade tu yā
tṛtīyā yāhvayā loke gaurvāṇai rūpaśabdyate
yo'syāṃ dadāti karakān vāridhārāmamanvitān
sa yāti puruṣo vīra lokān vai hetimālinaḥ
vāridānaṃ praśastaṃ vai modakānāñca bhārata
vaiśākhe māsi rājendra tṛtīyā candanasya ca

103.0.7

vāriṇā tuṣyate devī modakairbhavaeva hi
dānāttu candanasyeha narayonāvasambhavaḥ
yātveṣā kuruśārdūla vaiśākhe māsi yā tithiḥ
tṛtīyā sākṣayā loke gaurvāṇairiha śasyate
yo'syāṃ dadāti karakān vāridhānyasamanvitān
sa yāti puruṣo vīra lokān vai hetimālinaḥ†
ityeṣā kathitā vīra tṛtīyā tithiruttamā
yāmupoṣya naro rājan buddhivṛddhiṃ śriyaṃ vrajet
iti bhaviṣyatpurāṇoktaṃ alavaṇatṛtīyāvratam
brahmovāca
gaurī kālī umā bhadrā durgā kāntiḥ sarasvatī
maṅgalā vaiṣṇavī lakṣmīḥ śivā nārāyaṇī kramāt
mārgatṛtīyāmārabhya pūjayet svargabhāk bhavet,
ardhanārīśvaraṃ rudramathavā umāśaṅkaram
pūjayedvidhivannārīmaviyogamavāpnuyāt
yathā vā viṣṇurūpeṇa pūjayedīśvaraṃ sadā
īśasyavāmabhāgasthāṃ sarvvān kāmānavāpnuyāt
iti bhaviṣyatpurāṇoktaṃ nāma tṛtīyāvratam |brahmovāca
tṛtīyāyāntu vittaśaṃ vittāḍhyo jāyate dhruvam
krayādivyavahāre ca lābhodviṣyaguṇo bhavet
mūlamantrāḥsaptābhiraṅgamantrāśca kīrttitāḥ
pūrvvataḥ padmapatrasthaḥ karttavyaśca tithauśvaraḥ
gandhapuṣpopahāraiśca yathāśakti vidhīyate
pūjāśāṭhyena śāṭhyena kṛtāpi tu phalapradā
ājyadhārā samidbhiśca dadhikṣaurātramākṣikaiḥ
pūrvoktaphalado homo bhavecchāntena cetasā
etat vrataṃ vaiśvānarapratipadvratavadvyākhyeyam
iti bhaviṣyapurāṇoktaṃ kuveravratam
agastya uvāca
ataḥparaṃ mahārāja saubhāgyakaraṇaṃ vratam
śṛṇu yenāśu saubhāgyaṃ strīpuṃsāmabhijāyate
phālgunasya tu māsasya tṛtīyā śuklapakṣataḥ
upoṣitena naktena śucinā satyabhāṣiṇā
sastrīkañca hariṃ pūjya rudraṃ vā umayā saha
gabhīrāyeti pādau tu subhagāyeti vai kaṭim

103.0.8

udaraṃ devadeveti śrokaṇṭheti ca vai uraḥ
trilocanāyeti śiro rudrāyeti samantataḥ
evamabhyarcya medhāvī viṣṇuṃ lakṣmausamanvitam
haraṃ vā gorosaṃyuktaṃ gandhapuṣyādibhiḥ kramāt
tatastasyāyato homaṃ kārayenmadhusarpiṣā
tilaiḥ saha mahārāja saubhāgyapatayeti ca
tatastvacārasaṃyuktaṃ niḥnnehaṃ dharaṇītale
godhūmānnaṃ tu bhuñjīta hatvāpyevaṃ vidhiḥ smṛtaḥ
āṣāḍhādidvitīyā tu pāyasaṃ tatra bhojayet
yavānnantu tataḥ paścāt kārttikādiṣu pārthiva
śyāmākānnaṃ havirvāpi yathā śaktyā prasannadhīḥ
tatastaṃ brāhmaṇe dadyāt pātrabhūte vicakṣaṇe
anaṅgahīne vedānāṃ pārage sādhuvarttini
sadācārayute dadyādalpavitto'pi bhūpate
khaḍgaiḥ pātrairupetañca brāhmaṇāya nivedayet
ekaṃ madhu vṛtaṃ pātraṃ dvitīyaṃ ghṛtapūritam
tṛtīyaṃ tilatailasya caturthaṃ guḍasaṃyutam
pañcamaṃ lavaṇāparyaṃ ṣaṣṭhaṃ gokṣīrasaṃyutaṃ
etān dattvā rasān rājan saptajanmāntare bhavet
subhago darśanīyaśca nārī vā puruṣo'pi vā
iti śrīvarāha purāṇoktaṃ saubhāgya tṛtīyāvratam
nārada uvāca
bhagavan śrotumicchāmi vratānāmuttamaṃ vratam
saubhāgyajananañcaiva abhīṣṭaphaladāyakam
brahmovāca
śṭaṇu vipra vidhānena tṛtīyāṃ praharātmikām
yā yoṣitā vidhānena svarga saubhāgyadā bhavet
māghe śuklatṛtīyāyāmupavāsantu kārayet
rātrau sambhāramāhṛtya gaurīyāgasya maṇḍape
aṣṭapatraṃ likhetpadmaṃ maṇḍape munipuṅgava
umāmaheśvaraṃ tatra pūjayetsusamāhitaḥ
pūrvvapatre nyasedgaurīmāgneyyāṃ lalitāṃ nyaset !
dakṣiṇe tu umānābha nairṛtye ca svadhāṃ tathā
paścime vāmadevauntu vāyavyāṃ mūlagaurikāṃ
uttare tu śubhagāñca aiśānyāṃ girijāṃ tathā

103.0.9

umāmaheśvaraṃ madhye gandhapuṣpaiḥ prapūjayet
bhṭaṅgārañcaiva saṃsthāpya tajjalaiḥ paripūrayet
tatastasyāgrataḥ kuṇḍaṃ hastamātraṃ samekhalam
ghaṇṭāṃ koṇe tu saṃsthāpya catvāro vārisaṃbhṛtāḥ
ghṛtenābhyāhutīrdutvā tilahomantu kārayet
āhutīnāṃ śataṃ hutvā gāyatrā tu samāhitaḥ
athavā gauraunāmnā tu juhuyāt brāhmaṇo mune
kuṇḍasya cottare bhāge vratī snānaṃ samācaret
āgneyyāṃ diśi saṃsthena ghaṭena prathame vibho
yāme vai dijaśārdūla tato homaṃ samācaret
evaṃ yāmānuyāmāntu srānaṃ homantu kārayet
prabhāte vimale jāte sapatnīkaṃ dvijottamam
pūjayitvā vidhānena vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ
raktavastre guroḥ patnyai gurave sitavāsasī
evaṃ kṛtvā vidhānena mune varṣacatuṣṭayam
ārādhanantu devyāśca saubhāgyajananaṃ param
udyāpanaṃ tataḥ kuryyātsaktyaiva tatodine
umāmaheśvaraṃ haimaṃ sacchatre mañcake sthitam
vastrairgandhaiśca dhūpaiśca dīpamālādibhistathā
bhacyairnānāvidhaiḥ samyak pūjya bhaktyā tato mune
tadgurū sabhārthyañca pūjayet dvijamuttamam
gāñcaiva gurave taddat vastrālaṅkārasaṃyutām
mithunānīha catvāri bhojayetsusamāhitā
umāmaheśvaraṃ haimaṃ dattvā bhaktyā kṣamāpayet
yā caredvidhinā samyak saubhāgyārogyabhāgbhavet
iha janmani saubhāgyaṃ mṛtā śivapuraṃ vrajet
vidhihīnā na karttavyā tṛtīyā phalamicchatā
vyarthaḥ pariśramastasya parvvate khananaṃ yathā
nārī vā naraśārddūla naro vā vidhinā mune
phalaṃ yathoktaṃ prāpnoti satyamuktaṃ mayā dvijāḥ
iti skandapurāṇoktaṃ haratṛtīyāvratam

Linked texts (4)