Vratakhanda 3.1
Vratakhaṇḍa 3.1
- Language
- Sanskrit
3.1.1
viṣṇudharmottarāt
ṛgvedastu smṛto brahmā yajurvedastu vāsavaḥ
sāmavedastathāviṣṇuḥ śambhuścātharvvaṇo bhavet
śikṣā prajāpatirjñeyaḥ kalpo brahmā prakīrttitaḥ
sarasvatī vyākaraṇaṃ nirukta' varuṇaḥ prabhuḥ
chando viṣṇustathaivāgnirjyotiṣaṃ bhagavān raviḥ
mīmāṃsā bhagavān somo nyāyamārgo samīraṇaḥ
dharmaśca dharmaśāstrāṇi purāṇañca tathā manuḥ
itihāsaḥ prajādhyakṣo dhanurvedaḥ śatakratuḥ
āyurvedastathā sākṣāddevo dhanvantariḥ prabhuḥ
kalāvedaṃ mahī devī nṛtyaśāstraṃ maheśvaraḥ
saṅkarṣaṇaḥ pañcarātra' rudraḥ pāśupataṃ tathā
pātañjalamanantaśca sāṅkhyañca kapilo muniḥ
arthaśāstrāṇi sarvvāṇi dhanādhyakṣaḥ prakīrttitaḥ
kalāśāstrāṇi sarvvāṇi kāmadevo jagadguruḥ
anyāni yāni śāstrāṇi yat karmmāṇa prakṣakṣate
sa eva devatā tasya śāstraṃ kāryyaṃ ca devavat
adhidevatā
atha munirūpāṇi naya saṃgrahe
udāsīnāḥ sopavītāḥ kamaṇḍalvakṣasūtriṇaḥ
jaṭilāḥ śmaśrulāḥ śāntāḥ āsīnā dhyānatatparāḥ
saptarṣayo vasiṣṭhaśca kāryyo bhāryyāsanvitaḥ
gautamaśca bharadvājo viśvāmitraśca kaśyapaḥ
jamadagnirvasiṣṭho'triḥ sapta vaivasvate'ntare
ṛṣayaḥ
marīci-ratrāṅgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ
pracetāśca vasiṣṭhaśca bhṛgurnārada eva ca
jaṭilāḥ śmaśrulāḥ śāntāḥ kṛśā dhamanisantatāḥ
kuśabhākṣadharāḥ kāryyā munayo dvibhujā daśa
nārado devagandharvvaḥ sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ
jñeyo vai vīṇayā vāmabhujamūlopagūḍhayā
nāradasya
munayo bhaviṣyottarāt
agastyaḥ
śaktyā kāñcanaṃ kārayitvā śaktyā tu śobhitam
puruṣākkatiṃ praśāntañca jaṭāmaṇḍaladhāriṇam
kamaṇḍalukaraṃ śiṣyairgṛ geśca parivāritam
3.1.2
mṛtyuścaviṣaharttāraṃ darbhahastaṃ varaṃ munim
karttavyāḥ śakrarūpeṇa bhṛgavo nāma devatāḥ
bhuvano bhāvanaścaiva sujanyaḥ sujanastathā
kratuḥ suvaḥ khasurnāma vyajaya vyamunastathā
prasavaścāvyayaścaiva datto dvādaśakastathā
bhṛgavo nāmanirddiṣṭā devā dvādaśa yajñiyāḥ
jīvarūpeṇa karttavyā devāścāṅgirasastathā
ātmā hyāyurmano dakṣaḥ padaprāṇastathaiva ca
haviṣyaśca gaviṣṭhaśca ṛtaḥ satyaśca tejasaḥ
devadevaṃ tathā viṣṇuṃ kārayedgaruḍasthitam
kaustubhodbhāsitoraskaṃ sarvvābharaṇadhāriṇam
sajalāmbuda saṅkāśaṃ pītadivyāmbaraṃ tathā
mukhāśca kāryyāścatvāro vāhavo dviguṇāstathā
saumye nvavadanaṃ pūrvaṃ nārasiṃhantu dakṣiṇam
kapilaṃ paścimaṃ vaktaṃ tathā vārāhamuttamam
tasya dakṣiṇahasteṣu bālārkasadṛśaprabhāḥ
carmāsauravarāvindu vāme ca vanamālinaḥ
kāryāṇi viṣṇorvarmañca vāmahasteṣvanukramāt
viṣṇuḥ
ekavaktro dvibāhuśca gadācakradharaḥ prabhuḥ
lokapālaviṣṇuḥ
ekavaktraścaturbāhuḥ saumyarūpaḥ sudarśanaḥ
pītāmbaraśca meghābhaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ
kaṇṭhena śubhadeśena kambutulyena rājatā
varābharaṇayuktena kuṇḍalottarabhūṣiṣā
aṅgadau bahukeyūrau vanamālāvibhūṣaṣaḥ
urasā kaustubhambibhrat kirīṭaṃ śirasā tathā
śiraḥ padmaḥsthayevāsya karttavyaścāttakarṇikaḥ
puṣṭiviṣṭāyattabhujastanutāmbanakhāṅguliḥ
madhyena trivalībhaṅgaśobhitena sucāruṇā
strīrūpadhāriṇī kṣoṇī kāryā tatpādamadhyagā
tat karasthāṅghriyugalo devaḥ kāryyo janārddanaḥ
tālāntarapadavyāsaḥ kiñcitriṣkrāntadakṣiṇaḥ
anudṛṣṭyā maho kāryā devadarśitavismitā
devaśca kaṭivāsena kāryyo jānvavalaṃbinā
3.1.3
vanamālā ca karttavyā devajānvavalamvinī
yajñopavītaṃ karttavyaṃ nābhideśamupāgatam
utphullakamalaṃ pāṇau kuryyāddevasya dakṣiṇe
vāmapāṇigataṃ śaṅkhaṃ śaṅkhākārantu kārayet
dakṣiṇe tu gadā devī tanumadhyā sulocanā
strīrūpadhāriṇī mugdhā sarvvābharaṇabhūṣitā
paśyantī devadeveśaṃ kāryyā cāmaradhāriṇī
kāryyastasyā mūrdhni vinyastaṃ devahastantu dakṣiṇaṃ
vāmabhāgagataścakraḥ kāryyo lambodarastathā
sarvvābharaṇasaṃyukto vṛttavisphāritekṣaṇaḥ
karttavyaścāmarakaśe devavīkṣaṇatatparaḥ
kāryyaṃ devakaraṃ vāmaṃ vinyastaṃ tasyamūrddhani
vāsudevaḥ
vāsudevasvarūpeṇa kāryyaḥ saṅkarṣaṇaḥ prabhuḥ
sa tu śuklavapuḥkāryyo nīlavāsā yadūttamaḥ
gadāsthāne ca muśalañcakrasthāne ca lāṅgalam
karttavyo tanumadhyau tu nṛrūpau rūpasaṃyutau
saṅkarṣaṇaḥ
vāsudevasvarūpeṇa pradyumnaśca tathā bhavet
satu dūrvvāṅkuraśyāmaḥ sitavāsā vidhīyate
cakrasthāne bhaveccāpaṃ gadāsthāne tathā śaram
tathāvidhau tokasaṃsthau yathā suśaśalāñchanau
pradyumnaḥ
etadeva tathā rūpamaniruddhasya kārayet
padmapatrābha-vapuṣo raktāmbaradharasya tu
cakrasthāne bhaveccarma gadāsthāne'sireva ca
carma syāccakrarūpeṇa prāṃśuḥ khaḍgo vidhīyate
cakrādīnāṃ svarūpāṇi kiñcitpūrvvaṃ sudarśayet
ramyāṇyāyudha-rūpāṇi cakrādīnyeva yādava
vāmapārśvagatāḥ kāryā devānāṃ pravaradhvajāḥ
supatākāyutā rājan yaṣṭikhāse yatheritam
aniruddhaḥ
viśvakarmmaśāstrāt
lakṣmīnārāyaṇau kāryyo saṃyuktau divyarūpiṇau
dakṣiṇasthā vibhormūrtirlakṣmīmūrtistu vāmataḥ
dakṣiṇaḥ kaṇṭhalagno'syā vāmo hastaḥ sarojabhṛt
vibhorvāmakaro lakṣmyāḥ kucibhāgasthitaḥ sadā
3.1.4
sarvāvayavasampūrṇā sarvālaṅkārabhūṣitā
suṣṭhunetra kapolāsyā rūpayauvanasaṃyutā
siddhiḥ kāryyā samīpasthā cāmaragrāhiṇī śubhā
karttavyaṃ vāhanaṃ savye devādhobhāgagaṃ sadā
śaṅkhacakradharo tasya dvau kāryyo puruṣau puraḥ
vāmanau hāra, keyūra, kīrīṭa, maṇibhūṣaṇau
upāsakau samīpasyau prabhorbrahmaśivāvubhau
rasanāṃ yogapaṭṭañca śikhāmañcalimāsthitau
lakṣmīnārāyaṇau
padmāsanasamāsīnaḥ kiñcinmīlitalocanaḥ
śeṣāye dattahastittha śvetapadmoparisthitaḥ
vāmadakṣiṇagau hastau uttānāvekabhāgagau
tatkaradvayapārśvasthe padmaśaṅkamahāgade
ūrddhe karadvaye tasya pāñcajanyaḥ sudarśanaḥ
yogasvāmī sa vijñeyaḥ pūjyo mokṣārthiyogibhiḥ
yogeśvaraḥ
siddhārthasaṃhitāyāṃ
vāsudevo gadā-śaṅkha-cakra-padmadharo mataḥ
padmaṃ śaṅkhaṃ gadāṃ cakraṃ dhatte nārāyaṇaḥ kramāt
gadāṃ cakraṃ tathā śaṅkhaṃ padmaṃ vahati mādhavaḥ
cakraṃ padmaṃ tathā śaṅkhaṃ gadāñca puruṣottamaḥ
padmaṃ kaumodakoṃ-śaṅkhaṃ cakraṃ dhatte tvadhokṣajaḥ
saṅkarṣaṇo gadā, śaṅkha, padma, cakra, dharaḥ smṛtaḥ
cakraṃ gadāṃ padmaśaṅkhau govindo dharate bhujaiḥ
gadāṃ padmaṃ tathā śaṅkhaṃ cakraṃ viṣṇurvibhartti yaḥ
cakraṃ śaṅkhaṃ tathā padmaṃ gadāṃ ca madhusūdanaḥ
gadāṃ sarojaṃ cakrañca śaṅkhañcatte 'cyutaḥ sadā
padmaṃ kaumodakīṃ cakramupendraḥ śaṅkhamuddahet
cakra, śaṅkha, gadā, padma, dharaḥ pradyumna ucyate
padmaṃ kaumodakīṃ śaṅkhañcakrañcante trivikramaḥ
śaṅkhacakraṃ gadāṃ padma vāmano vahate sadā
padmañcakraṃ gadāṃ śaṅkha śrīdharo dharate bhujaiḥ
cakraṃ padmaṃ tathā śaṅkha narasiṃho vibhartti yaḥ
3.1.5
padmaṃ sudarśanaṃ śaṅkha gadāmanta janārddanaḥ
aniruddhaścakra-gadā-śaṅkha-padma-lasadbhujaḥ
hṛṣīkeśo gadācakraṃ padma śaṅkhañca dhārayet
padmanābho vahecchaṅkha padma cakraṃ gadāṃ tathā
padmañcakra' gadāṃ śaṅkha dhatte dāmodarastathā
śaṅkhacakra' sarojañca gadāṃ vahati yo hariḥ
śaṅkhaṃ kaumodakīṃ padmaṃ cakraṃ viṣṇustribhartti yaḥ
etāśca mūrttayo jñeyā dakṣiṇādhaḥ karakramāt
vāsudevādiparṣṇāyuḥ ṣaṭṣaḍ te tadvāyavāḥ
caturviṃśatimūrttīnāṃ
viṣṇudharmmottare
haṃsomatsyastathā kūrmaḥ kāryāstadrūpadhāriṇaḥ
śṛṅgomatsyastu karttavyo devadevo janārddanaḥ
matsyakūrmoṃ
aiśvaryyamajiruñca varāho bhagavān hariḥ
aiśvāryyaśaktyā daṃṣṭrāgrasamuddhṛtavasundharaḥ
nṛvarāho'thavā kāryyaḥ śeṣoparigataḥ prabhuḥ
śeṣaścaturbhujaḥ kāryyaḥ cāruratnaphaṇānvitaḥ
āścaryyotphullanayano devavīkṣaṇatatparaḥ
karttavyau sīramuśalo karayostasya yādava
sarpabhogaśca karttavyastathaiva racitāñjaliḥ
ālīḍhasthānasaṃsthāna stat pṛṣṭhe bhagavān bhavet
vāmāratrigatā tasya yoṣitkapā vasundharā
namaskāraparā tasya karttavyā dvibhujā śubhā
yasmin bhuje dharā devo tatra śaṅkhakaro bhavet
anye tasya karāḥ kāryyāḥ padmacakragadādharāḥ
hiraṇyācaśiraśchedacakroddhṛtakaro'thavā
mṛttoddhṛtahiraṇyākṣaḥ sumukho bhagavān bhavet
mūrttimantamaneketthaṃ hiraṇyākṣaṃ vidurbudhāḥ
aiśvaryyeṇāvināśena sa nirastorimarddanaḥ
nṛvarāho'thavā kāryyo dhyāne kapilavat sthitaḥ
dvibhujastvathavā kāryyaḥ piṇḍanirvvapanodyataḥ
samagrakroḍarupeṇa bahudānavamadhyagaḥ
nṛvarāhovarāhaśca karttavyaḥkṣmāvidāraṇaḥ
3.1.6
ya evaṃ bhagavānbiṣṇurnarasiṃhavapurddharaḥ
dhyānavidhiḥ sa evoktaḥ paramajñānavarddhanaḥ
pīnaskandhakaṭigrīvaḥ kṛśamadhyaḥ kṛśodaraḥ
siṃhānano nṛdehaśca nīlavāsāḥ prabhājvitaḥ
ālīḍhasthānasaṃsthānaḥ sarvābharaṇabhūṣitaḥ
jvālāmālākulamukho jvālākesaramaṇḍalaḥ
hiraṇyakaśiporvakṣaḥ pāṭo yannakharaiḥ kharaiḥ
nīlotpalābhaḥ karttavyo devajānugata stathā
hiraṇyakaśipurdaityastamannānaṃ vidurbudhāḥ
narasiṃhaḥ
karttavyo vāmano devaḥ saṅkaṭairgātraparvvabhiḥ
pīnagātraśca karttavyo daṇḍī cādhyayanodyataḥ
dūrvvāśyāmaśca karttavyaḥ kṛṣṇājinadharastathā
vāmanasya
sajalāmbuda saṅkāśa-stathākāryyastrivikramaḥ
daṇḍapāśadharaḥ kāryyaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
śaṅkhacakragadāpadmāḥ kāryyāstasya surūpiṇaḥ
nirveṃhāste na karttavyā śeṣaṃ kāryyantu pūrvvataḥ
ekorddhavadanaḥ kāryyo devo visphāritekṣaṇaḥ
trivikramaḥ
kāryyastu bhārgavo rāmo jaṭāmaṇḍaladurddaśaḥ
haste'sya paraśuḥ kāryyaḥ kṛṣṇājinadharasya tu
paraśurāmaḥ
rāmo dāśarathiḥ kāryyo rājalacaṇapālitaḥ
bharato lakṣmaṇañcaiva śatrughnaśca mahāyaśāḥ
tathaiva sarvve karttavyāḥ kintu maulivivarjitāḥ
rāmādayaḥ
śaṅkhacakradharaḥ kāryyo nīlotpaladalacchaviḥ
indīvaradharā, kāryā tasya sācācca rukmiṇī
kṛṣṇaḥ
saurapārccirbalaḥ kāryyo muśalī caiva kuṇḍalī
śveto'tinīlavasano madādañcitalocanaḥ
balabhadraḥ
cāpabāṇadharaḥ kāryyaḥ pradyumnaśca sudarśanaḥ
rājakindaramacchinnāmaḥ † śvetavāsā madotkaṭaḥ
pradyumnaḥ
kāmadevastu karttavyo rūpeṇāpratimo bhuvi
aṣṭabāhuḥ prakarttavyaḥ śaṅkhapadmavibhūṣaṇaḥ
cāpabāṇakaraścaiva madādañcitalocanaḥ
3.1.7
ratiḥ prītistathā śaktirmadaśaktistathojjvalā
catasrastasya karttavyāḥ patnyo rūpamanoharāḥ
catvāraśca śarāstasya kāryyā bhāryyāstanopagāḥ
ketuśca makaraḥ kāryyaḥ pañcavāṇasukomalān
kāmaḥ
karttavyaccāniruddho'pi khaḍgacarmyadharaḥ prabhuḥ
sāmbaḥ kāryyo gadāhastaḥ surūpaśca viśeṣataḥ
sāmbāniruddhau karttavyau padmabhau raktavāsasau
aniruddha sāmbayoḥ
padmapatrāgragaurābhā karttavyā devakī tathā
devakī
madhūkapuṣpamacchāyā yaśodāpi sadā bhavet
yaśodā
gopālapratimāṃ kuryyāt veṇuvādanatatparām
varhāpīḍāṃ ghanaśyāmāṃ dvibhujāmūrddhasaṃsthitām
gopālasya
kāṣāyavastrasambītaḥ skandhasaṃsaktacīvaraḥ
padmāsanastho dvibhujo dhyāyī buddhaḥ prakorttitaḥ
buddhaḥ
khaḍgodyatakaraḥ kruḍo hyāruḍho mahābalaḥ
mlecchocchedakaraḥ kalkī dvibhujaḥ parikīrttitaḥ
kalkī
dūrvvāśyāmo naraḥ kāryyo dvibhujaśca mahābalaḥ
nārāyaṇaścaturbāhunīlotpaladalacchaviḥ
tayormadhye tu vadarī kāryyā phalavibhūṣaṇā
vadaryyāmavanau kāryyāvakṣamālādharāvubhau
aṣṭacakre sthito yāne bhūtayukte manorame
kṛṣṇājinadharau dānto jaṭāmaṇḍalabhūpriṇau
pādena caikena rathasthitena
pādena caikena ca jānunena
kāryo hariścātra nareṇa tulyaḥ
kṛṣṇopi nārāyaṇatulyamūrttiḥ
naranārāyaṇa, hari, kṛṣṇāḥ
mūrttimān pṛthivohastanyastapādaḥ sitacchaviḥ
nīlāmbaradharaḥ kāryyo devo hayaśirodharaḥ
bibhrāt saṅgharṣaṇasyāṃśena devo hayaśirodharaḥ
karttavyo'ṣṭabhujo devaḥ tatkareṣu caturthataḥ
śaṅkhaṃ cakraṃ gadāṃ padmaṃ svākāraṅkārayedbudhaḥ
catvāraśca karāḥ kāryyā vedānāṃ dehadhāriṇaḥ
devena mūrdhni vinyastāḥ sarvvābharaṇadhāriṇaḥ
hayagrīvaḥ
3.1.8
pradyumnaṃ viddhi vairāgyāt kāpilaṃ tanu māsthitaḥ
madhye tu karakaḥ kāryyastasyotsaṅkagataḥ paraḥ
doryugaṃ cāparaṃ tasya śaṅkhacakradharaṃ bhavet
padmāsanopaviṣṭaśca dhyānasaṃmīlitekṣaṇaḥ
karttavyaḥ kapilo devo jaṭāmaṇḍalamaṇḍitaḥ
vāyusaṃrodhapīnāṃsaḥ padmārkacaruhṛdayaḥ
mṛgājinadharo rājan śmaśruyajñopavītavān
vibhranmandamahāpadmakalikāsaṃsthitaḥ prabhuḥ
vairāgyabhāvena mahānubhāvo
dhyānasthitaḥ khanparamaṃ padambhāt
dhyāyaṃstathāste bhuvanasya goptā
sāṅkhyapravaktā puruṣaḥ purāṇaḥ
kapilaḥ
śabhraḥ kṛṣṇatanurvyāsaḥ piṅgalojjaṭilādharaḥ
sumantujaiminiḥ pailo vaiśampāyana evaca
tasya śiṣyāśca karttavyāścatvāraḥ paripārśvakāḥ
vyāsaḥ
gaurastu kāryyo vālmīkistejomaṇḍaladurhaśaḥ
tapasyabhirataḥ śānto na kṛśo na ca pīvaraḥ
vālmīkiḥ
vālmīkirūpaṃ sakalaṃ dattātreyasya dhārayet
dhanvantariḥ sukarttavyaḥ surūpaḥ priyadarśanaḥ
kārahayagataśvāsya sākṣataḥ kalaśo bhavet
dhanvantariḥ
jalamadhyagataḥ kāryyaḥ śeṣapannagadarśanaḥ
phaṇāpuṣpamahāratnadurnirīkṣyaśirodharaḥ
devadevastu karttavyastatra guptacaturbhujaḥ
tathāparaśca karttavyaḥ śeṣabhogāṅkasaṃsthitaḥ
ekapādo'syakarttavyo lakṣmyutsaṅgagataḥ prabhoḥ
tathāparaśca karttavyastatra jānau prasādhitaḥ
karttavyo nābhideśasthastathāsyāparaḥ karaḥ
tathaivānyaḥ karaḥ kāryyo devasya tu śirodharaḥ
santānamañjarīdhārī tathaivāsyāparo bhavet
nābhisarasisambhūte kamale tasya yādava
sarvvapṛṣṭhomayo devaḥ prāgvatkāryyaḥ pitāmahaḥ
nāsaktau ca karttavyau padmasya madhukaiṭabhau
nṛrūpadhārīṇi bhujaṅgamasya
kāryāṇyathāstrāṇi tathā samīpe
3.1.9
etattavāye yadupulavādya
devasya rūpaṃ paramasya tasya
jalaśāyinaḥ
tākṣyoṃ marakataprakhyaḥ kośikārikāranāsikaḥ
caturbhujastu karttavyo vṛttanetramukhastathā
gṭadhrobajānucaraṇaḥ pakṣadvayavibhūṣitaḥ
prabhāsaṃsthānasauvarṇakalāpena virājitaḥ
hastantu pūrṇakubhantu karayostasya kārayet
karadvayantu kartavya tathā viracitāñjali
yadāsa bhagavān pṛṣṭhe kṛtakumbhadharo karī
na kartavyo tu karttavyo devapādadharo śubhau
kiñcillambodaraḥ kāryyaḥ sarvvābharaṇabhūṣitaḥ
garur̤aḥ
viṣṇudharmottarāt
devadevaṃ mahādevaṃ vṛṣārūḍhantu kārayet
tasya vaktrāṇi kāryāṇi pañca yādavandana
sarvvāṇi saumyarūpāṇi dakṣiṇaṃ vikaṭaṃ mukham
kapālamāsinaṃ bhīmaṃ jagatsaṃhārakārakam
trinetrāṇi tu sarvvāṇi vadanaṃ tūttaraṃ vinā
jaṭākalāpe mahati tasya candrakalā bhavet
tasyopariṣṭāddadanaṃ pañcamantu vidhīyate
yajñopavītaṃ ca tathā vāsukiṃ tasya kārayet
daśabāhustathā kāryyo devadevo maheśvaraḥ
akṣamālātriśūlaṃ ca cakramaṇḍalamayatpalam
tasya dakṣiṇahasteṣu karttavyāni mahābhuja
vāme ca mātuliṅgañca cāpādarśaṃ kamaṇḍalum
tathā carma ca karttavyaṃ devadevasya śūlinaḥ
varṣāṃśukastasya karttavyaścandrāṃśusadṛśaprabhaḥ
rudraḥ
īśastatpuruṣā ghorā vāmajātakrameṇa tu
sitapītakṛṣṇaraktāścaturvvarṇāḥ prakīrttitāḥ
pañcavaktrāḥ smṛtāḥ sarvvedaśadordaṇḍabhūṣitāḥ
khaḍga, kheṭa, dhanu, rbāṇa, kamaṇḍalvakṣasūtriyaḥ
varābhayakaropetāḥ śūlapaṅkajapāṇayaḥ
vāmo, vāmadevaḥ
jātaḥ, sadyojātaḥ īśānādi pañcamūrttayaḥ
sarvvo bhīmo mahādevaḥ rudraḥ paśupatirbhavaḥ
ugra īśāna ityaṣṭau mūrttiryo śivasannibhā
3.1.10
mṛgāṅkacūr̤āmaṇayo jaṭāmaṇḍalakhaṇḍitāḥ
trinetrā varakhaṭvāṅgaviśūlavarapāṇayaḥ
mūrttiyāṣṭakam
arddhaṃ devasya nārī tu karttavyā śubhalakṣaṇā
arddhantu puruṣaḥ kāryyaḥ sarvvalakṣaṇabhūṣitaḥ
īśvarārddhe jaṭājūṭaṃ karttavyaṃ candrabhūṣitam
umārddhe tilakaṃ kāryyaṃ śrīmantamalakaṃ tathā
bhasmoddhūlitamarddhantu arddhaṃ kuṅkumabhūṣitam
nāgopavītinaṃ cārddhamarddha hāravibhūṣitaṃ
vāmārddhe tu stanaṃ kuryyāt ghanaṃ pīnaṃ suvarttulam
umārddhe tu prakarttavyaṃ suvastreṇa ca veṣṭitam
mekhalāṃ dāpayettatra vajravaidūryyabhūṣitām
aīsnigdhaṃ maheśārddha sarpamekhalamaṇḍitam
pādañca devadevasya samapadmoparisthitam
sālaktakaṃ smṛtaṃ rāmamañjanena vibhūṣitaṃ
triśūlamakṣasūtrañca bhujayoḥ savyayoḥ smṛtam
darpaṇañcotpalaṃ kāryaṃ bhujayorapasavyayoḥ
arddhanārīśvaraḥ
evameva dikpāleśānaḥ
dakṣeṇa mudrāṃ pratipādayantaṃ
sitākṣasūtraṃ ca tathorddhabhāge
vāme ca pustāmakhilāgamādyāṃ
vibhrāṇamūrddhena sudhādharaṃ ca
sitāmbujasthaṃ sitavarṇamośaṃ
sitāmbarālepanamindumaulim
jñānaṃ munibhyaḥ pratipādayantaṃ
taṃ dakṣiṇāmūttimudāharantaṃ
dakṣiṇāmūttiḥ
yugmaṃ strīpuruṣaṃ kāryyaṃ nabheśo divyarūpiṇo
aṣṭavakraṃ tu deveśaṃ jaṭācandrārddhabhūṣitam
dvipāṇiṃ dvibhujāṃ devīṃ sumadhvāṃ supayodharām
vāmapāṇintu devasya devyāḥ skandhe niyojayet
dakṣiṇantu varaṃ śambhotpalena vibhūṣitam
devyāstu dakṣiṇaṃ pāṇiṃ skandhe devasya kalpayet
vāmapāṇau tathā devyā darpaṇaṃ dāpayecchubham
kāryyaṃ hariharasyāpi dakṣiṇārddhaṃ sadāśivaḥ
vāmamarddhaṃ hṛṣīkeśaḥ śvetanīlākkatiḥ kramāt
varaṃ triśūlaṃ cakrābjadhāriṇo vāhavaḥ kramāt
3.1.11
dakṣiṇe vṛṣabhaḥ pārśve vāmabhāge vihaṅgarār̤iti
divvarṇā jaṭilāḥ vācyāḥ pura triśūladhāriṇaḥ
puṭāñjalikarāḥ sarvve vismayegāśca vaktṛkāḥ
anantaśca trimūrttiśca sūkṣmaḥ śrīkaṇṭha evaca
śivaḥ śikhaṇḍīkanetra ekarudraśca te kramāt
atha rudrān pravakṣyāmi bāhuṣoḍaśakānvitān
ajo nāmā mahārudro dhatte śūlamathāyudham
kapālaṃ ḍamaruṃ sarpaṃ muṅgarañca sudarśanam
akṣasūtramatho dakṣe tathā vāme karāṣṭake
tarjanī mūītastatra khaṭvāṅgamaladadhaḥ kare
gadāṃ ca paṭṭiśaṃ ghaṇṭāṃ śaktiṃ paraśukumlibhāḥ
ajaikapadaḥ
Linked texts (8)
- Haribhaktivilāsa — Gopāla Bhaṭṭa Gosvāmin & Sanātana Gosvāmin 1535, Sanskrit
- Caturvargacintāmaṇi — Hemādri, Sanskrit
- Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri) — Hemādri, Sanskrit
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit
- Dānakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Rūpamaṇḍana — Maṇḍana, Sanskrit
- Karmavipāka (Ravi) — Ravi, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit