Pramāṇa · Search · About · API

Kamasutra 42

Jayamaṅgalā 42

Language
Sanskrit

42.1

caṇḍavegāmiti | rañjayituṃ sukhayitumaśaknuvan naṣṭarāgatvād, yogāniti | prayogān |
naṣṭo rāgo dvividhaḥ-mando dhvastaśca, tatra mandaḥ pravarttako'pravarttakaśca, tatra pūrvamadhikṛtyāha—

42.2

ratasyeti | samprayogasya, upakrama iti | ayamārambhe, yadyapi mando rāgorate pravartayati stabdhaliṅgatvāt , tathā'pi prathamataḥ sambādhasya bhagasya kareṇopamardanaṃ gajahastena kṣobhaṇaṅkāryaṃ, tasyā iti | caṇḍavegāyāḥ karopamardanādrasaprāptikāle, ratayojanamiti | yantrayojanaṃ, rāgapratyānayanamiti | strīcchayā tāvantaṃ kālaṃ rāgasya pravartitatvāt |

42.3

mandavegasyeti | yasyotpanno'pi rāgo na pravartayati liṅgasyānatistabdhatvāt tasyaupariṣṭakena rāgapratyānayanaṃ tenaiva visṛṣṭisukhasyotpādanādu, gatavayasa iti | vṛddhasya, vyāyatasya ceti | medasvinaḥ, ubhayasyāpi dhvasto rāgo liṅgasya duḥkhenotthāpyamānatvāt tābhyāmevaupariṣṭakameva rāgapratyānayanaṃ ratayojane pravarttayitavyamasāmarthyāt |

42.4

apeti | apadravyāṇi ca yojayed, yasya pravartako'pravartakaśca rāgaḥsa kṛtrimāṇi sādhanaprakārāṇi ca yojayet |
tānyaviddhasya viddhasya vā liṅgasya, tatra pūrvamadhikṛtyāha-

42.5

tānīti | suvarṇādayo dravyāṇi yeṣāmapadravyāṇāmiti samāsaḥ, tatra kālāyasaṃ = lohaṃ, gavalaṃ = śṛṅgaṃ pratītam, dravyaśabdaḥ pratyekaṃ yojyaḥ |

42.6

trāpuṣāṇi trapuṣo vikāratvāt, "trapujatunoḥ ṣuk" teṣāṃ guṇānāhamṛdūnīti | mṛdutvāt sādhanasparśa nayanti, śītavīryatvañca praveśakāle śītalaṃ sparśaṃ, karmāṇi ca vyavahāre dhṛṣṇūni gharṣaṇaśīlāni bhavanti, atyuttejakatvād, dārumayāṇi tu viparītānītyabhiprāyaḥ |

42.7

sāmyataśceti | kiñcideva kasyāścit priyamabhavati, ato dārumayāṇyapi yojyānīti manyate |
tāni prakārāntareṇa darśayannāha-

42.8

liṅgapramāṇāntaramiti | yat stabdhasya liṅgasyānāhaḥ pramāṇaṃ, tadantaraṃ chidraṃ yasya, bindubhiriti | utkogaiḥ karkaśaparyantaṃ karkaśapṛṣṭhamityarthaḥ, taladvayamiva pinaddhaṃ stabdhaliṅgaṃ saṃpīḍya tiṣṭhati |

42.9

ete eveti | valaye dve cartuṣu triṣu vā sthāneṣu viśiṣṭasandhinī ghaṭita |

42.10

śrīti | triprabhṛti yāvatpramāṇaṃ liṅgasyāyāmastāvatpramāṇaścaḍakaḥ |

42.11

ekāmeva latikāmiti | latā''kārā sīsakādimayī, pramāṇavaśeneti | liṅgasyāyāmapariṇāhavaśena veṣṭayedekacūḍakaḥ |

42.12

ubhayata iti | dvayoḥ pārśvayoḥ, mukhacchidra iti | yena bhāgena liṅgaṃ praveśyate tanmukhantaddvayoḥ pārśvayośchidraṃ kaṭibandhanasūtraprakṣepaṇāryaṃ yasya, ka rkaśaślakṣṇaguṭikāyukta iti | utkīrṇaiḥ karkaśabindubhiryuktaḥ kañcukaḥ sarvaliṅgamavacchādyāvasthitatvād, yasya jālakamiti, pratītiḥ sa dvidhā-kharakañcuko yo masṛṇapṛṣṭhaḥ, tadubhayamapi samantāt kañcukaḥ, yastu maṇibhāgamācchādya tiṣṭhati so'rdhakañcuko yasya maṇirakṣa iti pratītiḥ, gulikābhirantarāntarā muktasandhikātayotkīrṇābhiryukto jālakaṃ tad dvividham, utkīrṇajālakaṃ yadidamuktaṃ, valayaṃ bahucchidraṃ kṛtvā dṛḍhasūtrāṇyavabadhya chidrasphoṭitagulikādibhirvibṛddhagulikāṃ datvā viracyate, tanmaṇijālakaṃtasyāgre vidhānikāyojanaṃ kāryaṃ, pramāṇavaśayogīti | ubhayorapi ghaṭitaliṅgasyāyāmapariṇāhāvapekṣya samantātkañcukasya jālakasya ca yogaityarthaḥ |

42.13

tadabhāva iti | yathoktasaṃsthānaghaṭanābhāve veṇvādīnāṃ yojanaṃ teṣāṃliṅgasaṃsthānatvād, atra veṇvalābunālayoragraṃ tu pramṛṣṭaṃ kāryaṃ sūtreṇa kaṭyāṃ baddha iti | pramāṇavaśena nirmokavadākṛṣya carma, subhāvita iti | tailakaṣāyaiḥ kaṣāyitaistailaiḥ snehritaḥ karmaṇyo bhavati, ślakṣṇā kāṣṭhamālā veti | masṛṇābhiḥ kāṣṭhagulikābhirantarāntarā''malakāsthīni da vyadhanavidhimāha -

42.16

yuvā tu śastreṇeti | bhedayetvetyanena kuśalena bahiścarmākṛṣyānyatra sthāpayitvā śirāṃ tyaktvā tiryag chedayed yathobhayataśchidrambhavati, udake tiṣṭhedrudhirastambhanārtham |

42.17

vaiśadyārthamiti | chidrasyāsaṅkocārthaṃ, nirbandhād vyavāya iti | bahūn vārān maithunaṃ kāryaṃ, mamatve hi tatpratīkārasya pīḍā'bhāvāt |

42.18

tataḥ kaṣāyairiti | pañcakaṣāyaśodhanaṃ prakṣālanaṃ vraṇasya |

42.19

vetasādiśaṅkubhiḥ kīlakādibhiḥ krameṇa barddhananteṣāṃ krameṇa barddhamānatvāt |

42.20

yaṣṭīmadhukena madhuyuktena pralepanaṃ śodhanaṃ śuddha hi vraṇaṃ rohati |

42.21

tata iti | uttarakālaṃ, sīsakapatrakarṇikayeti | sīsakasya barddhanahetutvāt, tatpatrantu tālapatradhatsaṃsaṃveṣṭitaṃ kṣipraṃ barddhayet |

42.22

mrakṣayed bhallātakatailena praveśanāthaim |

42.23

tasminniti | bahucchidre, anekākṛtivikalpānīti | anekasaṃsthānena kalpitāni |

42.24

vṛttamiti | varttulaṃ madhye'sya droṇikā kāryā yatra carmapāśastiṣṭhati, ekato vṛttamiti | anyato dīrghamaṣṭamocandrasadṛśandroṇikā tathaiva, udūkhalakamulkhalākṛti madhye nimnaṃ yatra pāśastiṣṭhati, kusumapaṃ padmakalikākṛti

Linked texts (1)