Anvitarthaprakashika 129
Anvitārthaprakāśikā 129
- Language
- Sanskrit
Contents
- 129.51 — 1 part
129.1
śrīśuka uvāca || adhastāt savituryojanāyute svarbhānurnakṣatravaccaratītyeke
129.2
yo'sāvamaratvaṃ grahatvaṃ cālabhata bhagavadanukampayā svayamasurāpasadaḥ saiṃhikeyo hyatadarhaḥ
129.3
tasya tāta janma karmāṇi copariṣṭād vakṣyāmaḥ
129.4
yadadastaraṇermaṇḍalaṃ pratapatastadvistarato yojanāyutamācakṣate dvādaśasahasraṃ somasya trayodaśasahasraṃ rāhorryaḥ parvāṇi
129.5
tadvyavadhānakṛdvairānubandhaḥ sūryācandramasāvabhidhāvati
129.6
tanniśamyobhayatrāpi bhagavatā rakṣaṇāya prayuktaṃ sudarśanaṃ nāma bhāgavataṃ dayitamastraṃ tattejasā durviṣahaṃ muhuḥ parivartamānamabhyavasthito muhūrttamudvijamānaścakitahṛdaya
ārādeva nivartate
129.7
taduparāgamivi vadanti lokāḥ
129.8
tato'dhastāt siddhacāraṇavidyādharāṇāṃ sadanāni tāvanmātra eva
129.9
tato'dhastāt yakṣarakṣaḥpiśācapretabhūtagaṇānāṃ vihārājiramantarikṣaṃ yāvadvāyuḥ pravāti yāvanmeghā upalabhyante
129.10
tato'dhastāllakṣayojanāntara
iyaṃ pṛthivī yāvaddhaṃsābhāsaśyenasuparṇādayaḥ patatripravarā utpatantīti
129.11
upavarṇitaṃ bhūmeryathā sanniveśāvasthānam
129.12
avanerapyadhastāt
sapta bhūvivarā ekaikaśo yojanāyutāntareṇāyāmavistāreṇopaklṛptāḥ
129.13
atalaṃ vitalaṃ sutalaṃ talātalaṃ mahātalaṃ rasātalaṃ pātālamiti
129.14
eteṣu hi bilasvargeṣu svargādapyadhikakāmabhogaiśvaryānandavibhūtibhiḥ susamṛddhabhavanodyānākrīḍavihāreṣu daityadānavakādraveyā nityapramuditānuraktakalatrāpatyabandhusuhṛdanucarā gṛhapataya īśvarādapyapratihatakāmā māyāvinodā nivasanti
129.15
yeṣu mahārāja mayena māyāvinā vinirmitāḥ puro
nānāmaṇipravarapravekaviracitavicitrabhavanaprākāragopurasabhā caityacatvarāyatanādibhirnāgāsuramithunapārāvataśukasārikākīrṇakṛtrimabhūmibhirvivareśvaragṛhottamaiḥ samalaṃkṛtāścakāsati
129.16
udyānāni cātitarāṃ manaindriyānandibhiḥ kusumaphalastabakasubhagakisalayāvanataruciraviṭapaviṭapināṃ
latā''liṅgitānāṃ śrībhiḥ samithunavividhavihaṅgamajalāśayānāmamalajalapūrṇānāṃ jhaṣakulollaṅghanakṣubhitanīranīrajakumudakuvalayakahāranīlotpalalohitaśatapatrādivaneṣu kṛtaniketanānāmekavihārākulamadhuravividhasvanādibhirindriyotsavairamaralokaśriyamatiśayitāni
129.17
yatra ha vāva na
bhayamahorātrādibhiḥ kālavibhāgairupalakṣyate
129.18
yatra hi mahāhipravaraśiromaṇayaḥ sarve tamaḥ prabādhante
129.19
na vā eteṣu vasatāṃ
divyauṣadhirasarasāyanānnapānasnānādibhirādhayo vyādhayo valīpalitajarādayaśca dehavaivarṇyadaurgandhyasvedaklamaglāniriti vayo'vasthāśca bhavanti
129.20
nahi teṣāṃ kalyāṇānāṃ prabhavati kutaśca na mṛtyurvinā bhagavattejaścakrāpadeśāt
129.21
yasminpraviṣṭe'suravadhūnāṃ prāyaḥ puṃsavanāni bhayādeva
sravanti patanti ca
129.22
athātale mayaputro'suro balo nivasati
129.23
yena ha vā iha sṛṣṭāḥ ṣaṇṇavatirmāyāḥ kāścanādyāpi māyāvino
dhārayanti
129.24
yasya ca jṛmbhamāṇasya mukhatastrayaḥ strīgaṇā udapadyanta
129.25
svairiṇyaḥ kāminyaḥ puṃścalya iti
129.26
yā vai bilāyanaṃ
praviṣṭaṃ puruṣaṃ rasena hāṭakākhyena sādhayitvā svavilāsāvalokanānurāgasmitasaṃlāpopagūhanādibhiḥ svairaṃ kila ramayanti
129.27
yasminnupayukte
puruṣa īśvaro'haṃ siddho'hamiti ayutamahāgajabala ātmānamabhimanyamānaḥ katthate madāndha iva
129.28
tato'dhastādvitale haro bhagavān hāṭakeśvaraḥ
svapārṣadabhūtagaṇāvṛtaḥ prajāpatisargopabṛṃhaṇāya bhavo bhavānyā saha mithunībhūta āste
129.29
yataḥ pravṛttā saritpravarā hāṭakī nāma bhavayorvīryeṇa
129.30
yantra citrabhānurmātariśvanā samidhyamāna ojasā pivati
129.31
tanniṣṭhyūtaṃ hāṭakākhyaṃ suvarṇaṃ bhūṣaṇenāsurendrāvarodheṣu puruṣāḥ saha
puruṣībhirdhārayanti
129.32
tato'stātsutala udāraśravāḥ puṇyaśloko virocanātmajo balirbhagavatā mahendrasya priyaṃ cikīrṣamāṇenāditerlabdhakāyo
bhūtvā vaṭuvāmanarūpeṇa parākṣiptasvalokatrayo bhagavadanukampayaiva punaḥ praveśita indrādiṣvavidyamānayā susamṛddhyā śriyā'bhijuṣṭaḥ svadharmeṇārādhayaṃstameva
bhagavantamārādhanīyamapagatasādhvasa āste'dhunāpi
129.33
no evaitatsākṣātkāroṃ bhūmidānasya yat tadbhagavatyaśeṣajīvanikāyānāṃ jīvabhūtātmabhūte paramātmani vāsudeve tīrthatame sarvajīvaniyantaryātmārāme pātra upapanne parayā śraddhayā paramādarasamāhitamanasā saṃpratipāditasya sākṣādapavargadvārasya yadvilanilayaiśvaryam
129.34
yasya ha vāva kṣutapatanapraskhalanādiṣu vivaśaḥ sakṛnnāmābhigṛṇan puruṣaḥ karmabandhanamañjasā vidhunoti
129.35
yasya haiva pratibādhanaṃ mumukṣavo'nyathaivopalabhante
129.36
tadbhaktānāmātmavatāṃ sarveṣāmātmanyātmada ātmatayaiva
129.37
na vai bhagavān nūnamamuṣyānujagrāha
129.38
yaduta punarātmānusmṛtimoṣaṇaṃ māyāmayabhogaiśvaryamevātanuteti
129.39
yadbhagavatā'nadhigatānyopāyena yācñācchalenāpahṛtasvaśarīrāvaśeṣitalokatrayo varuṇapāśaiśca saṃprati mukto giridaryā cāpaviddha iti hovāca
129.40
nūnaṃ batāyaṃ bhagavānartheṣu na niṣṇāto yo'sāvindro yasya sacivo mantrāya vṛta ekāntato bṛhaspatistamatihāya svayamupendreṇātmānamayācata || ātmanaścāśiṣo no eva taddāsyamiti gambhīravayasaḥ kālasya manvantaraparivṛtaṃ kiyallokatrayamidam
129.41
yasyānudāsyamevāsmatpitāmahaḥ kila vavre natu svapitryaṃ yadutākutobhayaṃ padaṃ dīyamānaṃ
bhagavataḥ paramiti bhagavatoparate khalu svapitari
129.42
tasya mahānubhāvasyānupathamamṛjitakaṣāyaḥ ko vā'smadvidhaḥ parihīṇabhagavadanugraha upajigamiṣatīti
129.43
tasyānucaritamuttarasmādvistariṣyate
129.44
yasya bhagavān svayamakhilajagadgururnārāyaṇo dvāri gadāpāṇiravatiṣṭhate
nijajanānukampitahṛdayo yenāṅguṣṭhena padā daśakandharo yojanāyutāyutaṃ digvijaya uccāṭitaḥ
129.45
tato'dhastāttalātale mayo nāma dānavendrastripurādhipatirbhagavatā purāriṇā trilokīśaṃ cikīrṣuṇā nirdagdhasvapuratrayastatprasādāllabdhapado māyāvināmācāryo mahādevena parirakṣito vigatasudarśanabhayo mahīyate
129.46
tato'dhastānmahātale kādraveyāṇāṃ sarpāṇāṃ naikaśirasāṃ krodhavaśo nāma gaṇaḥ
129.47
kuhakatakṣakakāliyasuṣeṇādipradhānā mahābhogavantaḥ patattrirājādhipateḥ || puruṣavāhādanavaratamudvijamānāḥ svakalatrāpatyasuhṛtkuṭumbasaṅgena kacit pramattā viharanti
129.48
tato'dhastādrasātale daiteyā dānavāḥ paṇayo nāma nivātakavacāḥ kāleyā hiraṇyapuravāsina iti vibudhapratyanīkā utpattyā mahaujaso mahāsāhasino
bhagavataḥ sakalalokānubhāvasya harereva tejasā pratihatabalāvalepā bileśayā iva vasanti
129.49
ye vai saramayendradūtyā vāgbhirmantravarṇābhirindrādvibhyati
129.50
tato'dhastāt pātāle nāgalokapatayo vāsukipramukhāḥ śaṅkhakulikamahāśaṅkhaśvetadhanaṃjayadhṛtarāṣṭraśaṅkhacūḍakambalāśvataradevadacādayo mahābhogino mahāmarṣā nivasanti teṣāmu ha vai pañcasaptadaśaśatasahasraśīrṣāṇām
129.51
phaṇāsu viracitā mahāmaṇayo rociṣṇavaḥ pātālavivaratimiranikaraṃ svarociṣā vidhamanti
129.51.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe pañcamaskandhe atalādivilavarṇanaṃ nāma caturviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhagavatībhāgavatapurāṇa — Sanskrit