Anvitarthaprakashika 241
Anvitārthaprakāśikā 241
- Language
- Sanskrit
Contents
- 241.53 — 1 part
241.1
gopā ūcuḥ || rāma rāma mahāvīrya kṛṣṇa duṣṭanibarhaṇa || eṣā vai bādhate kṣunnastacchāntiṃ kartumarhathaḥ
241.2
śrīśuka uvāca || iti
vijñāpito gopairbhagavān devakīsutaḥ || bhaktāyā viprabhāryāyāḥ prasīdannidamabravīt
241.3
prayāta devayajanaṃ brāhmaṇā brahmavādinaḥ || satramāṅgirasaṃ
nāma hyāsatè svargakāmyayā
241.4
tatra gatvaudanaṃ gopā yācatāsmadvisarjitāḥ || kīrtayanto bhagavata āryasya mama cābhidhām
241.5
ityādaṣṭā
bhagavatā gatvā'yācanta te tathā || kṛtāñjalipuṭā viprān daṇḍavat patitā bhuvi
241.6
he bhūmidevāḥ śṛṇuta kṛṣṇasyādeśakāriṇaḥ || prāptān jānīta bhadraṃ vo gopān no rāmacoditān
241.7
gāścārayantāvavidūra odanaṃ rāmānvitau vo laṣato bubhukṣitau || tayordvijā odanamarthinoryadi
śraddhā ca vo yacchata dharmavittamāḥ
241.8
dīkṣāyāḥ paśusaṃsthāyāḥ sautrāmaṇyāśca satttamāḥ || anyatra dīkṣitasyāpi nānna maśnan hi duṣyati
241.9
iti te bhagavadyācñāṃ śṛṇvanto'pi na śuśruvuḥ || kṣudrāśā bhūrikarmāṇo bāliśā vṛddhamāninaḥ
241.10
deśaḥ kālaḥ pṛthak dravyaṃ mantratantrartvijo'gnayaḥ || devatā yajamānaśca kraturdharmaśca yanmayaḥ
241.11
taṃ brahma paramaṃ sākṣādbhagavantamadhokṣajam || manuṣyadṛṣṭyā duṣprajñā martyātmāno na menire
241.12
na te yadomiti procurna neti ca parantapa || gopā nirāśāḥ pratyetya tathocuḥ kṛṣṇarāmayoḥ
241.13
tadupākarṇya bhagavān prahasya jagadīśvaraḥ
vyājahāra punargopān darśayan laukikīṃ gatim
241.14
māṃ jñāpayata patnībhyaḥ sasaṃkarṣaṇamāgatam || dāsyanti kāmamannaṃ vo snigdhā mayyuṣitā
dhiyā
241.15
gatvā'tha patnīśālāyāṃ dṛṣṭvā''sīnāḥ svalaṃkṛtāḥ || natvā dvijasatīrgopāḥ praśritā idamabruvan
241.16
namo vo viprapatnībhyo
nibodhata vacāṃsi naḥ || ito'vidūre caratā kṛṣṇeneheṣitā vayam
241.17
gāścārayan sa gopālaiḥ sarāmo dūramāgataḥ || bubhukṣitasya tasyānnaṃ
sānugasya pradīyatām
241.18
śrutvā'cyutamupāyātaṃ nityaṃ taddarśaneotsukāḥ || tatkathākṣiptamanaso babhūvurjātasaṃbhramāḥ
241.19
caturvidhaṃ bahuguṇamannamādāya bhājanaiḥ || abhisasuḥ priyaṃ sarvāḥ samudramiva nimnagāḥ
241.20
niṣidhyamānāḥ patibhibhrātṛbhirbandhubhiḥ sutaiḥ || bhagavatyuttamaśloke dīrghaśrutadhṛtāśayāḥ
241.21
yamunopavane'śokanavapallavamaṇḍite || vicarantaṃ vṛtaṃ gopaiḥ sāgrajaṃ dadṛśuḥ striyaḥ
241.22
śyāmaṃ hiraṇyaparidhiṃ vanamālyabarhadhātupravālanaṭaveṣamanuvratāṃse || vinyastahastamitareṇa dhunānamabjaṃ karṇotpalālakakapolamukhābjahāsam
241.23
prāyaḥ śrutapriyatamodayakarṇapūrairyasmin nimagnamanasastamathākṣirandhraiḥ || antaḥ praveśya suciraṃ parirabhya tāpaṃ prājñaṃ yathābhimatayo vijahūrnarendra
241.24
tāstathā tyaktasarvāśāḥ
prāptā ātmadidṛkṣayā || vijñāyākhiladṛgdraṣṭā prāha prahasitānanaḥ
241.25
svāgataṃ vo mahābhāgā āsyatāṃ karavāma kim || yanno didṛkṣayā prāptā
upapannamidaṃ hi vaḥ
241.26
nanvaddhā mayi kurvanti kuśalāḥ svārthadarśanāḥ || ahaitukyavyavahitāṃ bhaktimātmapriye yathā
241.27
prāṇabuddhimanāḥsvātmadārāpatyadhanādayaḥ || yatsaṃparkāt priyā āsaṃstataḥ konvaparaḥ priyaḥ
241.28
tadyāta devayajanaṃ patayo vo dvijātayaḥ || svasatraṃ pārayiṣyanti yuṣmābhirgṛhamedhinaḥ
241.29
patnya ūcuḥ || maivaṃ vibho'rhati bhavān gadituṃ nṛśaṃsaṃ satyaṃ kuruṣva nigamaṃ tava pādamūlam || prāptā vayaṃ
tulasidāmapadāvasṛṣṭaṃ keśainirvoḍhumatilaṃghya samastabandhūn
241.30
gṛhṇanti no na patayaḥ pitarau sutā vā na bhrātṛbandhusuhṛdaḥ kuta eva cānye
tasmādbhavatprapadayoḥ patitātmanāṃ no nānyā bhavedgatirarindama tadvidhehi
241.31
śrībhagavānuvāca || patayo nābhyasūyeran pitṛbhrātṛsutādayaḥ
lokāśca ye mayopetā devā apyanumanvate
241.32
na prītaye'nurāgāya hyaṅgasaṅgo nṛṇāmiha || tanmano mayi yuñjānā acirānmāmavāpsyatha
241.33
śravaṇāddarśanāddhyānānmayi bhāvo'nukīrttanāt || na tathā sannikarṣeṇa pratiyāta tato gṛhān
241.34
śrīśuka uvāca || ityuktā munipatnyastā
yajñavāṭaṃ punargatāḥ || te cānasūyavaḥ svābhiḥ strībhiḥ satramapārayan
241.35
tatraikā vidhṛtā bhartrā bhagavantaṃ yathāśrutam || hṛdopaguhya vijahau dehaṃ
karmānubandhanam
241.36
bhagavānapi govindastenaivānnena gopakān || caturvidhenā''śayitvā svayaṃ ca bubhuje prabhuḥ
241.37
evaṃ līlānaravapurnṛlokamanuśīlayan || reme gogopagopīnāṃ ramayan rūpavākkūtaiḥ
241.38
athānusmṛtya viprāste anvatapyan kṛtāgasaḥ || yadviśveśvarayoryāñcāmahanma nṛviḍambayoḥ
241.39
dṛṣṭvā strīṇāṃ bhagavati kṛṣṇe bhaktimalaukikīm || ātmānaṃ ca tayā hīnamanutaptā vyagarhayan
241.40
dhig janma
nastrivṛdvidyāṃ dhig vrataṃ dhig bahujñatām || dhik kulaṃ dhik kriyādākṣyaṃ vimukhā ye tvadhokṣaje
241.41
nūnaṃ bhagavato māyā yogināmapi
mohinī || yadvayaṃ guravo nṛṇāṃ svārthe muhyāmahe dvijāḥ
241.42
aho paśyata nārīṇāmapi kṛṣṇe jagadgurau || durantabhāvaṃ yo'vidhyanmṛtyupāśān
gṛhābhidhān
241.43
nāsāṃ dvijātisaṃskāro na nivāso gurāvapi || na tapo nātmamīmāṃsā na śaucaṃ na kriyāḥ śubhāḥ
241.44
tathāpi hyuttamaśloke kṛṣṇe yogeśvareline
śvare || bhaktirdṛḍhā na cāsmākaṃ saṃskārādimatāmapi
241.45
nanu svārthavimūḍhānāṃ pramattānāṃ gṛhehayā || aho naḥ smārayāmāsa
gopavākyaiḥ satāṃ gatiḥ
241.46
anyathā pūrṇakāmasya kaivalyādyāśiṣāṃ pateḥ || īśitavyaiḥ kimasmābhirīśasyaitadviḍambanam
241.47
hitvā'nyān
bhajate yaṃ śrīḥ pādasparśāśayā'sakṛt || ātmadoṣāpavargeṇa yadyācñā janamohinī
241.48
deśaḥ kālaḥ pṛthagdravyaṃ mantratantrartvijo'gnayaḥ || devatā
yajamānaśca ṛturdharmaśca yanmayaḥ
241.49
sa eṣa bhagavān sākṣādviṣṇuryogeśvareśvaraḥ || jāto yaduṣvityaśṛṇma hyapi mūḍhā na vidmahe
241.24-2
caturviṃśe śakrayāgavyāvṛttirhetukalpanaiḥ || govarddhanamakhodbhūtistatra ślokā gajāyrayaḥ ( 38 ) || anuṣṭubho'pi ( 38 ) tāvatyastathovāceti pañcakam ( 5 )
241.50
atha
dhanyatamā yeṣāṃ nastādṛśīḥ striyaḥ || bhaktyā yāsāṃ matirjātā hyasmākaṃ niścalā harau
241.51
namastasmai bhagavate kṛṣṇāyākuṇṭhamedhase || yanmāyāmohitadhiyo bhramāmaḥ karmavartmasu
241.52
sa vai na ādyaḥ puruṣaḥ svamāyāmohitātmanām || avijñātānubhāvānāṃ kṣantumarhatyatikramam
241.53
iti svāghamanusmṛtya kṛṣṇe te kṛtahelanāḥ || didṛkṣavo'pyacyutayoḥ kaṃsādbhītā na cācalan
241.53.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe yajñapatnyuddharaṇaṃ nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (12)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Bhaktirasāmṛtasindhu — Rūpa Gosvāmin 1541, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Prītisaṃdarbha — Rūpa Gosvāmin, Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit