Anvitarthaprakashika 252
Anvitārthaprakāśikā 252
- Language
- Sanskrit
Contents
- 252.40 — 1 part
252.1
śrīśuka uvāca || itthaṃ bhagavato gopyaḥ śrutvā vācaḥ supeśalāḥ || jahurvirahajaṃ tāpaṃ tadaṅgopacitāśiṣaḥ
252.2
tatrārabhata govindo
rāsakrīḍāmanuvrataiḥ || strīratnairanvitaḥ prītairanyonyābaddhabāhubhiḥ
252.3
rāsotsavaḥ sampravṛtto gopīmaṇḍalamaṇḍitaḥ || yogeśvareṇa kṛṣṇena tāsāṃ madhye
dvayordvayoḥ || praviṣṭena gṛhītānāṃ kaṇṭhe svanikaṭaṃ śriyaḥ
252.4
yaṃ manyerannabhastāvadvimānaśatasaṅkulam || divaukasāṃ sadārāṇāmautsukyāpahṛtātmanām
252.5
tato dundubhayo nedurnipetuḥ puṣpavṛṣṭayaḥ || jagurgandharvapatayaḥ sastrīkāstadyaśo'malam
252.6
valayānāṃ nūpurāṇāṃ kiṅkiṇīnāṃ ca yoṣitām
sapriyāṇāmabhūcchandastumulo rāsamaṇḍale
252.7
tatrātiśuśubhe tābhirbhagavāndevakīsutaḥ || madhye maṇīnāṃ haimānāṃ mahāmārakato yathā
252.8
pādanyāsairbhujavidhutibhiḥ sasmitairbhū vilāsairbhajyanmadhyaiścalakucapaṭaiḥ kuṇḍalairgaṇḍalolaiḥ || svidyanmukhyaḥ kabararaśanāgranthayaḥ kṛṣṇavadhvo gāyantyastaṃ
taḍita iva tā meghacakre virejuḥ
252.9
uccairjagurnṛtyamānā raktakaṇṭhyo ratipriyāḥ || kṛṣṇābhimarśamuditā yadgītenedamāvṛtam
252.10
kācitsamaṃ mukundena svarajātīramiśritāḥ || unninye pūjitā tena prīyatā sādhu sādhviti || tadeva dhruvamunninye tasyai mānaṃ ca bahvadāt
252.11
kācidrāsapariśrāntā pārśvasthasya gadābhṛtaḥ || jagrāha bāhunā skandhaṃ ślathadvalayamallikā
252.12
tatraikāṃsagataṃ bāhuṃ kṛṣṇasyotpalasaurabham
candanāliptamāghrāya hṛṣṭaromā cucumba ha
252.13
kasyāścinnāṭyavikṣiptakuṇḍalatviṣamaṇḍitam || gaṇḍaṃ gaṇḍe sandadhatyā adāttāmbūlacarvitam
252.14
nṛtyantī gāyatī kācitkūjannūpuramekhalā || pārśvasthā'cyutahastābjaṃ śrāntā'dhātstanayoḥ śivam
252.15
gopyo labdhvā'cyutaṃ
kāntaṃ śriya ekāntavallabham || gṛhītakaṇṭhyastaddobhyāṃ gāyantyastaṃ vijahire
252.16
karṇotpalālakaviṭaṅkakapolagharmavaktraśriyo valayanūpuraghoṣavādyaiḥ
gopyaḥ samaṃ bhagavatā nanṛtuḥ svakeśasrastasrajo bhramaragāyakarāsagoṣṭhyām
252.17
evaṃ pariṣvaṅgakarābhimarśasnigdhekṣaṇoddāmavilāsahāsaiḥ || reme
rameśo vrajasundarībhiryathā'rbhakaḥ svapratibimbavibhramaḥ
252.18
tadaṅgasaṅgapramadākulendriyāḥ keśāndukūlaṃ kucapaṭṭikāṃ vā || nāṅgaḥ prativyoḍhumalaṃ
vrajastriyo visrastamālābharaṇāḥ kurudvaha
252.19
kṛṣṇavikrīḍitaṃ vīkṣya mumuhuḥ khecarastriyaḥ || kāmārditāḥ śaśāṅkaśca sagaṇo vismito'bhavat
252.20
kṛtvā tāvantamātmānaṃ yāvatīrgopayoṣitaḥ || reme sa bhagavām̐stābhirātmārāmo'pi līlayā
252.21
tāsāmativihāreṇa śrāntānāṃ
vadanāni saḥ || prāmṛjatkaruṇaḥ premṇā śantamenāṅga pāṇinā
252.22
gopyaḥ sphuratpuraṭakuṇḍalakuntalatviḍgaṇḍaśriyā sudhitahāsanirīkṣaṇena
mānaṃ dadhatya ṛṣabhasya jaguḥ kṛtāni puṇyāni tatkararuhasparśapramodāḥ
252.23
tābhiryutaḥ śramamapohitumaṅgasaṅgaghṛṣṭasrajaḥ sa kucakuṃkumarañjitāyāḥ
gandharvapālibhiranudruta āviśadvāḥ śrānto gajobhiribharāḍiva bhinnasetuḥ
252.24
so'mbhasyalaṃ yuvatibhiḥ pariṣicyamānaḥ premṇekṣitaḥ prahasatībhiritastato'ṅga || vaimānikaiḥ kusumavarṣibhirīḍyamāno reme svayaṃ svaratiratra gajendralīlaḥ
252.25
tataśca kṛṣṇopavane jalasthalaprasūnagandhānilajuṣṭadikṭe || cacāra bhṛṅgapramadāgaṇāvṛto yathā madacyudviradaḥ kareṇubhiḥ
252.26
evaṃ śaśāṅkāṃśuvirājitā niśāḥ sa satyakāmo'nuratāvalāgaṇaḥ || siṣeva ātmanyavaruddhasaurataḥ sarvāḥ śaratkāvyakathārasāśrayāḥ
252.27
rājovāca || saṃsthāpanāya dharmasya praśamāyetarasya ca || avatīrṇo
hi bhagavānaṃśena jagadīśvaraḥ
252.28
sa kathaṃ dharmasetūnāṃ vaktā kartā'bhirakṣitā || pratīpamācaradbrahmanparadārābhimarśanam
252.29
āptakāmo
yadupatiḥ kṛtavānvai jugupsitam || kimabhiprāya etaṃ naḥ saṃśayaṃ chindhi suvrata
252.30
śrīśuka uvāca || dharmavyatikramo dṛṣṭa īśvarāṇāṃ ca sāhasam || tejīyasāṃ na doṣāya vahneḥ sarvabhujo yathā
252.31
naitatsamācarejjātu manasā'pi hyanīśvaraḥ || vinaśyatyācaranmauḍhyādyathā rudro'bdhijaṃ
viṣam
252.32
īśvarāṇāṃ vacaḥ satyaṃ tathaivācaritaṃ kvacit || teṣāṃ yatsvavaco yuktaṃ buddhimāṃstatsamācaret
252.33
kuśalācaritenaiṣāmiha svārtho
na vidyate || viparyayeṇa vā'nartho nirahaṃkāriṇāṃ prabho
252.34
kimutākhilasattvānāṃ tiryaṅmartyadivaukasām || īśituśceśitavyānāṃ kuśalākuśalānvayaḥ
252.35
yatpādapaṅkajaparāganiṣevatṛptā yogaprabhāvavidhutākhilakarmabandhāḥ || svairaṃ caranti munayo'pi na nahyamānāstasyecchayā''ttavapuṣaḥ kuta eva bandhaḥ
252.36
gopīnāṃ tatpatīnāṃ ca sarveṣāmeva dehinām || yo'ntaścarati so'dhyakṣaḥ krīḍaneneha dehabhāk
252.37
anugrahāya
bhūtānāṃ mānuṣaṃ dehamāsthitaḥ || bhajate tādṛśīḥ krīḍā yāḥ śrutvā tatparo bhavet
252.38
nāsūyankhalu kṛṣṇāya mohitāstasya māyayā || manyamānāḥ svapārśvasthānsvānsvāndārān vrajaukasaḥ
252.39
brahmarātra upāvṛtte vāsudevānumoditāḥ || anicchantyo yayurgopyaḥ svagṛhānbhagavatpriyāḥ
252.40
vikrīḍitaṃ vrajavadhūbhiridaṃ ca viṣṇoḥ śraddhānvito'nuśṛṇuyādatha varṇayedyaḥ || bhaktiṃ parāṃ bhagavati pratilabhya kāmaṃ hṛdrogamāśvapahinotyacireṇa dhīraḥ
252.40.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe rāsakrīḍāvarṇanaṃ nāma trayastriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (11)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhāgavata Rāsapañcādhyāyī — Sanskrit
- Rāsapañcādhyāyī Bhāgavata X. xxix-xxxiii — Sanskrit
- Bhramarāgītā and Rāsapañcādhyāyī from Bhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Rāsa Pañcādhyāyī of the Bhāgavata — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Rāsakrīḍāpañcādhyāyī — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Kriyākāṇḍavāridhi — Upendranātha Mukhopādhyāya, Sanskrit