Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 293

Anvitārthaprakāśikā 293

Language
Sanskrit

Contents

293.1

śrīśuka uvāca || ekadā tu sabhāmadhye āsthito munibhirvṛtaḥ || brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyairbhrātṛbhiśca yudhiṣṭhiraḥ

293.2

ācāryaiḥ kulavṛddhaiśca
jñātisambandhibāndhavaiḥ || śṛṇvatāmeva caiteṣāmābhāṣyedamuvāca ha

293.3

yudhiṣṭhira uvāca || kraturājena govinda rājasūyena pāvaniḥ || yakṣye vibhūtīrbhavatastatsampādaya naḥ prabho

293.4

tvatpāduke avirataṃ pari ye caranti dhyāyantyabhadranaśane śucayo gṛṇanti || vindanti te kamalanābha bhavāpavargamāśāsate yadi ta āśiṣa īśa nānye

293.5

taddevadeva bhavataścaraṇāravindasevānubhāvamiha paśyatu loka eṣaḥ || ye tvāṃ bhajanti na bhajantyuta
vobhayeṣāṃ niṣṭhāṃ pradarśaya vibho kurusṛñjayānām

293.6

na brahmaṇaḥ svaparabhedamatistava syāt sarvātmanaḥ samadṛśaḥ svasukhānubhūteḥ || saṃsevatāṃ surataroriva te prasādaḥ sevānurūpamudayo na viparyayo'tra

293.7

śrībhagavānuvāca || samyagvyavasitaṃ rājanbhavatā śatrukarśana || kalyāṇī yena te kīrtirlokānanubhaviṣyati

293.8

ṛṣīṇāṃ pitṛdevānāṃ suhṛdāmapi naḥ prabho || sarveṣāmapi bhūtānāmīpsitaḥ kraturāḍayam

293.9

vijitya nṛpatīnsarvānkṛtvā ca jagatīṃ vaśe || sambhṛtya sarvasambhārānyāharasva mahākratum

293.10

ete te bhrātaro rājaṃllokapālāṃśasambhavāḥ || jito'smyātmavatā te'haṃ
durjayo yo'kṛtātmabhiḥ

293.11

na kaścinmatparaṃ loke tejasā yaśasā śriyā || vibhūtibhirvā'bhibhaveddevo'pi kimu pārthivaḥ

293.12

śrīśuka
uvāca || niśamya bhagavadgītaṃ prītaḥ phullamukhāmbujaḥ || ātandvi vijaye'yuṅkta viṣṇutejopabṛṃhitān

293.13

sahadevaṃ dakṣiṇasyāmādiśatsaha
sṛñjayaiḥ || diśi pratīcyāṃ nakulamudīcyāṃ savyasācinam || prācyāṃ vṛkodaraṃ matsyaiḥ kaikeyaiḥ saha madrakaiḥ

293.14

te vijitya nṛpānvīrā ājahurdigbhya ojasā || ajātaśatrave bhūri draviṇaṃ nṛpa yakṣyate

293.15

śrutvā'jitaṃ jarāsandhaṃ nṛpaterdhyāyato hariḥ || āhopāyaṃ tamevādya uddhavo'yamuvāca ha

293.16

bhīmaseno'rjunaḥ kṛṣṇo brahmaliṅgadharāstrayaḥ || jagmurgirivrajaṃ tāta bṛhadrathasuto yataḥ

293.17

te gatvā''tithyavelāyāṃ
gṛheṣu gṛhamedhinām || brahmaṇyaṃ samayācerannājanyā brahmaliṅginaḥ

293.18

rājanviddhyatithīnprāptānarthino dūramāgatān || tannaḥ prayaccha bhadraṃ te yadvayaṃ
kāmayāmahe

293.19

kiṃ durmarṣaṃ titikṣūṇāṃ kimakāryamasādhubhiḥ || kiṃ na deyaṃ vadānyānāṃ kaḥ paraḥ samadarśinām

293.20

yo'nityena śarīreṇa
satāṃ geyaṃ yaśo dhruvam || nācinoti svayaṃ kalpaḥ sa vācyaḥ śocya eva saḥ

293.21

hariścandro rantideva uñchavṛttiḥ śibirbaliḥ || vyādhaḥ kapoto
bahavo hyadhruveṇa dhruva gatāḥ

293.22

śrīśuka uvāca || svarairākṛtibhistāṃstu prakoṣṭhairjyāhatairapi || rājanyabandhūnvijñāya dṛṣṭapūrvānacintayat

293.23

rājanyabandhavo hyete brahmaliṅgāni bibhrati || dadāmi bhikṣitaṃ tebhya ātmānamapi dustyajam

293.24

balernu śrūyate kīrtirvitatā digvakalmaṣā
aiśvaryādbhraṃśitasyāpi vipravyājena viṣṇunā

293.25

śriyaṃ jihīrṣatendrasya viṣṇave dvijyarūpiṇe || jānannapi mahīṃ prādādvāryamāṇo'pi daityarāṭ

293.26

jīvatā brāhmaṇārthāya ko nvarthaḥ kṣatrabandhunā || dehena patamānena nehatā vipulaṃ yaśaḥ

293.27

ityudāramatiḥ prāha kṛṣṇārjunavṛkodarān || he viprā vriyatāṃ kāmo dadāmyātmaśiro'pi vaḥ

293.28

śrībhagavānuvāca || yuddhaṃ no dehi rājendra dvandvaśo yadi manyase || yuddhārthino
vayaṃ prāptā rājanayā nānnakāṅkṣiṇaḥ

293.29

asau vṛkodaraḥ pārthastasya bhrātā'rjuno hyayam || anayormātulaiyaṃ māṃ kṛṣṇaṃ jānīhi te ripum

293.30

evamāvedito rājā jahāsoccaiḥ sma māgadhaḥ || āha cāmarṣito mandā yuddhaṃ tarhi dadāmi vaḥ

293.31

na tvayā bhīruṇā yotsye yudhi
viklavacetasā || mathurāṃ svapurīṃ tyaktvā samudraṃ śaraṇaṃ gataḥ

293.32

ayaṃ tu vayasā tulyo nātisattvo na me samaḥ || arjuno na bhavedyoddhā bhīmastutulyabalo mama

293.33

ityuktvā bhīmasenāya pradāya mahatīṃ gadām || dvitīyāṃ svayamādāya nirjagāma purādbahi

293.34

tataḥ same khale vīrau
saṃyuktāvitaretaram || jaghnaturvajrakalpābhyāṃ gadābhyāṃ raṇadurmadau

293.35

maṇḍalāni vicitrāṇi savyaṃ dakṣiṇameva ca || caratoḥ śuśubhe yuddhaṃ naṭayoriva
raṅgiṇoḥ

293.36

tataścaṭacaṭāśabdo vajraniṣpeṣasannibhaḥ || gadayoḥ kṣiptayo rājandantayoriva daṃtinoḥ

293.37

te vai gade bhujabalena nipātyamāne
anyonyato'sakaṭipādakarorujatrūn || cūrṇībabhūvatu rupetya yathārkaśākhe saṃyudhyatordviradayokhi dīptamanyoḥ

293.38

itthaṃ tayoḥ prahatayorgadayornṛ vīrau
baddhau svamuṣṭibhirayaḥsparśairapiṣṭām || śabdastayoḥ praharatoribhayorivāsīnnirghātavajraparuṣastalatāḍanotthaḥ

293.39

tayorevaṃ praharatoḥ samaśikṣābalojasoḥ || nirviśeṣamabhūdyuddhamakṣīṇajavayonṛpa

293.40

evaṃ tayormahārāja yudhyatoḥ saptaviṃśatiḥ || dināni niragaṃstatra suhṛdvanniśi tiṣṭhato

293.41

ekadā mātulaiyaṃ vai prāha rājanvṛkodaraḥ || na śakto'haṃ jarāsandhaṃ nirjetuṃ yudhi mādhava

293.42

śatrorjanmamṛtī vidvāñjīvitaṃ ca jarākṛtam
pārthamāpyāyayansvena tejasā'cintayaddhariḥ

293.43

sañcintyārivadhopāyaṃ bhīmasyāmoghadarśanaḥ || darśayāmāsa viṭapaṃ pāṭayanniva saṃjñayā

293.44

tadvijñāya mahāsattvo bhīmaḥ praharatāṃ varaḥ || gṛhītvā pādayoḥ śatruṃ pātayāmāsa bhūtale

293.45

eka pādaṃ padā''kramya dorbhyāmanyaṃ pragṛhya saḥ
gudataḥ pāṭayāmāsa śākhāmiva mahāgarjaḥ

293.46

ekapādoruvṛṣaṇakaṭipṛṣṭhastanāṃsake || ekabāhvakṣiśrūkarṇe śakale dadṛśuḥ prajāḥ

293.47

hāhākāro
mahāsīnnihate magadheśvare || pūjayāmāsaturbhīmaṃ parirabhya jayācyutau

293.48

sahadevaṃ tantanayaṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ || abhyaṣiñcadameyātmā magadhānāṃ
patiṃ prabhuḥ

293.49

mocayāmāsa rājanyānsaṃruddhā māgadhena ye

293.49.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe uttarārdhe jarāsandhavadho nāma dvisaptatitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)