Anvitarthaprakashika 293
Anvitārthaprakāśikā 293
- Language
- Sanskrit
Contents
- 293.49 — 1 part
293.1
śrīśuka uvāca || ekadā tu sabhāmadhye āsthito munibhirvṛtaḥ || brāhmaṇaiḥ kṣatriyairvaiśyairbhrātṛbhiśca yudhiṣṭhiraḥ
293.2
ācāryaiḥ kulavṛddhaiśca
jñātisambandhibāndhavaiḥ || śṛṇvatāmeva caiteṣāmābhāṣyedamuvāca ha
293.3
yudhiṣṭhira uvāca || kraturājena govinda rājasūyena pāvaniḥ || yakṣye vibhūtīrbhavatastatsampādaya naḥ prabho
293.4
tvatpāduke avirataṃ pari ye caranti dhyāyantyabhadranaśane śucayo gṛṇanti || vindanti te kamalanābha bhavāpavargamāśāsate yadi ta āśiṣa īśa nānye
293.5
taddevadeva bhavataścaraṇāravindasevānubhāvamiha paśyatu loka eṣaḥ || ye tvāṃ bhajanti na bhajantyuta
vobhayeṣāṃ niṣṭhāṃ pradarśaya vibho kurusṛñjayānām
293.6
na brahmaṇaḥ svaparabhedamatistava syāt sarvātmanaḥ samadṛśaḥ svasukhānubhūteḥ || saṃsevatāṃ surataroriva te prasādaḥ sevānurūpamudayo na viparyayo'tra
293.7
śrībhagavānuvāca || samyagvyavasitaṃ rājanbhavatā śatrukarśana || kalyāṇī yena te kīrtirlokānanubhaviṣyati
293.8
ṛṣīṇāṃ pitṛdevānāṃ suhṛdāmapi naḥ prabho || sarveṣāmapi bhūtānāmīpsitaḥ kraturāḍayam
293.9
vijitya nṛpatīnsarvānkṛtvā ca jagatīṃ vaśe || sambhṛtya sarvasambhārānyāharasva mahākratum
293.10
ete te bhrātaro rājaṃllokapālāṃśasambhavāḥ || jito'smyātmavatā te'haṃ
durjayo yo'kṛtātmabhiḥ
293.11
na kaścinmatparaṃ loke tejasā yaśasā śriyā || vibhūtibhirvā'bhibhaveddevo'pi kimu pārthivaḥ
293.12
śrīśuka
uvāca || niśamya bhagavadgītaṃ prītaḥ phullamukhāmbujaḥ || ātandvi vijaye'yuṅkta viṣṇutejopabṛṃhitān
293.13
sahadevaṃ dakṣiṇasyāmādiśatsaha
sṛñjayaiḥ || diśi pratīcyāṃ nakulamudīcyāṃ savyasācinam || prācyāṃ vṛkodaraṃ matsyaiḥ kaikeyaiḥ saha madrakaiḥ
293.14
te vijitya nṛpānvīrā ājahurdigbhya ojasā || ajātaśatrave bhūri draviṇaṃ nṛpa yakṣyate
293.15
śrutvā'jitaṃ jarāsandhaṃ nṛpaterdhyāyato hariḥ || āhopāyaṃ tamevādya uddhavo'yamuvāca ha
293.16
bhīmaseno'rjunaḥ kṛṣṇo brahmaliṅgadharāstrayaḥ || jagmurgirivrajaṃ tāta bṛhadrathasuto yataḥ
293.17
te gatvā''tithyavelāyāṃ
gṛheṣu gṛhamedhinām || brahmaṇyaṃ samayācerannājanyā brahmaliṅginaḥ
293.18
rājanviddhyatithīnprāptānarthino dūramāgatān || tannaḥ prayaccha bhadraṃ te yadvayaṃ
kāmayāmahe
293.19
kiṃ durmarṣaṃ titikṣūṇāṃ kimakāryamasādhubhiḥ || kiṃ na deyaṃ vadānyānāṃ kaḥ paraḥ samadarśinām
293.20
yo'nityena śarīreṇa
satāṃ geyaṃ yaśo dhruvam || nācinoti svayaṃ kalpaḥ sa vācyaḥ śocya eva saḥ
293.21
hariścandro rantideva uñchavṛttiḥ śibirbaliḥ || vyādhaḥ kapoto
bahavo hyadhruveṇa dhruva gatāḥ
293.22
śrīśuka uvāca || svarairākṛtibhistāṃstu prakoṣṭhairjyāhatairapi || rājanyabandhūnvijñāya dṛṣṭapūrvānacintayat
293.23
rājanyabandhavo hyete brahmaliṅgāni bibhrati || dadāmi bhikṣitaṃ tebhya ātmānamapi dustyajam
293.24
balernu śrūyate kīrtirvitatā digvakalmaṣā
aiśvaryādbhraṃśitasyāpi vipravyājena viṣṇunā
293.25
śriyaṃ jihīrṣatendrasya viṣṇave dvijyarūpiṇe || jānannapi mahīṃ prādādvāryamāṇo'pi daityarāṭ
293.26
jīvatā brāhmaṇārthāya ko nvarthaḥ kṣatrabandhunā || dehena patamānena nehatā vipulaṃ yaśaḥ
293.27
ityudāramatiḥ prāha kṛṣṇārjunavṛkodarān || he viprā vriyatāṃ kāmo dadāmyātmaśiro'pi vaḥ
293.28
śrībhagavānuvāca || yuddhaṃ no dehi rājendra dvandvaśo yadi manyase || yuddhārthino
vayaṃ prāptā rājanayā nānnakāṅkṣiṇaḥ
293.29
asau vṛkodaraḥ pārthastasya bhrātā'rjuno hyayam || anayormātulaiyaṃ māṃ kṛṣṇaṃ jānīhi te ripum
293.30
evamāvedito rājā jahāsoccaiḥ sma māgadhaḥ || āha cāmarṣito mandā yuddhaṃ tarhi dadāmi vaḥ
293.31
na tvayā bhīruṇā yotsye yudhi
viklavacetasā || mathurāṃ svapurīṃ tyaktvā samudraṃ śaraṇaṃ gataḥ
293.32
ayaṃ tu vayasā tulyo nātisattvo na me samaḥ || arjuno na bhavedyoddhā bhīmastutulyabalo mama
293.33
ityuktvā bhīmasenāya pradāya mahatīṃ gadām || dvitīyāṃ svayamādāya nirjagāma purādbahi
293.34
tataḥ same khale vīrau
saṃyuktāvitaretaram || jaghnaturvajrakalpābhyāṃ gadābhyāṃ raṇadurmadau
293.35
maṇḍalāni vicitrāṇi savyaṃ dakṣiṇameva ca || caratoḥ śuśubhe yuddhaṃ naṭayoriva
raṅgiṇoḥ
293.36
tataścaṭacaṭāśabdo vajraniṣpeṣasannibhaḥ || gadayoḥ kṣiptayo rājandantayoriva daṃtinoḥ
293.37
te vai gade bhujabalena nipātyamāne
anyonyato'sakaṭipādakarorujatrūn || cūrṇībabhūvatu rupetya yathārkaśākhe saṃyudhyatordviradayokhi dīptamanyoḥ
293.38
itthaṃ tayoḥ prahatayorgadayornṛ vīrau
baddhau svamuṣṭibhirayaḥsparśairapiṣṭām || śabdastayoḥ praharatoribhayorivāsīnnirghātavajraparuṣastalatāḍanotthaḥ
293.39
tayorevaṃ praharatoḥ samaśikṣābalojasoḥ || nirviśeṣamabhūdyuddhamakṣīṇajavayonṛpa
293.40
evaṃ tayormahārāja yudhyatoḥ saptaviṃśatiḥ || dināni niragaṃstatra suhṛdvanniśi tiṣṭhato
293.41
ekadā mātulaiyaṃ vai prāha rājanvṛkodaraḥ || na śakto'haṃ jarāsandhaṃ nirjetuṃ yudhi mādhava
293.42
śatrorjanmamṛtī vidvāñjīvitaṃ ca jarākṛtam
pārthamāpyāyayansvena tejasā'cintayaddhariḥ
293.43
sañcintyārivadhopāyaṃ bhīmasyāmoghadarśanaḥ || darśayāmāsa viṭapaṃ pāṭayanniva saṃjñayā
293.44
tadvijñāya mahāsattvo bhīmaḥ praharatāṃ varaḥ || gṛhītvā pādayoḥ śatruṃ pātayāmāsa bhūtale
293.45
eka pādaṃ padā''kramya dorbhyāmanyaṃ pragṛhya saḥ
gudataḥ pāṭayāmāsa śākhāmiva mahāgarjaḥ
293.46
ekapādoruvṛṣaṇakaṭipṛṣṭhastanāṃsake || ekabāhvakṣiśrūkarṇe śakale dadṛśuḥ prajāḥ
293.47
hāhākāro
mahāsīnnihate magadheśvare || pūjayāmāsaturbhīmaṃ parirabhya jayācyutau
293.48
sahadevaṃ tantanayaṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ || abhyaṣiñcadameyātmā magadhānāṃ
patiṃ prabhuḥ
293.49
mocayāmāsa rājanyānsaṃruddhā māgadhena ye
293.49.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe uttarārdhe jarāsandhavadho nāma dvisaptatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit