Anvitarthaprakashika 296
Anvitārthaprakāśikā 296
- Language
- Sanskrit
Contents
- 296.41 — 1 part
296.1
rājovāca || ajātaśatrostaṃ dṛṣṭvā rājasūyamahodayam || sarve mumudire brahmannṛdevā ye samāgatāḥ
296.2
duryodhanaṃ varjayitvā rājānaḥ
sarṣayaḥ surāḥ || iti śrutaṃ no bhagavaṃstatra kāraṇamucyatām
296.3
ṛṣiruvāca || pitāmahasya te yajñe rājasūye mahātmanaḥ || bāndhavāḥ paricaryāyāṃ
tasyāsanpremabandhanāḥ
296.4
bhīmo mahānasādhyakṣo dhanādhyakṣaḥ suyodhanaḥ || sahadevastu pūjāyāṃ nakulo dravyasādhane
296.5
guruśuśrūṣaṇe jiṣṇuḥ
kṛṣṇaḥ pādāvanejane || pariveṣaṇe drupadajā karṇo dāne mahāmanāḥ
296.6
yuyudhāno vikarṇaśca hārdikyo vidurādayaḥ || bāhlīkaputrā bhūryādyā ye ca
santardanādayaḥ
296.7
nirūpitā mahāyajñe nānākarmasu te tadā || pravartante sma rājendra rājñaḥ priyacikīrṣavaḥ
296.8
ṛtviksadasyabahuvitsu sumahattameṣu sviṣṭeṣu sūnṛtasamarhaṇadakṣiṇābhiḥ || caidye ca sātvatapateścaraṇaṃ praviṣṭe cakrustatastavabhṛthasnapanaṃ dhunadyām
296.9
mṛdaṅgaśaṅkhapaṇavadhundhuryānakagomukhāḥ || vāditrāṇi vicitrāṇi nedurāvabhṛthotsave
296.10
nartakyo nanṛtuhṛṣṭā gāyakā yūthaśo jaguḥ || vīṇāveṇuttalonnādasteśāṃ sa divamaspṛśat
296.11
citradhvajapatākāgrairibhendrasyandanāśvabhiḥ || svalaṃkṛtairbhaṭairbhūpā niryayū rukmamālinaḥ
296.12
yadusṛñjayakāmbojakurukekayakosalāḥ
kampayanto bhuvaṃ sainyairyajamānapuraḥsarāḥ
296.13
sadasyartvigdvijaśreṣṭhā brahmaghoṣeṇa bhūyasā || devarṣipitṛgandharvāstuṣṭuvuḥ puṣpavarṣiṇaḥ
296.14
svalaṃkṛtā
narā nāryo gandhasragbhūṣaṇāvaraiḥ || vilimpantyo'bhiṣiñcantyo vijahurvividhai rasaiḥ
296.15
tailagorasagandhodaharidraiḥ sāndrakuṅkumaiḥ || pumbhirliptāḥ
pralimpantyo vijahurvārayoṣitaḥ
296.16
guptā nṛbhirnirgamannupalabdhumetaddevyo yathā divi vimānavarairnṛ devyaḥ || tā mātulaiyasakhibhiḥ pariṣiktyamānāḥ savrīḍahāsavikasadvadanā virejuḥ
296.17
tā devarānuta sakhīnasiṣicurdatībhiḥ klinnāmbarā vivṛtagātrakucorumadhyāḥ || autsukyamuktakavarāccyavamānamālyāḥ kṣobhaṃ dadhurmaladhiyāṃ rucirairvihāraiḥ
296.18
sa samrāḍrathamārūḍhaḥ sadaśvaṃ rukmamālinam || vyarocata svapatnībhiḥ kriyābhiḥ
kraturāḍiva
296.19
patnīsaṃyājāvabhṛthyaiścaritvā te tamṛtvijaḥ || ācāntaṃ snāpayāñcakrurgaṅgāyāṃ saha kṛṣṇayā
296.20
devadundubhayo nedurnaradundubhibhiḥ samam || mumucuḥ puṣpavarṣāṇi devarṣipitṛmānavāḥ
296.21
sasnustatra tataḥ sarve varṇāśramayutā narāḥ || mahāpātakyapi yataḥ sadyo mucyeta
kilbiṣāt
296.22
atha rājā'hate kṣaume paridhāya svalaṅkṛtaḥ || ṛtviksadasyaviprādīnānarccābharaṇāmbaraiḥ
296.23
bandhujñātinṛpānmitrasuhṛdo'nyāṃśca sarvaśaḥ || abhīkṣṇaṃ pūjayāmāsa nārāyaṇaparo nṛpa
296.24
sarve janāḥ suraruco maṇikuṇḍalasraguṣṇīṣakañcukadukūlamahārghahārāḥ || nāryaśca
kuṇḍalayugālakavṛndajuṣṭavaktraśriyaḥ kanakamekhalayā virejuḥ
296.25
athartvijo mahāśīlāḥ sadasyā brahmavādinaḥ || brahmakṣatriyaviṭśūdrā rājāno
ye samāgatāḥ
296.26
devarṣipitṛbhūtāni lokapālāḥ sahānugāḥ || pūjitāstamanujñāpya svadhāmāni yayurnṛpa
296.27
haridāsasya rājarṣe rājasūyamahodayam || naivātṛpyanpraśaṃsantaḥ pibanmartyo'mṛtaṃ yathā
296.28
tato yudhiṣṭhiro rājā suhṛtsambandhibāndhavān || premṇā nivāsayāmāsa kṛṣṇaṃ
ca tyāgakātaraḥ
296.29
bhagavānapi tatrāṅga nyavātsīttatpriyaṅkaraḥ || prasthāpya yaduvīrām̐śca sāmbādīṃśca kuśasthalīm
296.30
itthaṃ rājā dharmasuto
manorathamahārṇavam || sudustaraṃ samuttīrya vṛṣṇīnāsīdgatajvaraḥ
296.31
ekadā'ntaḥpuraṃ tasya vīkṣya duryodhanaḥ śriyam || atapyadrājasūyasya mahitvaṃ
cācyutātmanaḥ
296.32
yasminnarendraditijendrasurendralakṣmīrnānā vibhānti kila viśvasṛjopaklṛptāḥ || tābhiḥ patīndrupadarājasutopatasthe yasyāṃ
viṣaktahṛdayaḥ kururāḍatapyat
296.33
yasmiṃstadā madhupatermahiṣīsahasraṃ śroṇībhareṇa śanakaiḥ kvaṇadaṅghriśobham || madhye sucārukucakuṃkumaśoṇahāraṃ
śrīmanmukhaṃ pracalakuṇḍalakuntalāḍhyam
296.34
sabhāyāṃ mayaklṛptāyāṃ kvāpi dharmasuto'dhirāṭ || vṛto'nujairbandhubhiśca kṛṣṇenāpi svacakṣuṣā
296.35
āsīnaḥ kāñcane sākṣādāsane maghavāniva || pārameṣṭhyaśriyā juṣṭaḥ stūyamānaśca bandibhiḥ
296.36
tatra duryodhano mānī parīto bhrātṛbhirnṛpa
kirīṭamālī nyaviśadasihastaḥ kṣipannuruṣā
296.37
sthale'bhyagṛhṇādvastrāntaṃ jalaṃ matvā sthale'patat || jale ca sthalavadbhrāntyā mayamāyāvimohitaḥ
296.38
jahās bhīmastaṃ dṛṣṭvā striyo nṛpatayo'pare || nivāryamāṇā apyaṅga rājñā kṛṣṇānumoditāḥ
296.39
sa vrīḍito'vāgvadano ruṣā jvalanniṣkramya tūṣṇīṃ prayayau gajāhvayam || hāheti śabdaḥ sumahānabhūtsatāmajātaśatrurvimanā ivābhavat
296.40
babhūva tūṣṇīṃ bhagavānbhuvo bharaṃ samujjihīrṣurbhramati sma yadṛdṛśā
296.41
etatte'bhihitaṃ rājanyatpṛṣṭo'hamiha tvayā || suyodhanasya daurātmyaṃ rājasūye mahākratau
296.41.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe uttarārdhe duryodhanamānabhaṅgo nāma pañcasaptatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit