Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 30

Anvitārthaprakāśikā 30

Language
Sanskrit

Contents

30.1

śrīśuka uvāca || evaṃ purā dhāraṇyā''tmayonirnaṣṭāṃ smṛtiṃ pratyavarudhya tuṣṭāt || tathā sasarjedamamoghadṛṣṭiryathāpyayātprāgvyavasāyabuddhiḥ

30.2

śābdasya hi brahmaṇa eṣa panthā yannāmabhirdhyāyati dhīrapārthaḥ || paribhramaṃstatra na vindate'rthānmāyāmaye vāsanayā śayānaḥ

30.3

ataḥ kavirnāmasu
yāvadarthaḥ syādapramatto vyavasāyabuddhiḥ || siddhe'nyathā'rthe na yateta bhūyaḥ pariśramaṃ tatra samīkṣamāṇaḥ

30.4

satyāṃ kṣitau kiṃ kaśipòḥ prayāsairbāhau
svasiddhe hyupabarhaṇaiḥ kim || satyañjalau kiṃ purudhā'nnapātryā digvalkalādau sati kiṃ dukūlaiḥ

30.5

cīrāṇi kiṃ pathi na santi diśanti bhikṣāṃ
naivāṃghripāḥ parabhṛtaḥ sarito'pyaśuṣyan || ruddhā guhāḥ kimajito'vati nopasannānkasmādbhajanti kavayo dhanadurmadāndhān

30.6

evaṃ svacitte svata
evaṃ siddha ātmā priyo'rtho bhagavānanantaḥ || taṃ nirvṛto niyatārtho bhajeta saṃsārahetūparamaśca yatra

30.7

kastvāṃ tvanādṛtya parānu cintāmṛte paśūnasatīṃ nāma yuñjyāt || paśyañjanaṃ patitaṃ vaitaraṇyāṃ svakarmajānparitāpāñjuṣāṇam

30.8

kecitsvadehāntarhṛdayāvakāśe prādeśamātraṃ puruṣaṃ vasantam
caturbhujaṃ kañjarathāṅgaśaṅkhagadādharaṃ dhāraṇyā smaranti

30.9

prasannavaktraṃ nalināyatekṣaṇaṃ kadambakiñjalkapiśaṅgavāsasam || lasanmahāratnahiraṇmayāṅgadaṃ
sphuranmahāratnakirīṭakuṇḍalam

30.10

unnidrahṛtpaṅkajakarṇikālaye yogeśvarāsthāpitapādapallavam || śrīlakṣmaṇaṃ kaustubharatnakandharamamlānalakṣmyā vanamālayā''citam

30.11

vibhūṣitaṃ mekhalayā'ṅgulīyakairmahādhanairnūpurakaṅkaṇādibhiḥ || snigdhāmalākuñcitanīlakuntalairvirocamānānanahāsapeśalam

30.12

adīnalīlāhasitekṣaṇollasadbhrūbhaṅgasaṃsūcitabhūryanugraham || īkṣeta cintāmayamenamīśvaraṃ yāvanmanodhāraṇayā'vatiṣṭhate

30.13

ekaikaśo'ṅgāni
dhiyā'nubhāvayetpādādi yāvaddhasitaṃ gadābhṛtaḥ || jitaṃ jitaṃ sthānamapohya dhārayetparaṃ paraṃ śudhyati dhīryathā yathā

30.14

yāvanna jāyeta parāvare'sminviśveśvare draṣṭari bhaktiyogaḥ || tāvatsthavīyaḥ puruṣasya rūpaṃ kriyāvasāne prayataḥ smareta

30.15

sthiraṃ sukhaṃ cāsanamāsthito yatiryadā jihāsurimamaṅga lokam || kāle ca deśe ca mano na sajjayetprāṇaṃ niyamyenmanaso jitāsuḥ

30.16

manaḥ svabuddhyā'malayā niyamya kṣetrajña etāṃ ninayettamātmani || ātmānamātmanyavarudhya dhīro labdhopaśāntirvirameta kṛtyāt

30.17

na yatra kālo'nimiṣāṃ paraḥ prabhuḥ kuto nu devā jagatāṃ ya
īśire || na yatra sattvaṃ na rajastamaśca na vai vikāro na mahānpradhānam

30.18

paraṃ padaṃ vaiṣṇavamāmananti tadyanneti netītyatadutsisṛkṣavaḥ || visṛjya
daurātmyamananyasauhṛdā hṛdopagṛhyārhapadaṃ pade pade

30.19

itthaṃ munistūparamedvyavasthito vijñānadṛgvīryyasurandhitāśayaḥ || svapārṣṇinā''pīḍya
gudaṃ tato'nilaṃ sthāneṣu ṣaṭsūnnamayejjitaklamaḥ

30.20

nābhyāṃ sthitaṃ hṛdyadhiropya tasmādudānagatyorasi taṃ nayenmuniḥ || tato'nusaṃdhāya dhiyā
manasvī svatālūmūlaṃ śanakairnayeta

30.21

tasmād bhruvorantaramunnayeta niruddhasaptāyatano'napekṣaḥ || sthitvā muhūrttārdhamakuṇṭhadṛṣṭirnirbhidya mūrdhanvisṛjetparaṃ gataḥ

30.22

yadi prayāsyannṛpa pārameṣṭhyaṃ vaihāyasānāmuta yadvihāram || aṣṭādhipatyaṃ guṇasannivāye sahaiva gacchenmanasendriyaiśca

30.23

yogeśvarāṇāṃ gatimāhurantarbahitrilokyāḥ pavanāntarātmanām || na karmabhistāṃ gatimāpnuvanti vidyātapoyogasamādhibhājām

30.24

vaiśvānaraṃ yāti
vihāyasā gataḥ suṣumṇayā brahmapathena śociṣā || vidhūtakalko'tha harerudastātprayāti cakraṃ nṛpa śaiśūmāram

30.25

tadviśvanābhiṃ tvatavartya viṣṇoraṇīyasā virajenātmanaikaḥ || namaskṛtaṃ brahmavidāmupāaiti kalpādyuṣo yadvibudhā ramante

30.26

atho anantasya mukhānalena dandahyamānaṃ sa nirīkṣya
viśvam || niryāti siddheśvarajuṣṭadhiṣṇyaṃ yad dvaiparārdhyaṃ tadu pārameṣṭhyam

30.27

na yatra śoko na jarā na mṛtyunārttirna codvega ṛte kutaścit
yaccittodaḥ kṛpayā'nirdāvidāṃ durantaduḥkhaprabhavānudarśanāt

30.28

tato viśeṣaṃ pratipadya nirbhayastenātmanā'po'nalamūrtiratan || jyotirmayo
vāyumupetya kāle vāyvātmanā khaṃ bṛhadātmaliṅgam

30.29

ghrāṇena gandhaṃ rasenana vai rasaṃ rūpaṃ tu dṛṣṭyā śvasanaṃ tvacaiva || śrotreṇa copetya nabhoguṇatvaṃ
prāṇena cākūtimupaiti yogī

30.30

sa bhūtasūkṣmendriyasannikarṣaṃ manomayaṃ devamayaṃ vikāryam || saṃsātha gatyā saha tena yāti vijñānatattvaṃ guṇasaṃnirodham

30.31

tenātmanā''tmānamupaiti śāntamānandamānandamayo'vasāne || etāṃ gatiṃ bhāgavatīṃ gato yaḥ sa vai punarneha viṣajjate'ṅga

30.32

ete sṛtī te nṛpa vedagīte tvayā'bhipṛṣṭe ha sanātane ca || ye vai purā brahmaṇa āha pṛṣṭa ārādhito bhagavānvāsudevaḥ

30.33

na hyato'nyaḥ śivaḥ
panthā viśataḥ saṃsṛtāviha || vāsudeve bhagavati bhaktiyogo yato bhavet

30.34

bhagavānbrahma kātsnyena triranvīkṣya manīṣayā || tadadhyavasyatkūṭastho ratirātmanyato bhavet

30.35

bhagavānsarvabhūteṣu lakṣitaḥ svātmanā hariḥ || dṛśyairbuddhyādibhirdraṣṭā lakṣaṇairanumāpakaiḥ

30.36

tasmātsarvātmanā rājanhariḥ sarvatra sarvadā || śrotavyaḥ kīrtitavyaśca smartavyo bhagavānnṛṇām

30.37

pibanti ye bhagavata ātmanaḥ satāṃ kathāmṛtaṃ śravaṇapuṭeṣu saṃbhṛtam || punanti te viṣayavidūṣitāśayaṃ vrajanti taccaraṇasaroruhāntikam

30.37.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe dvitīyaskandhe puruṣasaṃsthānuvarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)