Anvitarthaprakashika 30
Anvitārthaprakāśikā 30
- Language
- Sanskrit
Contents
- 30.37 — 1 part
30.1
śrīśuka uvāca || evaṃ purā dhāraṇyā''tmayonirnaṣṭāṃ smṛtiṃ pratyavarudhya tuṣṭāt || tathā sasarjedamamoghadṛṣṭiryathāpyayātprāgvyavasāyabuddhiḥ
30.2
śābdasya hi brahmaṇa eṣa panthā yannāmabhirdhyāyati dhīrapārthaḥ || paribhramaṃstatra na vindate'rthānmāyāmaye vāsanayā śayānaḥ
30.3
ataḥ kavirnāmasu
yāvadarthaḥ syādapramatto vyavasāyabuddhiḥ || siddhe'nyathā'rthe na yateta bhūyaḥ pariśramaṃ tatra samīkṣamāṇaḥ
30.4
satyāṃ kṣitau kiṃ kaśipòḥ prayāsairbāhau
svasiddhe hyupabarhaṇaiḥ kim || satyañjalau kiṃ purudhā'nnapātryā digvalkalādau sati kiṃ dukūlaiḥ
30.5
cīrāṇi kiṃ pathi na santi diśanti bhikṣāṃ
naivāṃghripāḥ parabhṛtaḥ sarito'pyaśuṣyan || ruddhā guhāḥ kimajito'vati nopasannānkasmādbhajanti kavayo dhanadurmadāndhān
30.6
evaṃ svacitte svata
evaṃ siddha ātmā priyo'rtho bhagavānanantaḥ || taṃ nirvṛto niyatārtho bhajeta saṃsārahetūparamaśca yatra
30.7
kastvāṃ tvanādṛtya parānu cintāmṛte paśūnasatīṃ nāma yuñjyāt || paśyañjanaṃ patitaṃ vaitaraṇyāṃ svakarmajānparitāpāñjuṣāṇam
30.8
kecitsvadehāntarhṛdayāvakāśe prādeśamātraṃ puruṣaṃ vasantam
caturbhujaṃ kañjarathāṅgaśaṅkhagadādharaṃ dhāraṇyā smaranti
30.9
prasannavaktraṃ nalināyatekṣaṇaṃ kadambakiñjalkapiśaṅgavāsasam || lasanmahāratnahiraṇmayāṅgadaṃ
sphuranmahāratnakirīṭakuṇḍalam
30.10
unnidrahṛtpaṅkajakarṇikālaye yogeśvarāsthāpitapādapallavam || śrīlakṣmaṇaṃ kaustubharatnakandharamamlānalakṣmyā vanamālayā''citam
30.11
vibhūṣitaṃ mekhalayā'ṅgulīyakairmahādhanairnūpurakaṅkaṇādibhiḥ || snigdhāmalākuñcitanīlakuntalairvirocamānānanahāsapeśalam
30.12
adīnalīlāhasitekṣaṇollasadbhrūbhaṅgasaṃsūcitabhūryanugraham || īkṣeta cintāmayamenamīśvaraṃ yāvanmanodhāraṇayā'vatiṣṭhate
30.13
ekaikaśo'ṅgāni
dhiyā'nubhāvayetpādādi yāvaddhasitaṃ gadābhṛtaḥ || jitaṃ jitaṃ sthānamapohya dhārayetparaṃ paraṃ śudhyati dhīryathā yathā
30.14
yāvanna jāyeta parāvare'sminviśveśvare draṣṭari bhaktiyogaḥ || tāvatsthavīyaḥ puruṣasya rūpaṃ kriyāvasāne prayataḥ smareta
30.15
sthiraṃ sukhaṃ cāsanamāsthito yatiryadā jihāsurimamaṅga lokam || kāle ca deśe ca mano na sajjayetprāṇaṃ niyamyenmanaso jitāsuḥ
30.16
manaḥ svabuddhyā'malayā niyamya kṣetrajña etāṃ ninayettamātmani || ātmānamātmanyavarudhya dhīro labdhopaśāntirvirameta kṛtyāt
30.17
na yatra kālo'nimiṣāṃ paraḥ prabhuḥ kuto nu devā jagatāṃ ya
īśire || na yatra sattvaṃ na rajastamaśca na vai vikāro na mahānpradhānam
30.18
paraṃ padaṃ vaiṣṇavamāmananti tadyanneti netītyatadutsisṛkṣavaḥ || visṛjya
daurātmyamananyasauhṛdā hṛdopagṛhyārhapadaṃ pade pade
30.19
itthaṃ munistūparamedvyavasthito vijñānadṛgvīryyasurandhitāśayaḥ || svapārṣṇinā''pīḍya
gudaṃ tato'nilaṃ sthāneṣu ṣaṭsūnnamayejjitaklamaḥ
30.20
nābhyāṃ sthitaṃ hṛdyadhiropya tasmādudānagatyorasi taṃ nayenmuniḥ || tato'nusaṃdhāya dhiyā
manasvī svatālūmūlaṃ śanakairnayeta
30.21
tasmād bhruvorantaramunnayeta niruddhasaptāyatano'napekṣaḥ || sthitvā muhūrttārdhamakuṇṭhadṛṣṭirnirbhidya mūrdhanvisṛjetparaṃ gataḥ
30.22
yadi prayāsyannṛpa pārameṣṭhyaṃ vaihāyasānāmuta yadvihāram || aṣṭādhipatyaṃ guṇasannivāye sahaiva gacchenmanasendriyaiśca
30.23
yogeśvarāṇāṃ gatimāhurantarbahitrilokyāḥ pavanāntarātmanām || na karmabhistāṃ gatimāpnuvanti vidyātapoyogasamādhibhājām
30.24
vaiśvānaraṃ yāti
vihāyasā gataḥ suṣumṇayā brahmapathena śociṣā || vidhūtakalko'tha harerudastātprayāti cakraṃ nṛpa śaiśūmāram
30.25
tadviśvanābhiṃ tvatavartya viṣṇoraṇīyasā virajenātmanaikaḥ || namaskṛtaṃ brahmavidāmupāaiti kalpādyuṣo yadvibudhā ramante
30.26
atho anantasya mukhānalena dandahyamānaṃ sa nirīkṣya
viśvam || niryāti siddheśvarajuṣṭadhiṣṇyaṃ yad dvaiparārdhyaṃ tadu pārameṣṭhyam
30.27
na yatra śoko na jarā na mṛtyunārttirna codvega ṛte kutaścit
yaccittodaḥ kṛpayā'nirdāvidāṃ durantaduḥkhaprabhavānudarśanāt
30.28
tato viśeṣaṃ pratipadya nirbhayastenātmanā'po'nalamūrtiratan || jyotirmayo
vāyumupetya kāle vāyvātmanā khaṃ bṛhadātmaliṅgam
30.29
ghrāṇena gandhaṃ rasenana vai rasaṃ rūpaṃ tu dṛṣṭyā śvasanaṃ tvacaiva || śrotreṇa copetya nabhoguṇatvaṃ
prāṇena cākūtimupaiti yogī
30.30
sa bhūtasūkṣmendriyasannikarṣaṃ manomayaṃ devamayaṃ vikāryam || saṃsātha gatyā saha tena yāti vijñānatattvaṃ guṇasaṃnirodham
30.31
tenātmanā''tmānamupaiti śāntamānandamānandamayo'vasāne || etāṃ gatiṃ bhāgavatīṃ gato yaḥ sa vai punarneha viṣajjate'ṅga
30.32
ete sṛtī te nṛpa vedagīte tvayā'bhipṛṣṭe ha sanātane ca || ye vai purā brahmaṇa āha pṛṣṭa ārādhito bhagavānvāsudevaḥ
30.33
na hyato'nyaḥ śivaḥ
panthā viśataḥ saṃsṛtāviha || vāsudeve bhagavati bhaktiyogo yato bhavet
30.34
bhagavānbrahma kātsnyena triranvīkṣya manīṣayā || tadadhyavasyatkūṭastho ratirātmanyato bhavet
30.35
bhagavānsarvabhūteṣu lakṣitaḥ svātmanā hariḥ || dṛśyairbuddhyādibhirdraṣṭā lakṣaṇairanumāpakaiḥ
30.36
tasmātsarvātmanā rājanhariḥ sarvatra sarvadā || śrotavyaḥ kīrtitavyaśca smartavyo bhagavānnṛṇām
30.37
pibanti ye bhagavata ātmanaḥ satāṃ kathāmṛtaṃ śravaṇapuṭeṣu saṃbhṛtam || punanti te viṣayavidūṣitāśayaṃ vrajanti taccaraṇasaroruhāntikam
30.37.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe dvitīyaskandhe puruṣasaṃsthānuvarṇanaṃ nāma dvitīyo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavata: Dvitīyaskandha — Sanskrit
- Prītisaṃdarbha — Rūpa Gosvāmin, Sanskrit
- Haṭhatattvakaumudī — Sundaradeva 1675, Sanskrit
- Padārthasaṃgraha — Padmanābhācārya 1750, Sanskrit