Anvitarthaprakashika 320
Anvitārthaprakāśikā 320
- Language
- Sanskrit
Contents
- 320.33 — 1 part
320.1
brāhmaṇa uvāca || parigraho hi duḥkhāya yadyatpriyatamaṃ nṛṇām || anantaṃ sukhamāpnoti tadvidvānyastvakiñcanaḥ
320.2
sāmiṣaṃ kuraraṃ jaghnurbalino ye nirāmiṣāḥ || tadāmiṣaṃ parityajya sa sukhaṃ samavindata
320.3
na me mānāpamānau sto na cintā gehaputriṇām || ātmakrīḍa ātmaratirvicarāmīha bālavat
320.4
dvāveva cintayā muktau paramānanda āplutau || yo vimugdho jaḍo bālo yo guṇebhyaḥ paraṃ gataḥ
320.5
kvacitkumārī
tvātmānaṃ vṛṇānāngṛhamāgatān || svayaṃ tānarhayāmāsa kvāpi yāteṣu bandhuṣu
320.6
teṣāmabhyavahārārthaṃ śālīnrahasi pārthiva || avaghnantyāḥ prakoṣṭhasthāścakruḥ śaṅkhāḥ svanaṃ mahat
320.7
sā tajjugupsitaṃ matvā mahatī vrīḍitā tataḥ || babhañjaikaikaśaḥ śaṅkhāndvau dvau pāṇyoraśeṣayat
320.8
ubhayorapyabhūddhoṣo hyavaghnantyāḥ sma saṃkhayoḥ || tatrāpyekaṃ nirabhidekasmānnābhavaddhvaniḥ
320.9
anvaśikṣamimaṃ tasyā upadeśamarindama || lokānanucarannetāṃllokatattvavivitsayā
320.10
vāse bahūnāṃ kalaho bhavedvārtā dvayorapi || eka eva carettasmātkumāryā iva kaṅkaṇaḥ
320.11
mana ekatra saṃyuñjyājjitaśvāso
jitāsanaḥ || vairāgyābhyāsayogena dhriyamāṇamatandritaḥ
320.12
yasminmano labdhapadaṃ yadetacchanaiḥ śanairmuñcati karmareṇūn || sattvena vṛddhena rajastamaśca
vidhūya nirvāṇamupaityanindhanam
320.13
tadaivamātmanyavaruddhacitto na veda kiñcidvahirantaraṃ vā || yatheṣukāro nṛpatiṃ vrajantamiṣau gatātmā na dadarśa
pārśve
320.14
ekacaryāniketaḥ syādapramatto guhāśayaḥ || alakṣyamāṇa ācārairmunireko'lpabhāṣaṇaḥ
320.15
gṛhārambho hi duḥkhāya viphalaścādhruvātmanaḥ || sarpaḥ parakṛtaṃ veśma praviśya sukhamedhate
320.16
eko nārāyaṇo devaḥ pūrvasṛṣṭaṃ svamāyayā || saṃhṛtya kālakalayā kalpānta idamīśvaraḥ
eka evādvitīyo'bhūdātmādhāro'khilāśrayaḥ
320.17
kālenātmānubhāvena sāmyaṃ nītāsu śaktiṣu || sattvādiṣvādipuruṣaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ
320.18
parāvarāṇāṃ parama āste kaivalyasaṃjñitaḥ || kevalānubhavānandasandoho nirūpādhikaḥ
320.19
kevalātmānubhāvena svamāyāṃ triguṇātmikām || saṃkṣobhayansṛjatyādau tayā sūtramarindama
320.20
tāmāhustriguṇavyaktiṃ sṛjantīṃ viśvatomukham || yasminprotamidaṃ viśvaṃ yena saṃsarate pumān
320.21
yathorṇanābhirhṛdayādūrṇāṃ santatya vaktrataḥ || tayā vihṛtya bhūyastāṃ grasatyevaṃ maheśvaraḥ
320.22
yatra yatra mano dehī dhārayetsakalaṃ dhiyā
snehāddveṣādbhayādvāpi yāti tattatsvarūpatām
320.23
kīṭaḥ peśaskṛtaṃ dhyāyankuḍyāṃ tena praveśitaḥ || yāti tatsātmatāṃ rājanpūrvarūpamasantyajan
320.24
evaṃ gurubhya etebhya eṣā me śikṣitā matiḥ || svātmopaśikṣitāṃ buddhiṃ śṛṇu me vadataḥ prabho
320.25
deho gururmama viraktivivekaheturviansma sattvanidhanaṃ satatārtyudarkam || tattvānyanena vimṛśāmi yathā tathāpi pārakyamityavasito vicarāmyasaṅgaḥ
320.26
jāyātmajārthapaśubhṛtyagṛhāptavargān puṣṇāti yatpriyacikīrṣutayā vitanvan || svānte sakṛcchramavaruddhadhanaḥ sadehaḥ sṛṣṭvā'sya bījamavasīdati vṛkṣadharmā
320.27
jihvaikato'mumapakarṣati karhi tarṣā śiśno'nyatastvagudaraṃ śravaṇaṃ kutaścit || ghrāṇo'nyataścapaladṛk kva ca karmaśaktirbahvyaḥ sapatnya iva gehapatiṃ lunanti
320.28
sṛṣṭvā purāṇi vividhānyajayā''tmaśaktyā vṛkṣānsarīsṛpapaśūnkhagadaṃśamatsyān || taistairatuṣṭahṛdayaḥ puruṣaṃ vidhāya brahmāvalokadhiṣaṇaṃ mudamāpa devaḥ
320.29
labdhvā sudurlabhamidaṃ bahusambhavānte mānuṣyamarthadamanityamapīha dhīraḥ || tūrṇaṃ yateta na patedanumṛtyu yāvanniḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ
syāt
320.30
evaṃ sañjātavairāgyo vijñānāloka ātmani || vicarāmi mahīmetāṃ muktasaṅgo'nahaṃkṛtiḥ
320.31
na hyekasmādgurorjñānaṃ susthiraṃ
syātsupuṣka lam || brahmaitadadvitīyaṃ hi gīyate bahudharṣibhiḥ
320.32
śrībhagavānuvāca || ityuktvā sa yaduṃ viprastamāmantrya gabhīradhīḥ || vandito'bhyarcito rājñā yayau prīto yathāgatam
320.33
avadhūtavacaḥ śrutvā pūrveṣāṃ naḥ sa pūrvajaḥ || sarvasaṅgavinirmuktaḥ samacitto babhūva ha
320.33.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe ekādaśaskandhe bhagavaduddhavasaṃvāde navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (10)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sāṃkhyadarśana — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Āryacarita — Sanskrit
- Uddhavagītā — Sanskrit
- Kṛṣṇauddhavasaṃvāda — Sanskrit
- Bhāgavata ekādaśaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Indische Sprüche — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- Ajñānadhvāntacaṇḍabhāskara — Amareśvara Śāstrin 1825, Sanskrit