Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 331

Anvitārthaprakāśikā 331

Language
Sanskrit

Contents

331.2

yasyāsvārtho hetuśca saṃmataḥ || svargaścaivāpavargaśca nānyo'rtho madṛte priyaḥ

331.3

jñānavijñānasaṃsiddhāḥ padaṃ śreṣṭhaṃ vidurmama || jñānī priyatamo'to me jñānenāsau bibharti mām

331.4

tapastīrthaṃ japo dānaṃ pavitrāṇītarāṇi ca || nālaṃ kurvanti tāṃ siddhiṃ yā jñānakalayā kṛtā

331.5

tasmājjñānena
sahitaṃ jñātvā svātmānamuddhava || jñānavijñānasampanno bhaja māṃ bhaktibhāvitaḥ

331.6

jñānavijñānayajñena māmiṣṭvā''tmānamātmani || sarvayajñapatiṃ māṃ
vai saṃsiddhiṃ munayo'gaman

331.7

tvayyuddhavāśrayati yastrividho vikāro māyāntarāpatati nādyapavargayoryat || janmādayo'sya yadamī tava tasya
kiṃ syurādyantayoryadasato'sti tadeva madhye

331.8

uddhava uvāca || jñānaṃ viśuddhaṃ vipulaṃ yathaitadvairāgyavijñānayutaṃ purāṇam || ākhyāhi viśveśvara
viśvamūrte tvadbhaktiyogaṃ ca mahadvimṛgyam

331.9

tāpatrayeṇābhihatasya ghore saṃtapyamānasya bhavādhvanīśa || paśyāmi nānyaccharaṇaṃ tavāṅghridvandvātapatrādamṛtābhivarṣāt

331.10

daṣṭaṃ janaṃ saṃpatitaṃ bile'smin kālāhinā kṣudrasukhorutarṣam || samuddharainaṃ kṛpayāpavargyairvacobhirāsiñca mahānubhāva

331.11

śrībhagavānuvāca || itthametatpurā rājā bhīṣmaṃ dharmabhṛtāṃ varam || ajātaśatruḥ papraccha sarveṣāṃ no'nuśṛṇvatām

331.12

nivṛtte bhārate yuddhe suhṛnnidhanavihvalaḥ || śrutvā dharmānbahūnpaścānmokṣadharmānapṛcchata

331.13

tānahaṃ te'bhidhāsyāmi devavratamukhācchrutān || jñānavairāgyavijñānaśraddhābhaktyupabṛṃhitān

331.14

navaikādaśa pañca trīnbhāvānbhūteṣu yena vai || īkṣetāthaikamapyeṣu tajjñānaṃ mama niścitam

331.15

etadeva hi vijñānaṃ na tathaikena
yena yat || sthityutpattyapyayānapaśyedbhāvānāṃ triguṇātmanā

331.16

ādāvante ca madhye ca sṛjyātsṛjyaṃ yadanviyāt || punastatpratisaṃkrāme yacchiṣyeta tadeva sat

331.17

śruti pratyakṣamaitihyamanumānaṃ catuṣṭayam || pramāṇeṣvanavasthānādvikalpātsa virajyate

331.18

karmaṇāṃ pariṇāmitvādāviriñcādamaṅgalam || vipaścinnaśvaraṃ paśyedadṛṣṭamapi dṛṣṭavat

331.19

bhaktiyogaḥ puraivoktaḥ prīyamāṇāya te'nagha || punaśca kathayiṣyāmi madbhakteḥ kāraṇaṃ param

331.20

śraddhā'mṛtakathāyāṃ me śaśvanmadanukīrtanam || pariniṣṭhā ca pūjāyāṃ stutibhiḥ stavanaṃ mama

331.21

ādaraḥ paricaryāyāṃ sarvāṅgairabhivandanam || madbhaktapūjā'bhyadhikā sarvabhūteṣu manmatiḥ

331.22

madartheṣvaṅgaceṣṭā ca vacasā madguṇeraṇam || mayyarpaṇaṃ ca manasaḥ sarvakāmavivarjanam

331.23

madarthe'rthaparityāgo bhogasya ca sukhasya ca || iṣṭaṃ dattaṃ hutaṃ japtaṃ madarthaṃ yadvrataṃ tapaḥ

331.24

evaṃ dharmairmanuṣyāṇāmuddhavātmanivedinām
mayi sañjāyate bhaktiḥ ko'nyo'rthosyāvaśiṣyate

331.25

yadātmanyarpitaṃ cittaṃ śāntaṃ sattvopabṛṃhitam || dharma jñānaṃ savairāgyamaiśvaryaṃ cābhipadyate

331.26

yadarpitaṃ tadvikalpe indriyaiḥ paridhāvati || rajasvalaṃ cāsanniṣṭhaṃ cittaṃ viddhi viparyayam

331.27

dharmo madbhaktikṛtprokto jñānaṃ caikātmyadarśanam || guṇeṣvasaṅgo vairāgyamaiśvaryaṃ cāṇimādayaḥ

331.28

uddhava uvāca || yamaḥ katividhaḥ prokto niyamo vā'riśūdana || kaḥ śamaḥ ko damaḥ
kṛṣṇa kā titikṣā dhṛtiḥ prabho

331.29

kiṃ dānaṃ kiṃ tapaḥ śauryaṃ kiṃ satyamṛtamucyate || kastyāgaḥ kiṃ dhanaṃ ceṣṭaṃ ko yajñaḥ kā ca dakṣiṇā

331.30

puṃsaḥ kiṃsvidbhagaṃ śrīmanbhago lābhaśca keśava || kā vidyā hrīḥ parā kā śrīḥ kiṃ sukhaṃ duḥkhameva ca

331.31

kaḥ paṇḍitaḥ kaśca
mūrkhaḥ kaḥ panthā utpathaśca kaḥ || kaḥ svargo narakaḥ kaḥsvitko bandhuruta kiṃ gṛham

331.32

ka āḍhyaḥ ko daridro vā kṛpaṇaḥ kaḥ ka īśvaraḥ
etānpraśnānmama brūhi viparītāṃśca satpate

331.33

śrībhagavānuvāca || ahiṃsā satyamasteyamamasaṅgo hrīrasañcayaḥ || āstikyaṃ brahmacaryaṃ ca maunaṃ sthairyaṃ
kṣamā'bhayam

331.34

śaucaṃ japastapo homaḥ śraddhā''tithyaṃ sadarcanam || tīrthāṭanaṃ parārthehā tuṣṭirācāryasevanam

331.35

ete yamāḥ saniyamā
ubhayordvādaśa smṛtāḥ || puṃsāmupāsitāstāta yathākāmaṃ duhanti hi

331.36

śamo manniṣṭhatā buddherdama indriyasaṃyamaḥ || titikṣā duḥkhasaṃmarṣo jihvopasthajayo dhṛtiḥ

331.37

daṇḍanyāsaḥ paraṃ dānaṃ kāmatyāgastapaḥ smṛtam || svabhāvavijayaḥ śauryaṃ satyaṃ ca samadarśanam

331.38

ṛtaṃ ca sūnṛtā
vāṇī kavibhiḥ parikīrtitā || karmasvasaṅgamaḥ śaucaṃ tyāgaḥ saṃnyāsa ucyate

331.39

dharma iṣṭaṃ dhanaṃ nṛṇāṃ yajño'haṃ bhagavattamaḥ || dakṣiṇā jñānasandeśaḥ prāṇāyāmaḥ paraṃ balam

331.40

bhago ma aiśvaro bhāvo lābho madbhaktiruttamaḥ || vidyātmani bhidābādho jugupsā hīrakarmasu

331.41

śrīrguṇā
nairapekṣyādyāḥ sukhaṃ duḥkhasukhātyayaḥ || duḥkhaṃ kāmasukhāpekṣā paṇḍito bandhamokṣavit

331.42

mūrkho dehādyahaṃbuddhiḥ panthā mannigamaḥ smṛtaḥ || utpathaścittavikṣepaḥ svargaḥ sattvaguṇodayaḥ

331.43

narakastama unnāho bandhurgururahaṃ sakhe || gṛhaṃ śarīraṃ mānuṣyaṃ guṇāḍhyo hyāḍhya ucyate

331.44

daridro
yastvasantuṣṭaḥ kṛpaṇo yo'jitendriyaḥ || guṇeṣvasaktadhīrīśo guṇasaṅgo viparyayaḥ

331.45

eta uddhava te praśnāḥ sarve sādhu nirūpitāḥ || kiṃ varṇitena
bahunā lakṣaṇaṃ guṇadoṣayoḥ || guṇadoṣadṛśirdoṣo guṇastūbhayavarjitaḥ

331.45.p1

iti śrīmadbhāgavate ekādaśaskandhe ekonaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (9)