Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 355

Anvitārthaprakāśikā 355

Language
Sanskrit

Contents

355.1

sūta uvāca || namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase || brāhmaṇebhyo namaskṛtya dharmānvakṣye sanātanān

355.2

etadvaḥ kathitaṃ viprā viṣṇoścaritamadbhutam || bhavadbhiryadahaṃ pṛṣṭo narāṇāṃ puruṣocitam

355.3

atra saṅkīrtitaḥ sākṣātsarvapāpaharo hariḥ || nārāyaṇo hṛṣīkeśo bhagavān sātvatāṃ patiḥ

355.4

atra brahma paraṃ guhyaṃ jagataḥ prabhavāpyayam || jñānaṃ ca tadupākhyānaṃ proktaṃ vijñānasaṃyutam

355.5

bhaktiyogaḥ samākhyāto vairāgyaṃ ca tadāśrayam || pārīkṣitamupākhyānaṃ nāradākhyānameva ca

355.6

prāyopaveśo rājarṣervipraśāpātparīkṣitaḥ || śukasyaiva ca brahmarṣeḥ saṃvādaśca parīkṣitaḥ

355.7

yogadhāraṇayotkrāntiḥ saṃvād nāradājayoḥ || avatārā'nugītaṃ ca gārgaḥ prādhānikojñagrataḥ

355.8

viduroddhavasaṃvādaḥ kṣattumaitreyayostataḥ || purāṇasaṃhitāpraśno mahāpuruṣasaṃsthitiḥ

355.9

tataḥ prākṛtikaḥ sargaḥ sapta vaikṛtikāśca ye || tato brahmāṇḍasambhūtirvairājaḥ puruṣo yataḥ

355.10

kālasya
sthūlasūkṣmasya gatiḥ padmamamudbhavaḥ || bhuva uddharaṇe'mbhogherhiraṇyākṣavadho yathā

355.11

ūrdhvatiryagvāksargo rudrasargastathaiva ca || ardhanārīnarasyātha
yataḥ svāyambhuvo manuḥ || śatarūpā ca yā strīṇāmādyā prakṛtiruttamā

355.12

santāno dharmapatnīnāṃ kardamasya prajāpateḥ || avatāro bhagavataḥ
kapilasya mahātmanaḥ

355.13

devahūtyāśca saṃvādaḥ kapilena ca dhīmatā

355.14

navabrahmasamutpattirdakṣayajñavināśanam || dhruvasya caritaṃ paścātpṛthvoḥ
prācīnavarhiṣaḥ || nāradasya ca saṃvādastataḥ praiyavrataṃ dvijāḥ

355.15

nāmestato'nucaritamṛṣabhasya bharatasya ca

355.16

dvīpavarṣamudrāṇāṃ girinadyupavarṇanam || jyotiścakrasya saṃsthānaṃ pātālanarakasthitiḥ

355.17

dakṣajanma pracetobhyastatputrīṇāṃ ca santatiḥ || yato devāsuranarāstiryaṅkhagakhagādayaḥ

355.18

tvāṣṭrasya janma nidhanaṃ putrayośca diterdvijāḥ || daityeśvarasya caritaṃ prahlādasya mahātmanaḥ

355.19

manvantarānukathanaṃ gajendrasya
vimokṣaṇam || manvanttarāvatāraśca viṣṇorhayaśirodyaḥ

355.20

kaumaṃ dhānvantaraṃ mātsyaṃ vāmanaṃ ca jagatpateḥ || kṣīrodamathanaṃ tadvadamṛtārthe divaukasām

355.21

devāsuramahāyuddhaṃ rājavaṃśānukīrtanam || ikṣvākujanma tadvaṃśaḥ sudyumnasya mahātmanaḥ

355.22

ilopākhyānamatroktaṃ tāropākhyānameva ca || sūryavaṃśānukathanaṃ śaśādādyā nṛpādyaḥ

355.23

saukanyaṃ cātha śaryāteḥ kakutsthasya ca dhīmataḥ || khaṭvāṅgasya ca māndhātuḥ saubhareḥ
sagarasya ca

355.24

rāmasya kosalendrasya caritaṃ kilbiṣāpaham || nimeraṅgaparityāgo janakānāṃ ca sambhavaḥ

355.25

rāmasya bhārgavendrasya niḥkṣatrakaraṇaṃ bhuvaḥ || ailasya somavaṃśasya yayāternahuṣasya ca

355.26

dauṣyanterbharatasyāpi śāntostatsutasya ca

355.27

yayāterjyeṣṭhaputrasya yadorvaṃśo'nukīrtitaḥ || yatrāvatīrṇo bhagavānkṛṣṇākhyo jagadīśvaraḥ || vasudevagṛhe janma tato vṛddhiśca gokule

355.28

tasya karmāṇyapārāṇi kīrtitānyasuradviṣaḥ
pūtanā'supayaḥpānaṃ śakaṭoccāṭanaṃ śiśoḥ

355.29

tṛṇāvartasya niṣpeṣastathaiva vakavatsayoḥ || dhenukasya sahabhrātuḥ pralambasya ca saṃkṣayaḥ

355.30

gopānāṃ
ca paritrāṇaṃ dāvāgneḥ parisarpataḥ || damanaṃ kāliyasyāhermahāhernandamokṣaṇam

355.31

vratacaryā tu kanyānāṃ yatra tuṣṭo'cyuto vrataiḥ || prasādo yajñapatnībhyo viprāṇāṃ cānutāpanam

355.32

govardhanoddhāraṇaṃ ca śakrasya surabheratha || yajñābhiṣekaṃ kṛṣṇasya strībhiḥ krīḍā ca rātriṣu

355.33

śaṅkhacūḍasya durbuddhervadho'riṣṭasya keśinaḥ || akrūrāgamanaṃ paścātprasthānaṃ rāmakṛṣṇayoḥ

355.34

brajastrīṇāṃ vilāpaśca mathurālokanaṃ tataḥ || gajamuṣṭikacāṇūrakaṃsādīnāṃ ca yo vadhaḥ

355.35

mṛtasyānayanaṃ sūnoḥ punaḥ sāndīpanerguroḥ || mathurāyāṃ nivastā yaducakrasya yatpriyam

355.36

kṛtamuddhavarāmābhyāṃ yutena hariṇā dvijāḥ || jarāsandhasamānītasainyasya bahuśo vadhaḥ || ghātanaṃ yavanendrasya kuśasthalyā niveśanam

355.37

ādānaṃ pārijātasya sudharmāyāḥ surālayāt

355.38

rukmiṇyā haraṇaṃ yuddhe pramathya dviṣato hareḥ || harasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhujakṛntanam

355.39

prāgjyotiṣapatiṃ hatvā kanyānāṃ haraṇaṃ ca yat || caidyapauṇḍrakaśālvānāṃ dantavaktrasya durmateḥ

355.40

śambaro dvividaḥ pīṭho muraḥ pañcajanādayaḥ || māhātmyaṃ
ca vadhasteṣāṃ vārāṇasyāśca dāhanam || bhārāvataraṇaṃ bhūmernimittīkṛtya pāṇḍavān

355.41

vipraśāpāpadeśena saṃhāraḥ svakulasya ca || uddhavasya ca saṃvādo
vāsudevasya cādbhutaḥ

355.42

yatrātmavidyā hyakhilā prokto dharmavinirṇayaḥ || tato martyaparityāga ātmayogānubhāvataḥ

355.43

yugalkṣaṇavṛttiśca
kalau nṛṇāmupaplavaḥ

355.44

caturvidhaśca pralaya utpattistrividhā tathā || dehatyāgaśca rājarṣerviṣṇurāttasya dhīmataḥ

355.45

śākhāpraṇayanamṛṣermārkaṇḍeyasya satkathā || mahāpuruṣavinyāsaḥ sūryasya jagadātmanaḥ

355.46

iti coktaṃ dvijaśreṣṭhā yatpṛṣṭo'hamihāsmi vaḥ || līlāvatārakarmāṇi kīrtitānīha sarvaśaḥ

355.47

patitaḥ skhalitaścārttaḥ kṣuttvā vā vivaśo bruvan || haraye nama ityuccairmucyate sarvapātakāt

355.48

saṅkīrtyamāno bhagavānanantaḥ śrutānubhāvo vyasanaṃ hi puṃsām || praviśya cittaṃ vidhunotyaśeṣaṃ yathā tamo'rko'bhramivātivātaḥ

355.49

mṛṣā girastā hyasatīrasatkathā na
kathyate yadbhagavānadhokṣajaḥ || tadeva satyaṃ taduhaiva maṅgalaṃ tadeva puṇyaṃ bhagavadguṇodayam

355.50

tadeva ramyaṃ ruciraṃ navaṃ navaṃ tadeva śaśvanmanaso mahotsavam || tadeva śokārṇavaśoṣaśaṃ nṛṇāṃ yaduttamaślokayaśo'nugīyate

355.51

na tadvacaścitrapadaṃ hareryaśo jagatpavitraṃ pragṛṇīta karhicit || tadddvāṃkṣatīrthaṃ na tu haṃsasevitaṃ yatrācyutastatra hi sādhavo'malāḥ

355.52

sa vāgvisargo janatā'ghasamplavo yasminpratiślokamabaddhavatyapi || nāmānyanantasya
yaśo'ṅkitāni yacchṛṇvanti gāyanti gṛṇanti sādhavaḥ

355.53

naiṣkarmyamapyacyutabhāvavarjitaṃ na śobhate jñānamalaṃ nirañjanam || kutaḥ punaḥ śaśvadabhadmīśvare na hyarpitaṃ karma yadapyanuttamam

355.54

yaśaḥśriyāmeva pariśramaḥ paro varṇāśramācāratapaḥśrutādiṣu || avismṛtiḥ śrīdharapādapadmayorguṇānuvādaśravaṇādibhirhareḥ

355.55

avismṛtiḥ kṛṣṇapadāravindayoḥ kṣiṇotyabhadrāṇi śamaṃ tanoti || sattvasya śuddhiṃ paramātmabhaktiṃ jñānaṃ ca vijñānavirāgayuktam

355.56

yūyaṃ dvijāgryā bata bhūribhāgā yacchaśvadātmanyakhilātmabhūtam || nārāyaṇaṃ devamadevamīśamajasrabhāvā bhajatāviveśya

355.57

ahaṃ ca saṃsmārita ātmatattvaṃ śrutaṃ purā me paramarṣivaktrāt || prāyopaveśe nṛpateḥ parīkṣitaḥ sadasyṛṣīṇāṃ mahatāṃ ca śṛṇvatām

355.58

etadvaḥ kathitaṃ
viprāḥ kathanāyorukarmaṇaḥ || māhātmyaṃ vāsudevasya sarvāśubhavināśanam

355.59

ya evaṃ śrāvayennityaṃ yāmaṃ kṣaṇamananyadhīḥ || śraddhāvānyo'nuśṛṇuyātpunātyātmānameva saḥ

355.60

dvādaśyāmekādaśyāṃ vā śṛṇvansannāyuṣyavānbhavet || paṭhatyanaśnan prayatastato bhavatyapātakī

355.61

puṣkare mathurāyāṃ
ca dvāravatyāṃ yatātmavān || upoṣya saṃhitāmetāṃ paṭhitvā mucyate bhayāt

355.62

devatā munayaḥ siddhāḥ pitaro manavo nṛpāḥ || yacchanti kāmāngṛṇataḥ
śṛṇvato yasya kīrtanāt

355.63

ṛco yajūṃṣi sāmāni dvijo'dhītyānuvindate || madhukulyā ghṛtakulyā payaḥkulyāśca tatphalam

355.64

purāṇasaṃhitāmetāmadhītya prayato dvijaḥ || proktaṃ bhagavatā yattatpadaṃ paramaṃ vrajet

355.65

vipro'dhīvatyāpnuyātprajñāṃ rājanyodadhimekhalām || vaiśyo
nidhipatitvaṃ ca śūdraḥ śuddhyeta pātakāt

355.66

kalimalasaṃhatikālano'khileśo hariritaratra na gīyate hyabhīkṣṇam || iha tu punarbhagavānaśeṣamūrtiḥ
paripaṭhito'nupadaṃ kathāprasaṅgaiḥ

355.67

tamahamajamanantamātmatattvaṃ jagadudayasthitisaṃyamātmaśaktim || dyupatibhirajaśakraśaṅkarādyairduravasitastavamacyutaṃ
nato'smi

355.68

upacitanavaśaktibhiḥ sva ātmanyuparacitasthirajaṅgamālyāya || bhagavata upalabdhimātradhāmne suraṛṣabhāya namaḥ sanātanāya

355.69

svasukhanibhṛtacetāstadddvyudastānyabhāvo'pyajitaruciralīlākṛṣṭasārastadīyam || vyatanuta kṛpayā yastattvadīpaṃ purāṇaṃ tamakhilavṛjinaghnaṃ
vyāsasūnuṃ nato'smi

355.69.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhārthanirūpaṇaṃ nāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)