Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 44

Anvitārthaprakāśikā 44

Language
Sanskrit

Contents

44.1

ṛṣiruvāca || iti tāsāṃ svaśaktīnāṃ satīnām sametya saḥ || prasuptaloka tantrāṇāṃ niśāmya gatimīśvaraḥ

44.2

kālasaṃjñāṃ tadā devīṃ bibhracchaktimurukramaḥ || trayoviṃśatitattvānāṃ gaṇaṃ yugapadāviśat

44.3

so'nupraviṣṭo bhagavāṃśceṣṭārūpeṇa taṃ gaṇam || bhinnaṃ saṃyojayāmāsa suptaṃ karma prabodhayan

44.4

prabuddhakarmā daivena trayoviṃśatiko gaṇaḥ || prerito'janayatsvābhirmātrābhiradhipūruṣam

44.5

pareṇa viśatā svasmin mātrayā viśvasṛgaṇaḥ || cukṣobhānyonyamāsādya yasmiṃllokāścarācarāḥ

44.6

hiraṇmayaḥ sa puruṣaḥ sahasraparivatsarān || āṇḍakośa uvāsāpsu sarvasattvopabṛṃhitaḥ

44.7

sa vai viśvasṛjāṃ garbho daivakarmātmaśaktimān || vibabhājātmanā''tmānamekadhā daśadhā tridhā

44.8

eṣa hyaśeṣasattvānāmātmāṃśaḥ paramātmanaḥ || ādyo'vatāro yatrāsau bhūtagrāmo vibhāvyate

44.9

sādhyātmaḥ sādhidaivaśca sādhibhūta iti tridhā || virā‌ṭprāṇo daśavidha ekadhā hṛdayena
ca

44.10

smaranviśvasṛjāmīśo vijñāpitamathokṣajaḥ || virājamatapatsvena tejasaiṣāṃ vivṛttaye

44.11

atha tasyābhitaptasya kati cāyatanāni ha
nirbhidyanta devānāṃ tāni me gadataḥ śṛṇu

44.12

tasyāgnirāsyaṃ nirbhinnaṃ lokapālo'viśatpadam || vācā svāṃśena vaktavyaṃ yayā'sau pratipadyate

44.13

nirbhinnaṃ tālu varuṇo lokapālo'viśaddhareḥ || jihvayāṃśena ca rasaṃ yayā'sau pratipadyate

44.14

nirbhinne aśvinau nāse viṣṇorāviśatāṃ padam || ghrāṇenāṃśena gandhasya pratipattiryato bhavet

44.15

nirbhinne akṣiṇī tvaṣṭā lokapālo'viśadvibhoḥ || cakṣuṣāṃśena rūpāṇāṃ pratipattiryato bhavet

44.16

nirbhinnānyasya carmāṇi lokapālo'nilo'viśat || prāṇenāṃśena saṃsparśaṃ yenāsau pratipadyate

44.17

karṇāvasya vinirbhinnau
dhiṣṇyaṃ svaṃ viviśurdiśaḥ || śrotreṇāṃśena śabdasya siddhiryena prapadyate

44.18

tvacamasya vinirbhinnāṃ viviśurdhiṣṇyamoṣadhīḥ || aṃśena romabhiḥ kaṇḍūṃ
yairasau pratipadyate

44.19

meḍhraṃ tasya vinirbhinnaṃ svadhiṣṇyaṃ ka upāviśat || retasāṃśena yenāsāvānandaṃ pratipadyate

44.20

gudaṃ puṃso vinibhinnaṃ mitro lokeśa āviśat || pāyunāṃśena yenāsau visargaṃ pratipadyate

44.21

hastāvāsya vinirbhinnāvindraḥ svapatirāviśat || vārtayāṃśena
puruṣo yayā vṛttiṃ prapadyate

44.22

pādāvasya vinirbhinnau lokeśo viṣṇurāviśat || gatyā svāṃśena puruṣo yayā prāpyaṃ prapadyate

44.23

buddhiṃ
cāsya vinirbhinnāṃ vāgīśo dhiṣṇyamāviśat || bodhenāṃśena boddhavyapratipattiryato bhavet

44.24

hṛdayaṃ cāsya nirbhinnaṃ candramā dhiṣṇyamāviśat
manasāṃśena yenāsau vikriyāṃ pratipadyate

44.25

ātmānaṃ cāsya nirbhinnamabhimāno'viśatpadam || karmaṇāṃśena yenāsau kartavyaṃ pratipadyate

44.26

sattvaṃ cāsya vinirbhinnaṃ mahāndhiṣṇyamupāviśat || cittenāṃśena yenāsau vijñānaṃ pratipadyate

44.27

śīrṣṇo'sya dyaurdharā padbhyāṃ khaṃ nābherudapadyata || guṇānāṃ vṛttayo yeṣu pratīyante surādayaḥ

44.28

ātyantikena sattvena divaṃ devāḥ prapedire || dharāṃ rajaḥsvabhāvena paṇayo ye ca tānanu

44.29

tārtīyena svabhāvena bhagavannābhimāśritāḥ || ubhayorantaraṃ vyoma ye rudrapārṣadāṃ gaṇāḥ

44.30

mukhato'vartata brahma puruṣasya kurūdvaha
yastūnmukhatvāddarṇānāṃ mukhyo'bhūdbrāhmaṇo guruḥ

44.31

bāhubhyo'vartata kṣatraṃ kṣatriyastadanuvrataḥ || yo jātastrāyate varṇānpauruṣaḥ kaṇṭakakṣatāt

44.32

viśo'vartanta tasyorvorlokavṛttikarīrvibhoḥ || vaiśyastadudbhavo vārttā nṛṇāṃ yaḥ samavartayata

44.33

padbhyāṃ bhagavato jajñe śuśrūṣādharmasiddhaye || tasyāṃ jātaḥ
purā śūdro yadvṛttyā tuṣyate hariḥ

44.34

ete varṇāḥ svadharmeṇa yajanti svaguruṃ harim || śraddhayā''tmaviśuddhyarthaṃ yajjātāḥ saha vṛttibhiḥ

44.35

etatkṣatrbhagavato daivakarmātmarūpiṇaḥ || kaḥ śraddadhyādupākartuṃ yogamāyābalodayam

44.36

athāpi kīrtayāmyaṅga yathāmati yathāśrutam || kīrtiṃ hareḥ
svāṃ satkartuṃ giramanyābhidhāsatīm

44.37

ekāntalābhaṃ vacaso'nu puṃsāṃ suślokamaulerguṇavādamāhuḥ || śruteśca vidvadbhirūpākṛtāyāṃ kathāsudhāyāmupasaṃprayogam

44.38

ātmano'vasito vatsa mahimā kavinā''dinā || saṃvatsarasahasrānte dhiyā yogavipakvayā

44.39

ato bhagavato māyā
māyināmapi mohinī || yatsvayaṃ cātmavartmānmā na veda kimutāpare

44.40

yato'prāpya nivartante vācaśca manasā saha || ahaṃ cānya ime devāstasmai
bhagavate namaḥ

44.40.p1

iti śrībhāgavate tṛtīyaskandhe virāḍdehe īśvarapraveśavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ

Linked texts (4)