Anvitarthaprakashika 46
Anvitārthaprakāśikā 46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 46.33 — 1 part
46.1
maitreya uvāca || satsevanīyo bata pūruvaṃśo yallokapālo bhagavatpradhānaḥ || babhūvithehājitakīrtimālāṃ pade pade nūtanayasyabhīkṣṇam
46.2
so'haṃ nṛṇāṃ kṣullasukhāya duḥkhaṃ mahadgatānāṃ viramāya tasya || pravartaye bhāgavataṃ purāṇaṃ yadā''ha sākṣādbhagavānṛṣibhyaḥ
46.3
āsīnamurvyāṃ bhagavantamādyaṃ saṃkarṣaṇaṃ devamakuṇṭhasattvam || vivitsavastattvamataḥ parasya kumāramukhyā munayo'nvapṛcchan
46.4
svameva dhiṣṇyaṃ bahu mānayantaṃ yaṃ vāsudevābhidhamāmannanti || pratyagdhṛtākṣyambujakośamīṣadanmīlyantaṃ vibudhodayāya
46.5
svardhutyudārdraiḥ svajaṭākalāpairupaspṛśantaścaraṇopadhānam || padmaṃ yadarcantyahirājakanyāḥ sapremanānāvalibhirvarārthāḥ || muhurgṛṇanto vacasā'nurāgaskhalatpadenāsya kṛtāni tajjñāḥ
46.6
kirīṭasāhasramaṇipravekapradyotitoddāmaphaṇasahasram
46.7
proktaṃ kilaitadbhagavattamena nivṛttidharmābhiratāya tena || sanatkumārāya sa cāha pṛṣṭaḥ sāṃkhyāyanāyāṅga dhṛtavratāya
46.8
sāṃkhyāyanaḥ pāramahaṃsyamukhyo vivakṣamāṇo bhagavadvibhūtīḥ || jagāda so'smadgurave'nvitāya parāśarāyātha bṛhaspateśca
46.9
provāca mahyaṃ
sa dayālurukto muniḥ pulastyena purāṇamādyam || so'haṃ tavaitatkathayāmi vatsa śraddhāluve nityamanuvratāya
46.10
udāplutaṃ viśvamidaṃ tadā''sīdyannidrapyāmīlitadṛg nyamīlayat || ahīndratalpe'dhiśayāna ekaḥ kṛtakṣaṇaḥ svātmaratau nirīhaḥ
46.11
so'ntaḥ śarīre'rpitabhūtasūkṣmaḥ kālātmikāṃ
śaktimudīrayāṇaḥ || uvāsa tasminsalile pade sve yathā'nalo dāruṇi ruddhavīryaḥ
46.12
caturyugānāṃ ca sahasramapsu svapansvayodīritayā svaśaktyā
kālākhyayā''sāditakarmatantro lokānapītāndadṛśe svadehe
46.13
tasyārthasūkṣmābhiniviṣṭadṛṣṭerantargato'rtho rajasā tanīyān || guṇena kālānugatena viddhaḥ sūṣyaṃstadā'bhidyata nābhideśāt
46.14
sa padmakośaḥ sahasodatiṣṭhatkālena karmapratibodhanena || svarociṣā tatsalilaṃ viśālaṃ
vidyotayannarka ivātmayoniḥ
46.15
tallokapadmaṃ sa u eva viṣṇuḥ prāvīviśatsarvaguṇāvabhāsam || tasminsvayaṃ vedamayo vidhātā svayaṃbhuvaṃ yaṃ sma
vadanti so'bhūt
46.16
tasyāṃ sa cāmbhoruhakarṇikāyāmavasthito lokamapaśyamānaḥ || parikramanvyomni nivṛttanetraścatvāri lebhe'nudiśaṃ mukhāni
46.17
tasmādyugāntaśvasanāvaghūrṇajalormicakrātsalilādvirūḍham || upāśritaḥ kañjamu lokatattvaṃ nātmānamaddhā'vidadādidevaḥ
46.18
ka eṣa
yo'sāvahamabjapṛṣṭha etatkuto vā'bjamananyadapsu || asti hyadhastādiha kiṃcanaitadadhiṣṭhitaṃ yatra satānubhāvyam
46.19
sa itthamudvīkṣya tadabjanālanāḍībhirantarjalamāviveśa || nārvāggatastatkharanālanālanābhiṃ vicinvaṃstadavindatājaḥ
46.20
tamasyapāre vidurātmasargaṃ vicinvato'bhūtsumahāṃstrinemiḥ || yo dehabhājāṃ bhayamīrayāṇaḥ parikṣiṇotyāyurajasya hetiḥ
46.21
tato nivṛtto'pratilabdhakāmaḥ svadhiṣṇyamāsādya punaḥ sa devaḥ
śanairjitaśvāsanivṛttacitto nyaṣīdadārūḍhasamādhiyogaḥ
46.22
kālena so'jaḥ puruṣāstorageyuṣā'bhipravṛttayogena virūḍhabodhaḥ || svayaṃ tadantarhṛdaye'vabhātamapaśyatā'paśyata yanna pūrvam
46.23
mṛṇālagaurāyataśeṣabhogaparyaṅka ekaṃ puruṣaṃ śayānam || phaṇātapatrā yutamūrddharatnadyubhirhatadhvāntayugāntatoye
46.24
prekṣāṃ kṣipantaṃ haritopalādreḥ saṃdhyābhranīveruru rukmamūrddhnaḥ || ratnodadhārauṣadhisaumanasyavanasrajo veṇubhujāṅghripāṅghraḥ
46.25
āyāmato
vistarataḥ svamānadehena lokatrayasaṃgraheṇa || vicitradivyābharaṇāṃśukānāṃ kṛtaśriyāpāśritaveṣadeham
46.26
puṃsāṃ svakāmāya viviktamāgairabhyarcatāṃ
kāmadughāṅghripadmam || pradarśayantaṃ kṛpayā nakhendu mayūkhabhinnāṅgulicārupatram
46.27
mukhena lokārtiharasmitena parisphuratkuṇḍalamaṇḍitena || śoṇāyitenādharabimbabhāsā pratyarhayaṃtaṃ sunasena sudhruvā
46.28
kadambakiñjalpapiśaṅgavāsasā svalaṃkṛtaṃ mekhalayā nitambe || hāreṇa cānantadhanena vatsa śrīvatsavakṣaḥsthalavallabhena
46.29
parārdhyakeyūramaṇipravekaparyastadordaṇḍasahasraśākham || avyaktamūlaṃ bhavanāṅghripendramahīndrabhogairadhivītavalśam
46.30
carācaroko bhagavan mahīdhramahīndrabandhuṃ salileopagūḍham || kirīṭasāhasrahiraṇyaśṛṅgamāvirbhavatkaustubharatnagarbham
46.31
nivītamāmnāyamadhuvrataśriyā svakīrttimayyā vanamālayā harim || sūryenduvāyvagnyanagamaṃ tridhāmabhiḥ parikramat prādhānikairdurāsadam
46.32
tarhyeva tannābhisaraḥsarojamātmānamambhaḥ śvasanaṃ viyacca || dadarśa devo jagato vidhātā nātaḥ paraṃ lokavisargadṛṣṭiḥ
46.33
sa karmabījaṃ rajasoparaktaḥ prajāḥ sisṛkṣanniyadeva
dṛṣṭvā || astaudvisargābhimukhastamīḍyamavyaktavartmanyabhiveśitātmā
46.33.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe brahmaṇo sarvotkṛṣṭaśrīmannārāyaṇasvarūpavarṇanaṃ nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Tṛtīyaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit