Anvitarthaprakashika 47
Anvitārthaprakāśikā 47
- Language
- Sanskrit
Contents
- 47.44 — 1 part
47.1
brahmovāca || jñāto'si me'dya sucirānnanu dehabhājāṃ na jñāyate bhagavato gatirityavadyam || nānyattvadasti bhagavannapi tanna śuddhaṃ māyāguṇavyatikarādyadururvibhāsi
47.2
rūpaṃ yadetadavabodharasodayena śaśvannivṛttatamasaḥ sadanugrahāya || ādau gṛhītamavatāraśataikabījaṃ yannābhipadmabhavanādahamāvirāsam
47.3
nātaḥ paraṃ parama yadbhavataḥ svarūpamānandamātramavikalpamaviddhavarcaḥ || paśyāmi viśvasṛjamekamaviśvamātman bhūtendriyātmakamadasta
upāśrito'smi
47.4
tadvā idaṃ bhuvanamaṅgala maṅgalāya dhyāne sma no darśitaṃ ta upāsakānām || tasmai namo bhagavate'nuvidhema tubhyaṃ yo nādṛto narakabhāgbhirasatprasaṅgaiḥ
47.5
ye tu tvadīyacaraṇāmbujakośagandhaṃ jighranti karṇavivaraiḥ śrutivātanītam || bhaktyā gṛhītacaraṇaḥ parayā ca teṣāṃ nāpaiṣi
nātha hṛdayāmburuhātsvapuṃsām
47.6
tāvadbhayaṃ draviṇagehasuhṛnnimittaṃ śokaḥ spṛhā paribhavo vipulaśca lobhaḥ || tāvanmametyasadavagraha ārtimūlaṃ yāvanna
te'ṅghrimabhayaṃ pravṛṇīta lokaḥ
47.7
daivena te hatadhiyo bhavataḥ prasaṅgātsarvāśubhopaśamanādvimukhendriyā ye || kurvanti kāmasukhaleśalavāya dīnā lobhābhibhūtamanaso'kuśalāni śaśvat
47.8
kṣuttṛṭtridhātubhirimā muharadyamānāḥ śītoṣṇavātavarṣairitaretarācca || kāmāgninā'cyuta ruṣā sudurbhareṇa saṃpaśyato mana urukrama sīdate me
47.9
yāvatpṛthaktvamidamātmana indriyārthamāyābalaṃ bhagavato jana īśa paśyet || tāvanna saṃsṛtirasau pratisaṃkrameta
vyarthā'pi duḥkhani Marcel vahaṃ vahati kriyārthā
47.10
ahrayāpṛttārttakaraṇā niśi niḥśayānā nānāmanorathadhiyā kṣaṇabhagnanidrāḥ || daivāhatārtharacanā ṛṣayo'pi deva yuṣmatprasaṅgavimukhā iha saṃsaranti
47.11
tvaṃ bhāvayogaparibhāvitahṛtsaroja āsse śrutekṣitapatho nanu nātha puṃsām || yadyaddhiyā ta urugāya vibhāvayanti tattadvapuḥ praṇayase sadanugrahāya
47.12
nātiprasīdati tathopacitopacārairārādhitaḥ suragaṇairhṛdi baddhakāmaiḥ || yatsarvabhūtadayayā'sadalabhyayaiko nānājaneṣvavahitaḥ suhṛdantarātmā
47.13
puṃsāmato vividhakarmabhiradhvarādyairdānena cogratapasā vratacaryayā ca || ārādhanaṃ bhagavatastava
satkriyā'rtho dharmo'rpitaḥ karhicid dhriyate na yatra
47.14
śaśvat svarūpamahasaiva nipītabhedamohāya bodhadhiṣaṇāya namaḥ parasmai || viśvodbhavasthitilayeṣu nimittalīlārāsāya te nama idaṃ cakṛmeśvarāya
47.15
yasyāvatāraguṇakarmaviḍambanāni nāmāni ye'suvigame vivaśā gṛṇanti || te'nekajanmaśamalaṃ sahasaiva hitvā saṃyāntyapāvṛtamamṛtaṃ tamajaṃ prapadye
47.16
yo vā ahaṃ ca giriśaśca vibhuḥ svayaṃ ca sthityudbhavapralayahetava ātmamūlam
bhittvā tripādvavṛdha eka uruprarohastasmai namo bhagavate bhuvanadrumāya
47.17
loko vikarmanirataḥ kuśale pramattaḥ karmaṇyayaṃ tvadudite bhavadarcane sve
yastāvadasya balavāniha jīvitāśāṃ sadyaśchinattyanimiṣāya namo'stu tasmai
47.18
yasmādbibhemyahamapi dviparārdhyadhiṣṇyamadhyāsitaḥ sakalalokanamaskṛtaṃ yat || tepe tapo bahasavo'varurutsamānastasmai namo bhagavate puruṣottamāya
47.19
tiryaṅmanuṣyavibudhādiṣu jīvayoniṣvātmecchayā''tmakṛtasetuparīpsayā yaḥ || reme nirastaratirapyavaruddhadehastasmai namo bhagavate puruṣottamāya
47.20
yo'vidyayānupahato'pi daśārdhavṛttyā nidrāmuvāha jaṭharīkṛtalokayātraḥ || antarjale hi kaśipūsparśānukūlāṃ bhīmormimālini janasya sukhaṃ vivṛṇvan
47.21
yannābhipadmabhavanādahamāsamīḍya lokatrayopakaraṇo
yadanugraheṇa || tasmai namasta udarasthabhavāya yoganidrā'vasānavikasannalinekṣaṇāya
47.22
so'yaṃ samastajagatāṃ suhṛdeka ātmā sattvena yanmṛḍayate
bhagavānbhagena || tenaiva me dṛśamanuspṛśatādyathā'haṃ srakṣyāmi pūrvavadidaṃ praṇatapriyo'sau
47.23
eṣa prapannavarado ramayā''tmaśaktyā yadyatkariṣyati gṛhītaguṇāvatāraḥ || tasminsvavikramamidaṃ sṛjato'pi ceto yuñjīta karmaśamalaṃ ca yathā vijahyām
47.24
nābhihradādiha sato'mbhasi yasya puṃso
vijñānaśaktirahamāsamanantaśakteḥ|| rūpaṃ vicitramidamasya vivṛṇvato me mārīriṣīṣṭa nigamasya girāṃ visargaḥ
47.25
so'sāvadabhrakaruṇo bhagavān
vivṛddhapremasmitena nayanāmburuhaṃ vijṛmbhan || utthāya viśvavijayāya ca no viṣādaṃ mādhvyā girā'panayatātpuruṣaḥ purāṇaḥ
47.26
maitreya uvāca
svasaṃbhavaṃ niśāmyaivaṃ tapovidyāsamādhibhiḥ|| yāvanmanovacaḥ stutvā virarāma saṃ khinnavat
47.27
athābhipretamanvīkṣya brahmaṇo madhusūdanaḥ
viṣaṇṇacetasaṃ tena kalpavyatikarāmbhasā
47.28
lokasaṃsthānavijñāna ātmanaḥ parikhidyataḥ || tamāhāgādhayā vācā kaśmalaṃ śamayanniva
47.29
śrībhagavānuvāca || mā vedagarbha gāstandrīṃ sarga udyamamāvaha || tanmayā''pāditaṃ hyagre yanmāṃ prārthayate bhavān
47.30
bhūyastvaṃ tapa ātiṣṭha vidyāṃ
caiva madāśrayām || tābhyāmantarhṛdi brahmanlokāndrakṣyasyapāvṛtān
47.31
tata ātmani loke ca bhaktiyuktaḥ samāhitaḥ || draṣṭā'si māṃ tataṃ brahmanmayi lokāṃstvamātmanaḥ
47.32
yadā tu sarvabhūteṣu dāruṣvagnimiva sthitam || praticakṣīta māṃ loko jahāttahyaiva kaśmalam
47.33
yadā rahitamātmānaṃ bhūtendriyaguṇāśayaiḥ || svarūpeṇa mayopetaṃ paśyansvārājyamṛcchati
47.34
nānākarmavitānena prajā bahvīḥ sisṛkṣataḥ || nātmā'vasīdatyasmiṃste varṣīyānmadanugrahaḥ
47.35
ṛṣimādyaṃ na badhnāti pāpīyāṃstvāṃ rajoguṇaḥ || yanmano mayi nirbaddhaṃ prajāḥ saṃsṛjato'pi te
47.36
jñāto'haṃ bhavatā tvadya durvijñeyo'pi dehinām || yanmāṃ tvaṃ manyase'yuktaṃ bhūtendriyaguṇātmabhiḥ
47.37
tubhyaṃ madvicikitsāyāmātmā me darśito'bahiḥ || nālena salile mūlaṃ puṣkarasya vicinvataḥ
47.38
yaccakarthāṅga matstotraṃ matkathā'bhyudayāṅkitam || yadvā tapasi te niṣṭhā sa eṣa madanugrahaḥ
47.39
prīto'hamastu bhadraṃ te lokānāṃ vijayecchayā || yadastoṣīrguṇamayaṃ nirguṇaṃ mā'nuvarṇayan
47.40
ya etena pumānnityaṃ stutvā
stotreṇa māṃ bhajet || tasyā''śu saṃprasīdeyaṃ sarvakāmavareśvaraḥ
47.41
pūrtena tapasā yajñairdānairyaugasamādhinā || rāddhaṃ niḥśreyasaṃ puṃsāṃ matprītistattvavinmatam
47.42
ahamātmā''tmanāṃ dhātaḥ preṣṭhaḥ sanpreyasāmapi || ato mayi ratiṃ kuryāddehādiryatkṛte priyaḥ
47.43
sarvavedamayenedamātmanā''tmātmayoninā || prajāḥ sṛja yathāpūrvaṃ yāśca mayyanuśerate
47.44
maitreya uvāca || tasmā evaṃ jagatsraṣṭre pradhānapuruṣeśvaraḥ || vyajyedaṃ svena rūpeṇa
kañjanābhastirodadhe
47.44.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe bhagavadbrahmasaṃvāde bhagavadantardhānavarṇanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Tṛtīyaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavtasaṃlāpa — Bhakti Pradīpa Tīrtha, Sanskrit
- Paramātmasandarbha — Jīva Gosvāmin 1535, Sanskrit