Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 48

Anvitārthaprakāśikā 48

Language
Sanskrit

Contents

48.1

vidura uvāca || antarhite bhagavati brahmā lokapitāmahaḥ || prajāḥ sasarja katidhā daihikīrmānasīrvibhuḥ

48.2

ye ca me bhagavanpṛṣṭāstvayyārthā
bahuvittama || tānvadasvā'nupūrvyeṇa chindhi naḥ sarvasaṃśayān

48.3

sūta uvāca || evaṃ saṃcoditastena kṣatrā kauṣāravo muniḥ || prītaḥ pratyāha
tānpraśnān hṛdisthānatha bhārgavaḥ

48.4

maitreya uvāca || viriñco'pi tathā cakre divyaṃ varṣaśataṃ tapaḥ || ātmanyātmānamāveśya yadā''ha bhagavānajaḥ

48.5

tadvilokyājasaṃbhūto vāyunā yadadhiṣṭhitaḥ || padmamambhaśca tatkālakṛtavīryeṇa kampitam

48.6

tapasā hyedhamānena vidyayā cātmasaṃsthayā
vivṛddhavijñānabalo nyapādvāyuṃ sahāmbhasā

48.7

tadvilokya viyadvyāpi puṣkaraṃ yadadhiṣṭhitam || anena lokānprāglīnānkalpitā'smītyacintayat

48.8

padmakośaṃ tadā''viśya bhagavatkarmacoditaḥ || ekaṃ vyabhāṅkṣīdurudhā tridhā bhāvyaṃ dvisaptadhā

48.9

etāvāñjīvalokasya saṃsthābhedaḥ samāhṛtaḥ || dharmasya hyanimittasya vipākaḥ parameṣṭhyasau

48.10

vidura uvāca || yadā''ttha bahurūpasya hareradbhutakarmaṇaḥ || kālākhyaṃ lakṣaṇaṃ brahmanyathā varṇaya
naḥ prabho

48.11

maitreya uvāca || guṇavyatikarākāro nirviśeṣo'pratiṣṭhitaḥ || puruṣastadupādānamātmānaṃ līlayā'sṛjat

48.12

viśvaṃ vai brahmatanmātraṃ saṃsthitaṃ viṣṇumāyayā || īśvareṇa paricchinnaṃ kālenā'vyaktamūrtinā

48.13

yathedānīṃ tathā'gre ca paścādapyetadīdṛśam || sasargo navavidhastasya
prākṛto vaikṛtastu yaḥ || kāladravyaguṇairasya trividhaḥ pratisaṃkramaḥ

48.14

ādyastu mahataḥ sargo guṇavaiṣamyamātmanaḥ || dvitīyastvahamo yatra
dravyajñānakriyodayaḥ

48.15

bhūtasargastṛtīyastu tanmātro dravyaśaktimān || caturtha aindriyaḥ sargo yastu jñānakriyātmakaḥ

48.16

vaikāriko devasargaḥ pañcamo yanmayaṃ manaḥ || ṣaṣṭhastu tamasaḥ sargo yastvabuddhikṛtaḥ prabho

48.17

ṣaḍime prākṛtāḥ sargā vaikṛtānapi me śṛṇu || rajobhājo bhagavato līleyaṃ
harimedhasaḥ

48.18

saptamo mukhyasargastu ṣaḍvidhastasthuṣāṃ ca yaḥ || vanaspatyauṣadhilatātvaksārā vīrudho drumāḥ

48.19

utsrotasastamaḥprāyā
antaḥsparśā viśeṣiṇaḥ || tiraścāmaṣṭamaḥ sargaḥ so'ṣṭāviṃśatidhā mataḥ || avido bhūritamaso ghrāṇajñā hṛdyavedinaḥ

48.20

gaurajo mahiṣaḥ kṛṣṇaḥ
sūkaro gavayo ruruḥ || dviśaphāḥ paśavaśceme aviṃruṣṭraśca sattama

48.21

kharo'śvo'śvataro gauraḥ śarabhaścamarī tathā || ete caikaśaphāḥ kṣattaḥ śṛṇu
pañcanakhān paśūn

48.22

śvā sṛgālo vṛko vyāghro mārjāraḥ śaśaśalyakau || siṃhaḥ kapirgajaḥ kūrmo godhā ca makarādayaḥ

48.23

kaṅkagṛdhravaṭaśyenabhāsabhallukabarhiṇaḥ || haṃsasārasacakrāhvakākolūqādayaḥ khagāḥ

48.24

arvāksrotastu navamaḥ kṣattarekavidho nṛṇām || rajo'dhikāḥ karmaparāduḥkhe ca sukhamāninaḥ

48.25

vaikṛtāstraya evaite devasargaśca sattama || vaikārikastu yaḥ proktaḥ kaumārastūbhayātmakaḥ

48.26

devasargaścāṣṭavidho
vibudhāḥ pitaro surāḥ || gandharvāpsarasaḥ siddhā yakṣarakṣāṃsi cāraṇāḥ || bhūtapretapiśācāśca vidyādhrāḥ kinnarādayaḥ

48.27

daśaite vidurākhyātāḥ
sargāste viśvasṛkkṛtāḥ || ataḥ paraṃ pravakṣyāmi vaṃśānmanvantarāṇi ca

48.28

evaṃ rajaḥplutaḥ sraṣṭā kalpādiṣvātmabhūrhariḥ || sṛjatyamoghasaṃkalpa
ñcātmaivātmānamātmanā

48.28.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe daśavidhasargavarṇanaṃ nāma daśamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)