Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 53

Anvitārthaprakāśikā 53

Language
Sanskrit

Contents

53.1

śrīśuka uvāca || niśamyakauṣāraviṇopavarṇitāṃ hareḥ kathāṃ kāraṇasūkarātmanaḥ || punaḥ sa papraccha tamudyatāñjalirna cātitṛpto viduro dhṛtavrataḥ

53.2

vidura uvāca || tenaiva tu muniśreṣṭha hariṇā yajñamūrtinā || ādidaityo hiraṇyākṣo hata ityanuśuśruma

53.3

tasya coddharataḥ kṣoṇīṃ svadaṃṣṭrāgreṇa līlayā || daityarājasya ca brahmankasmāddhetorabhūnmṛdhaḥ

53.4

maitreya uvāca || sādhu vīra tvayā pṛṣṭamavatārakathāṃ hareḥ || yattvaṃ pṛcchasi martyānāṃ mṛtyupāśaviśātanīm

53.5

yadyottānapadaḥ putro muninā gītayā'rbhakaḥ || mṛtyoḥ kṛtvaiva mūrddhanyaṅghrimamāruroha hareḥ padam

53.6

athātrāpītihāso'yaṃ
śruto me varṇitaḥ purā || brahmaṇā devadevena devānāmanupṛcchatām

53.7

ditirdākṣāyaṇī kṣattarmārīcaṃ kaśyapaṃ patim || apatyakāmā cakame sandhyāyāṃ
hṛcchayārditā

53.8

iṣṭvā'gnijihvaṃ payasā puruṣaṃ yajuṣāṃ patim || nimlocatyarka āsīnamagnyāgāre samāhitam

53.9

ditiruvāca || eṣa māṃ tvatkṛte
vidvankāma āttaśarāsanaḥ || dunoti dīnāṃ vikramya rambhāmiva mataṅgajaḥ

53.10

tadvrvāndahyamānāyāṃ sapatnīnāṃ samṛddhibhiḥ || prajāvatīnāṃ bhadraṃ te
mayyā''yuṅktāmanugraham

53.11

bhartaryā''ptorumānānāṃ lokānāviśate yaśaḥ || patirbhavadvidho yāsāṃ prajayā nanu jāyate

53.12

purā pitā
no bhagavāndakṣo duhitṛvatsalaḥ || kaṃ vṛṇīta varaṃ vatsā ityapṛcchata naḥ pṛthak

53.13

sa viditvā''tmajānāṃ no bhāvaṃ santānabhāvanaḥ || trayodaśādadattāsāṃ yāste śīlamanuvratāḥ

53.14

atha me kuru kalyāṇaṃ kāmaṃ kañjavilocana || ārtopasarpaṇaṃ bhūmanna moghaṃ hi mahīyasi

53.15

iti
tāṃ vīra mārīcaḥ kṛpaṇāṃ bahubhāṣiṇīm || pratyāhānunayanvācā pravṛddhānaṅgakaśmalām

53.16

eṣa te'haṃ vidhāsyāmi priyaṃ bhīru yadicchasi
tasyāḥ kāmaṃ na kaḥ kuryātsiddhikhaivargikī yataḥ

53.17

sarvāśramānupādāya svāśrameṇa kalatravān || vyasanārṇavamatyeti jalayānairyathārṇavam

53.18

yāmāhurātmano hyardhaṃ śreyaskāmasya mānini || yasyāṃ svadhuramadhyasya pumāṃścarati vijvaraḥ

53.19

yāmāśrityendriyārātīndurjayānitarāśramaiḥ
vayaṃ jayema helābhirdasyūn durgapatiryathā

53.20

na vayaṃ prabhavastāṃ tvāmanukartuṃ gṛheśvari || apyāyuṣā vā kārtsnyena ye cānye guṇagṛdhnavaḥ

53.21

athāpi kāmametaṃ te prajātyai karavāṇyalam || yathā māṃ nātivocanti muhūrttaṃ pratipālaya

53.22

eṣā ghoratamā velā ghorāṇāṃ
ghoradarśanā || caranti yasyāṃ bhūtāni bhūteśānucarāṇi ha

53.23

etasyāṃ sādhvi sandhyāyāṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ || parīto bhūtaparṣadbhirvṛṣeṇāṭati
bhūtarāṭ

53.24

śmaśānacakrāniladhūlidhūmravikīrṇavidyotajaṭākalāpaḥ || bhasmāvaguṇṭhāmalarukmadeho devastribhiḥ paśyati devaraste

53.25

na yasya loke svajanaḥ paro vā nātyādṛto nota kaścidvigarhyaḥ || vayaṃ vrataiairyaccaraṇāpaviddhāmāśāsmahe'jāṃ bata bhuktabhogām

53.26

yasyānavadyācaritaṃ manīṣiṇo gṛṇantyavidyāpaṭalaṃ bibhitsavaḥ || nirastasāmyātiśayo'pi yatsvayaṃ piśācacaryāmacaradgatiḥ satām

53.27

hasanti
yasyācaritaṃ hi durbhagāḥ svātman ratasyāviduṣaḥ samīhitam || yairvastramālyābharaṇānulepanaiḥ śvabhojanaṃ svātmatayopalālitam

53.28

brahmādayo yatkṛtasetupālā yatkāraṇaṃ viśvamidaṃ ca māyā || ājñākarī tasya piśācacaryā aho vibhūmnaścaritaṃ viḍambanam

53.29

maitreya uvāca
saivaṃ saṃvidite bhartrā manmathonmathitendriyā || jagrāha vāso brahmarṣervṛṣalīva gatatrapā

53.30

sa viditvā'tha bhāryāyāstaṃ nirbandhaṃ vikarmaṇi || natvā
diṣṭāya rahasi tayā'thopaviveśaha

53.31

athopaspṛśya salilaṃ prāṇānāyamya vāgyataḥ || dhyāyañjajāpa virajaṃ brahma jyotiḥ sanātanam

53.32

ditistu vrīḍitā tena karmāvadyena bhārata || upasaṃgamya viprarṣimadhomukhyabhyabhāṣata

53.33

ditiruvāca || na me garbhamimaṃ brahmanbhūtānāmṛṣabho'vadhīt || rudraḥ patirhi bhūtānāṃ yasyānukaravamaṃhasam

53.34

namo rudrāya mahate devāyoprāya mīḍhuṣe || śivāya nyastadaṇḍāya dhṛtadaṇḍāya manyave

53.35

sa naḥ prasīdatāṃ bhāmo bhagavānurvanugrahaḥ || vyādhasyāpyanukampyānāṃ strīṇāṃ devaḥ satīpatiḥ

53.36

maitreya uvāca || svasargasyāśiṣaṃ lokyāmāśāsānāṃ pravepatīm || nivṛttasaṃdhyāniyamo bhāryāmāha prajāpatiḥ

53.37

kaśyapa uvāca || aprāyatyādātmanaste doṣānmauhūrtikāduta || mannideśāticāreṇa devānāṃ cātihelanāt

53.38

bhaviṣyatastavābhadrāvabhadre jāṭharādhamau || lokān sapālāṃstrīṃścaṇḍi muhurākrandayiṣyataḥ

53.39

prāṇināṃ
hanyamānānāṃ dīnānāmakṛtāgasām || strīṇāṃ nigṛhyamāṇānāṃ kopiteṣu mahātmasu

53.40

tadā viśveśvaraḥ kruddho bhagavān lokabhāvanaḥ || haniṣyatyavatīryā'sau yathā'drīnvajraparvadhṛk

53.41

ditiruvāca || vadhaṃ bhagavatā sākṣātsunābhodārabāhunā || āśāse putrayormahyaṃ mā kruddhād brāhmaṇādvibho

53.42

na brahmadaṇḍadagdhasya na bhūtabhayadasya ca || nārakāścānugṛhṇanti yāṃ yāṃ yonimaso gataḥ

53.43

kaśyapa uvāca || kṛtaśokānutāpena sadyaḥ pratyavamarśanāt || bhagavatyurumānācca bhave mayyapi cādarāt

53.44

putrasyaiva tu putrāṇāṃ bhavitākaḥ satāṃ mataḥ || gāsyanti yadyaśaḥ
śuddhaṃ bhagavadyaśasā samam

53.45

yogairhemeva durvarṇa bhāvayiṣyanti sādhavaḥ || nirvairādibhirātmānaṃ yacchīlamanuvartitum

53.46

yatprasādādidaṃ
viśvaṃ prasīdati yadātmakam || sa svadṛk bhagavānyasya toṣyate'nanyayā dṛśā

53.47

sa vai mahābhāgavato mahātmā mahānubhāvo mahatāṃ mahiṣṭhaḥ
pravṛddhabhaktyā hyanubhāvitāśaye niveśya vaikuṇṭhamimaṃ vihāsyati

53.48

alampaṭaḥ śīladharo guṇākaro hṛṣṭaḥ pararddhayā vyathito duḥkhiteṣu || abhūta
śatrurjagataḥ śokahartā naidāghikaṃ tāpamivoḍurājaḥ

53.49

antarbahiścāmalamabjanetraṃ svapūruṣecchā'nugṛhītarūpam || pautrastava śrīlalanālalāmaṃ
draṣṭā sphuratkuṇḍalamaṇḍitānanam

53.50

maitreya uvāca || śrutvā bhāgavataṃ pautramamodata ditirbhṛśam || putrayośca vadhaṃ kṛṣṇādviditvā''sīnmahāmanāḥ

53.50.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe ditikaśyapasaṃvādavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)