Anvitarthaprakashika 53
Anvitārthaprakāśikā 53
- Language
- Sanskrit
Contents
- 53.50 — 1 part
53.1
śrīśuka uvāca || niśamyakauṣāraviṇopavarṇitāṃ hareḥ kathāṃ kāraṇasūkarātmanaḥ || punaḥ sa papraccha tamudyatāñjalirna cātitṛpto viduro dhṛtavrataḥ
53.2
vidura uvāca || tenaiva tu muniśreṣṭha hariṇā yajñamūrtinā || ādidaityo hiraṇyākṣo hata ityanuśuśruma
53.3
tasya coddharataḥ kṣoṇīṃ svadaṃṣṭrāgreṇa līlayā || daityarājasya ca brahmankasmāddhetorabhūnmṛdhaḥ
53.4
maitreya uvāca || sādhu vīra tvayā pṛṣṭamavatārakathāṃ hareḥ || yattvaṃ pṛcchasi martyānāṃ mṛtyupāśaviśātanīm
53.5
yadyottānapadaḥ putro muninā gītayā'rbhakaḥ || mṛtyoḥ kṛtvaiva mūrddhanyaṅghrimamāruroha hareḥ padam
53.6
athātrāpītihāso'yaṃ
śruto me varṇitaḥ purā || brahmaṇā devadevena devānāmanupṛcchatām
53.7
ditirdākṣāyaṇī kṣattarmārīcaṃ kaśyapaṃ patim || apatyakāmā cakame sandhyāyāṃ
hṛcchayārditā
53.8
iṣṭvā'gnijihvaṃ payasā puruṣaṃ yajuṣāṃ patim || nimlocatyarka āsīnamagnyāgāre samāhitam
53.9
ditiruvāca || eṣa māṃ tvatkṛte
vidvankāma āttaśarāsanaḥ || dunoti dīnāṃ vikramya rambhāmiva mataṅgajaḥ
53.10
tadvrvāndahyamānāyāṃ sapatnīnāṃ samṛddhibhiḥ || prajāvatīnāṃ bhadraṃ te
mayyā''yuṅktāmanugraham
53.11
bhartaryā''ptorumānānāṃ lokānāviśate yaśaḥ || patirbhavadvidho yāsāṃ prajayā nanu jāyate
53.12
purā pitā
no bhagavāndakṣo duhitṛvatsalaḥ || kaṃ vṛṇīta varaṃ vatsā ityapṛcchata naḥ pṛthak
53.13
sa viditvā''tmajānāṃ no bhāvaṃ santānabhāvanaḥ || trayodaśādadattāsāṃ yāste śīlamanuvratāḥ
53.14
atha me kuru kalyāṇaṃ kāmaṃ kañjavilocana || ārtopasarpaṇaṃ bhūmanna moghaṃ hi mahīyasi
53.15
iti
tāṃ vīra mārīcaḥ kṛpaṇāṃ bahubhāṣiṇīm || pratyāhānunayanvācā pravṛddhānaṅgakaśmalām
53.16
eṣa te'haṃ vidhāsyāmi priyaṃ bhīru yadicchasi
tasyāḥ kāmaṃ na kaḥ kuryātsiddhikhaivargikī yataḥ
53.17
sarvāśramānupādāya svāśrameṇa kalatravān || vyasanārṇavamatyeti jalayānairyathārṇavam
53.18
yāmāhurātmano hyardhaṃ śreyaskāmasya mānini || yasyāṃ svadhuramadhyasya pumāṃścarati vijvaraḥ
53.19
yāmāśrityendriyārātīndurjayānitarāśramaiḥ
vayaṃ jayema helābhirdasyūn durgapatiryathā
53.20
na vayaṃ prabhavastāṃ tvāmanukartuṃ gṛheśvari || apyāyuṣā vā kārtsnyena ye cānye guṇagṛdhnavaḥ
53.21
athāpi kāmametaṃ te prajātyai karavāṇyalam || yathā māṃ nātivocanti muhūrttaṃ pratipālaya
53.22
eṣā ghoratamā velā ghorāṇāṃ
ghoradarśanā || caranti yasyāṃ bhūtāni bhūteśānucarāṇi ha
53.23
etasyāṃ sādhvi sandhyāyāṃ bhagavānbhūtabhāvanaḥ || parīto bhūtaparṣadbhirvṛṣeṇāṭati
bhūtarāṭ
53.24
śmaśānacakrāniladhūlidhūmravikīrṇavidyotajaṭākalāpaḥ || bhasmāvaguṇṭhāmalarukmadeho devastribhiḥ paśyati devaraste
53.25
na yasya loke svajanaḥ paro vā nātyādṛto nota kaścidvigarhyaḥ || vayaṃ vrataiairyaccaraṇāpaviddhāmāśāsmahe'jāṃ bata bhuktabhogām
53.26
yasyānavadyācaritaṃ manīṣiṇo gṛṇantyavidyāpaṭalaṃ bibhitsavaḥ || nirastasāmyātiśayo'pi yatsvayaṃ piśācacaryāmacaradgatiḥ satām
53.27
hasanti
yasyācaritaṃ hi durbhagāḥ svātman ratasyāviduṣaḥ samīhitam || yairvastramālyābharaṇānulepanaiḥ śvabhojanaṃ svātmatayopalālitam
53.28
brahmādayo yatkṛtasetupālā yatkāraṇaṃ viśvamidaṃ ca māyā || ājñākarī tasya piśācacaryā aho vibhūmnaścaritaṃ viḍambanam
53.29
maitreya uvāca
saivaṃ saṃvidite bhartrā manmathonmathitendriyā || jagrāha vāso brahmarṣervṛṣalīva gatatrapā
53.30
sa viditvā'tha bhāryāyāstaṃ nirbandhaṃ vikarmaṇi || natvā
diṣṭāya rahasi tayā'thopaviveśaha
53.31
athopaspṛśya salilaṃ prāṇānāyamya vāgyataḥ || dhyāyañjajāpa virajaṃ brahma jyotiḥ sanātanam
53.32
ditistu vrīḍitā tena karmāvadyena bhārata || upasaṃgamya viprarṣimadhomukhyabhyabhāṣata
53.33
ditiruvāca || na me garbhamimaṃ brahmanbhūtānāmṛṣabho'vadhīt || rudraḥ patirhi bhūtānāṃ yasyānukaravamaṃhasam
53.34
namo rudrāya mahate devāyoprāya mīḍhuṣe || śivāya nyastadaṇḍāya dhṛtadaṇḍāya manyave
53.35
sa naḥ prasīdatāṃ bhāmo bhagavānurvanugrahaḥ || vyādhasyāpyanukampyānāṃ strīṇāṃ devaḥ satīpatiḥ
53.36
maitreya uvāca || svasargasyāśiṣaṃ lokyāmāśāsānāṃ pravepatīm || nivṛttasaṃdhyāniyamo bhāryāmāha prajāpatiḥ
53.37
kaśyapa uvāca || aprāyatyādātmanaste doṣānmauhūrtikāduta || mannideśāticāreṇa devānāṃ cātihelanāt
53.38
bhaviṣyatastavābhadrāvabhadre jāṭharādhamau || lokān sapālāṃstrīṃścaṇḍi muhurākrandayiṣyataḥ
53.39
prāṇināṃ
hanyamānānāṃ dīnānāmakṛtāgasām || strīṇāṃ nigṛhyamāṇānāṃ kopiteṣu mahātmasu
53.40
tadā viśveśvaraḥ kruddho bhagavān lokabhāvanaḥ || haniṣyatyavatīryā'sau yathā'drīnvajraparvadhṛk
53.41
ditiruvāca || vadhaṃ bhagavatā sākṣātsunābhodārabāhunā || āśāse putrayormahyaṃ mā kruddhād brāhmaṇādvibho
53.42
na brahmadaṇḍadagdhasya na bhūtabhayadasya ca || nārakāścānugṛhṇanti yāṃ yāṃ yonimaso gataḥ
53.43
kaśyapa uvāca || kṛtaśokānutāpena sadyaḥ pratyavamarśanāt || bhagavatyurumānācca bhave mayyapi cādarāt
53.44
putrasyaiva tu putrāṇāṃ bhavitākaḥ satāṃ mataḥ || gāsyanti yadyaśaḥ
śuddhaṃ bhagavadyaśasā samam
53.45
yogairhemeva durvarṇa bhāvayiṣyanti sādhavaḥ || nirvairādibhirātmānaṃ yacchīlamanuvartitum
53.46
yatprasādādidaṃ
viśvaṃ prasīdati yadātmakam || sa svadṛk bhagavānyasya toṣyate'nanyayā dṛśā
53.47
sa vai mahābhāgavato mahātmā mahānubhāvo mahatāṃ mahiṣṭhaḥ
pravṛddhabhaktyā hyanubhāvitāśaye niveśya vaikuṇṭhamimaṃ vihāsyati
53.48
alampaṭaḥ śīladharo guṇākaro hṛṣṭaḥ pararddhayā vyathito duḥkhiteṣu || abhūta
śatrurjagataḥ śokahartā naidāghikaṃ tāpamivoḍurājaḥ
53.49
antarbahiścāmalamabjanetraṃ svapūruṣecchā'nugṛhītarūpam || pautrastava śrīlalanālalāmaṃ
draṣṭā sphuratkuṇḍalamaṇḍitānanam
53.50
maitreya uvāca || śrutvā bhāgavataṃ pautramamodata ditirbhṛśam || putrayośca vadhaṃ kṛṣṇādviditvā''sīnmahāmanāḥ
53.50.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe ditikaśyapasaṃvādavarṇanaṃ nāma caturdaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kālahastīśavilāsa — Sanskrit
- Kālahastīśavilāsa — Sanskrit
- Tṛtīyaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit