Anvitarthaprakashika 63
Anvitārthaprakāśikā 63
- Language
- Sanskrit
Contents
- 63.47 — 1 part
63.1
maitreya uvāca || nirvedavādinīmevaṃ manorduhitaraṃ muniḥ || dayāluḥ śālinīmāha śuklābhivyāhṛtaṃ smaran
63.2
ṛṣiruvāca || mā khido
rājaputrītthamātmānaṃ pratyanindite || bhagavānste'kṣaro garbhamadūrāt saṃprapatsyate
63.3
dhṛtavratā'si bhadraṃ te damena niyamena ca || tapodraviṇadānaiśca śraddhayā
ceśvaraṃ bhaja
63.4
sa tvayā''rādhitaḥ śuklo vitanvan māmakaṃ yaśaḥ || chettā te hṛdayagranthimodaryo brahmabhāvanaḥ
63.5
maitreya uvāca || devahūtyapi saṃdeśaṃ
gauraveṇa prajāpateḥ || samyak śraddhāya puruṣaṃ kūṭasthamabhajadgurum
63.6
tasyāṃ bahutithe kāle bhagavān madhusūdanaḥ || kārdamaṃ vīryamāpanno jajñe'gniriva
dāruṇi
63.7
avādayaṃstadā vyomni vāditrāṇi ghanāghanāḥ || gāyanti taṃ sma gandharvā nṛtyantyapsaraso mudā
63.8
petuḥ sumanaso divyāḥ
khecarairapavarjitāḥ || praseduśca diśaḥ sarvā ambhāṃsi ca manāṃsi ca
63.9
tat kardamāśramapadaṃ sarasvatyāpariśritam || svayaṃbhūḥ sākamṛṣibhirmarīcyādibhirabhyayāt
63.10
bhagavantaṃ paraṃbrahma sattvenāṃśena śatruhan || tattvasaṃkhyānavijñaptyai jātaṃ vidvānajaḥ svarāṭ
63.11
sabhājayan viśuddhena cetasā
taccikīrṣitam || prahṛṣyamāṇairasubhiḥ kardamaṃ cedamabhyadhāt
63.12
brahmovāca || tvayā me'pacitistāta kalpitā nirvyalīkataḥ || yanme saṃjagṛhe vākyaṃ
bhavān mānada mānayan
63.13
etāvatyeva śuśrūṣā kāryā pitari putrakaiḥ || bāḍhamityanumanyeta gauraveṇa gurorvacaḥ
63.14
imā duhitaraḥ sabhya
tava vatsa sumadhyamāḥ || sargametaṃ prabhāvaiḥ svairbṛhayiṣyantyanekadhā
63.15
atastvamṛṣimukhyebhyo yathāśīlaṃ yathāruci || ātmajāḥ paridehyadya vistṛṇīhi yaśo bhuvi
63.16
vedāhamādyaṃ puruṣamavatīrṇaṃ svamāyayā || bhūtānāṃ śevadhiṃ dehaṃ bibhrāṇaṃ kapilaṃ mune
63.17
jñānavijñānayogena karmaṇāmuddharan jaṭāḥ || hiraṇyakeśaḥ padmākṣaḥ padmamudrāpadāmbujaḥ
63.18
eṣa mānavi te garbhaṃ praviṣṭaḥ kaiṭabhārdanaḥ || avidyāsaṃśayagranthiṃ chittvā gāṃ vicariṣyati
63.19
ayaṃ siddhagaṇādhīśaḥ sāṃkhyācāryaiḥ susaṃmataḥ || loke kapila ityākhyāṃ gantā te kīrtivardhanaḥ
63.20
maitreya uvāca || tāvāśvāsya jagatsraṣṭā kumāraiḥ sahanāradaḥ || haṃso haṃsena yānena tridhāma paramaṃ yayau
63.21
gate śatadhṛtau kṣattaḥ kardamastena coditaḥ || yathoditaṃ
svaduhituḥ prādādviśvasṛjāṃ tataḥ
63.22
marīcaye kalāṃ prādādanasūyāmathātraye || śraddhāṅgirase'yacchat pulastyāya havirbhuvam
63.23
pulahāya
gatiṃ yuktāṃ kratave ca kriyāṃ satīm || khyātiṃ ca bhṛgave'yacchadvasiṣṭhāyāpyarundhatīm
63.24
atharvaṇe'dadācchāntiṃ yayā yajño vitanyate || viprarṣabhān
kṛtodvāhān sadārān samalālayat
63.25
tatasta ṛṣayaḥ kṣattaḥ kṛtadārā nimantrya tam || prātiṣṭhan nandimāpannāḥ svaṃ svamāśramamaṇḍalam
63.26
sa cāvatīrṇaṃ triyugamājñāya vibudharṣabham || vivikta upasaṃgamya praṇamya samabhāṣata
63.27
aho pāpacyamānānāṃ niraye svairamaṅgalaiḥ || kālena
bhūyasā nūnaṃ prasīdantīha devatāḥ
63.28
bahujanmavipakvena samyagyogasamādhinā || draṣṭuṃ yatante yatayaḥ śūnyāgāreṣu yatpadam
63.29
sa eva
bhagavānadya helanaṃ na gaṇayya naḥ || gṛheṣu jāto grāmyāṇāṃ yaḥ svānāṃ pakṣapoṣaṇaḥ
63.30
svīyaṃ vākyamṛtaṃ kartumavatīrṇo'si me gṛhe || cikīrṣurbhagavān jñānaṃ bhaktānāṃ mānavardhanaḥ
63.31
tānyeva te'bhirūpāṇi rūpāṇi bhagavaṃstava || yāni yāni ca rocante svajanānāmarūpiṇaḥ
63.32
taṃ sūribhistattvabubhutsayā'ddhā sadā'bhivādārhaṇapādapīṭham || aiśvaryavairāgyayaśo'vabodhavīryaśriyā pūrttamahaṃ prapadye
63.33
paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ mahāntaṃ
kālaṃ kaviṃ trivṛtaṃ lokapālam || ātmānubhūtyā'nugataprapañcaṃ svacchandaśaktiṃ kapilaṃ prapadye
63.34
ā smābhipṛcche'dya patiṃ prajānāṃ tvayā'vatīrṇārṇa utāptakāmaḥ || parivrajatpadavīmāsthito'haṃ cariṣye tvāṃ hṛdi yuñjan viśokaḥ
63.35
śrībhagavānuvāca || mayā proktaṃ hi lokasya pramāṇaṃ
satyalaukike || athājani mayā tubhyaṃ yadavocamṛtaṃ mune
63.36
etanme janma loke'smin mumukṣūṇāṃ durāśayāt || prasaṃkhyānāya tattvānāṃ saṃmatāyātmadarśane
63.37
eṣa ātmapatho'vyakto naṣṭaḥ kālena bhūyasā || taṃ pravartayituṃ dehamimaṃ viddhi mayā bhṛtam
63.38
gaccha kāmaṃ mayā''pṛṣṭo
mayi saṃnyastakarmaṇā || jitvā sudurjayaṃ mṛtyumamṛtatvāya māṃ bhaja
63.39
māmātmānaṃ svayaṃjyotiḥ sarvabhūtaguhāśayam || ātmanyevātmanā vīkṣya
viśoko'bhayamucchasi
63.40
mātre cādhyātmikīṃ vidyāṃ śamanīṃ sarvakarmaṇām || vitariṣye yayā cāsau bhayaṃ cātitariṣyati
63.41
maitreya
uvāca || evaṃ samuditastena kapilena prajāpatiḥ || dakṣiṇīkṛtya taṃ prīto vanameva jagāma ha
63.42
vrataṃ sa āsthito maunamātmaikaśaraṇo muniḥ
niḥsaṅgo vyacaratkṣoṇīmanagniraniketanaḥ
63.43
mano brahmaṇi yuñjāno yattatsadasataḥ param || guṇāvabhāse viguṇa ekabhaktyā'nubhāvite
63.44
nirahaṃkṛtirnirmamaśca nirdvandvaḥ samadṛk svadṛk || pratyak praśāntadhīrvīraḥ praśāntormirivodadhiḥ
63.45
vāsudeve bhagavati sarvajñe pratyagātmani
pareṇa bhaktibhāvena labdhātmā muktabandhanaḥ
63.46
ātmānaṃ sarvabhūteṣu bhagavantamavasthitam || apaśyatsarvabhūtāni bhagavatyapi cātmani
63.47
icchādveṣavihīnena sarvatra samacetasā || bhagavadbhaktiyuktena prāptā bhāgavatī gatiḥ
63.47.p1
iti śrībhāgavate tṛtīye skandhe kāpileye kapilāvatāravarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Tṛtīyaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhagavannāmamāhātmyasaṃgraha (Raghunāthendra Yati) — Raghunāthendra Yati, Sanskrit