Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 63

Anvitārthaprakāśikā 63

Language
Sanskrit

Contents

63.1

maitreya uvāca || nirvedavādinīmevaṃ manorduhitaraṃ muniḥ || dayāluḥ śālinīmāha śuklābhivyāhṛtaṃ smaran

63.2

ṛṣiruvāca || mā khido
rājaputrītthamātmānaṃ pratyanindite || bhagavānste'kṣaro garbhamadūrāt saṃprapatsyate

63.3

dhṛtavratā'si bhadraṃ te damena niyamena ca || tapodraviṇadānaiśca śraddhayā
ceśvaraṃ bhaja

63.4

sa tvayā''rādhitaḥ śuklo vitanvan māmakaṃ yaśaḥ || chettā te hṛdayagranthimodaryo brahmabhāvanaḥ

63.5

maitreya uvāca || devahūtyapi saṃdeśaṃ
gauraveṇa prajāpateḥ || samyak śraddhāya puruṣaṃ kūṭasthamabhajadgurum

63.6

tasyāṃ bahutithe kāle bhagavān madhusūdanaḥ || kārdamaṃ vīryamāpanno jajñe'gniriva
dāruṇi

63.7

avādayaṃstadā vyomni vāditrāṇi ghanāghanāḥ || gāyanti taṃ sma gandharvā nṛtyantyapsaraso mudā

63.8

petuḥ sumanaso divyāḥ
khecarairapavarjitāḥ || praseduśca diśaḥ sarvā ambhāṃsi ca manāṃsi ca

63.9

tat kardamāśramapadaṃ sarasvatyāpariśritam || svayaṃbhūḥ sākamṛṣibhirmarīcyādibhirabhyayāt

63.10

bhagavantaṃ paraṃbrahma sattvenāṃśena śatruhan || tattvasaṃkhyānavijñaptyai jātaṃ vidvānajaḥ svarāṭ

63.11

sabhājayan viśuddhena cetasā
taccikīrṣitam || prahṛṣyamāṇairasubhiḥ kardamaṃ cedamabhyadhāt

63.12

brahmovāca || tvayā me'pacitistāta kalpitā nirvyalīkataḥ || yanme saṃjagṛhe vākyaṃ
bhavān mānada mānayan

63.13

etāvatyeva śuśrūṣā kāryā pitari putrakaiḥ || bāḍhamityanumanyeta gauraveṇa gurorvacaḥ

63.14

imā duhitaraḥ sabhya
tava vatsa sumadhyamāḥ || sargametaṃ prabhāvaiḥ svairbṛhayiṣyantyanekadhā

63.15

atastvamṛṣimukhyebhyo yathāśīlaṃ yathāruci || ātmajāḥ paridehyadya vistṛṇīhi yaśo bhuvi

63.16

vedāhamādyaṃ puruṣamavatīrṇaṃ svamāyayā || bhūtānāṃ śevadhiṃ dehaṃ bibhrāṇaṃ kapilaṃ mune

63.17

jñānavijñānayogena karmaṇāmuddharan jaṭāḥ || hiraṇyakeśaḥ padmākṣaḥ padmamudrāpadāmbujaḥ

63.18

eṣa mānavi te garbhaṃ praviṣṭaḥ kaiṭabhārdanaḥ || avidyāsaṃśayagranthiṃ chittvā gāṃ vicariṣyati

63.19

ayaṃ siddhagaṇādhīśaḥ sāṃkhyācāryaiḥ susaṃmataḥ || loke kapila ityākhyāṃ gantā te kīrtivardhanaḥ

63.20

maitreya uvāca || tāvāśvāsya jagatsraṣṭā kumāraiḥ sahanāradaḥ || haṃso haṃsena yānena tridhāma paramaṃ yayau

63.21

gate śatadhṛtau kṣattaḥ kardamastena coditaḥ || yathoditaṃ
svaduhituḥ prādādviśvasṛjāṃ tataḥ

63.22

marīcaye kalāṃ prādādanasūyāmathātraye || śraddhāṅgirase'yacchat pulastyāya havirbhuvam

63.23

pulahāya
gatiṃ yuktāṃ kratave ca kriyāṃ satīm || khyātiṃ ca bhṛgave'yacchadvasiṣṭhāyāpyarundhatīm

63.24

atharvaṇe'dadācchāntiṃ yayā yajño vitanyate || viprarṣabhān
kṛtodvāhān sadārān samalālayat

63.25

tatasta ṛṣayaḥ kṣattaḥ kṛtadārā nimantrya tam || prātiṣṭhan nandimāpannāḥ svaṃ svamāśramamaṇḍalam

63.26

sa cāvatīrṇaṃ triyugamājñāya vibudharṣabham || vivikta upasaṃgamya praṇamya samabhāṣata

63.27

aho pāpacyamānānāṃ niraye svairamaṅgalaiḥ || kālena
bhūyasā nūnaṃ prasīdantīha devatāḥ

63.28

bahujanmavipakvena samyagyogasamādhinā || draṣṭuṃ yatante yatayaḥ śūnyāgāreṣu yatpadam

63.29

sa eva
bhagavānadya helanaṃ na gaṇayya naḥ || gṛheṣu jāto grāmyāṇāṃ yaḥ svānāṃ pakṣapoṣaṇaḥ

63.30

svīyaṃ vākyamṛtaṃ kartumavatīrṇo'si me gṛhe || cikīrṣurbhagavān jñānaṃ bhaktānāṃ mānavardhanaḥ

63.31

tānyeva te'bhirūpāṇi rūpāṇi bhagavaṃstava || yāni yāni ca rocante svajanānāmarūpiṇaḥ

63.32

taṃ sūribhistattvabubhutsayā'ddhā sadā'bhivādārhaṇapādapīṭham || aiśvaryavairāgyayaśo'vabodhavīryaśriyā pūrttamahaṃ prapadye

63.33

paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ mahāntaṃ
kālaṃ kaviṃ trivṛtaṃ lokapālam || ātmānubhūtyā'nugataprapañcaṃ svacchandaśaktiṃ kapilaṃ prapadye

63.34

ā smābhipṛcche'dya patiṃ prajānāṃ tvayā'vatīrṇārṇa utāptakāmaḥ || parivrajatpadavīmāsthito'haṃ cariṣye tvāṃ hṛdi yuñjan viśokaḥ

63.35

śrībhagavānuvāca || mayā proktaṃ hi lokasya pramāṇaṃ
satyalaukike || athājani mayā tubhyaṃ yadavocamṛtaṃ mune

63.36

etanme janma loke'smin mumukṣūṇāṃ durāśayāt || prasaṃkhyānāya tattvānāṃ saṃmatāyātmadarśane

63.37

eṣa ātmapatho'vyakto naṣṭaḥ kālena bhūyasā || taṃ pravartayituṃ dehamimaṃ viddhi mayā bhṛtam

63.38

gaccha kāmaṃ mayā''pṛṣṭo
mayi saṃnyastakarmaṇā || jitvā sudurjayaṃ mṛtyumamṛtatvāya māṃ bhaja

63.39

māmātmānaṃ svayaṃjyotiḥ sarvabhūtaguhāśayam || ātmanyevātmanā vīkṣya
viśoko'bhayamucchasi

63.40

mātre cādhyātmikīṃ vidyāṃ śamanīṃ sarvakarmaṇām || vitariṣye yayā cāsau bhayaṃ cātitariṣyati

63.41

maitreya
uvāca || evaṃ samuditastena kapilena prajāpatiḥ || dakṣiṇīkṛtya taṃ prīto vanameva jagāma ha

63.42

vrataṃ sa āsthito maunamātmaikaśaraṇo muniḥ
niḥsaṅgo vyacaratkṣoṇīmanagniraniketanaḥ

63.43

mano brahmaṇi yuñjāno yattatsadasataḥ param || guṇāvabhāse viguṇa ekabhaktyā'nubhāvite

63.44

nirahaṃkṛtirnirmamaśca nirdvandvaḥ samadṛk svadṛk || pratyak praśāntadhīrvīraḥ praśāntormirivodadhiḥ

63.45

vāsudeve bhagavati sarvajñe pratyagātmani
pareṇa bhaktibhāvena labdhātmā muktabandhanaḥ

63.46

ātmānaṃ sarvabhūteṣu bhagavantamavasthitam || apaśyatsarvabhūtāni bhagavatyapi cātmani

63.47

icchādveṣavihīnena sarvatra samacetasā || bhagavadbhaktiyuktena prāptā bhāgavatī gatiḥ

63.47.p1

iti śrībhāgavate tṛtīye skandhe kāpileye kapilāvatāravarṇanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)