Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 75

Anvitārthaprakāśikā 75

Language
Sanskrit

Contents

75.1

maitreya uvāca || sadā viddhiṣatorevaṃ kālo vai dhriyamāṇayoḥ || jāmātuḥ śvaśurasyāpi sumahānaticakrame

75.2

yadā'bhiṣikto dakṣastu
brahmaṇā parameṣṭhinā || prajāpatīnāṃ sarveṣāmādhipatye smayo'bhavat

75.3

iṣṭvā sa vājapeyena brahmiṣṭhānabhibhūya ca || bṛhaspatisavaṃ nāma samārebhe kratūttamam

75.4

tasminbrahmarṣayaḥ sarve devarṣipitṛdevatāḥ || āsankṛtasvastyayanāstatpatnyaśca sabhartṛkāḥ

75.5

tadupaśrutya nabhasi khecarāṇāṃ prajalpatām
satī dākṣāyaṇī devī pituryajñamahotsavam

75.6

vrajantīḥ sarvato digbhya upadevavarastriyaḥ || vimānayānāḥ sapreṣṭhā niṣkakaṇṭhīḥ suvāsasaḥ

75.7

dṛṣṭvā svanilayābhyāśe lolākṣīmṛṣṭakuṇḍalāḥ || patiṃ bhūtapatiṃ devamautsukyādabhyabhāṣata

75.8

satyuvāca || prajāpateste śvaśurasya sāmprataṃ niryāpito yajñamahotsavaḥ kila || vayaṃ ca tatrābhisarāma vāma te yadyarthitā'mī vibudhā vrajanti hi

75.9

tasminbhaginyo mama bhartṛbhiḥ svakairdhruvaṃ
gamiṣyanti suhṛddidṛkṣavaḥ || ahaṃ ca tasminbhavatā'bhikāmaye sahopanītaṃ paribarhamarhitum

75.10

tatra svasṝrme nanu bhartṛsammitā mātṛṣvasaḥ klinnadhiyaṃ ca mātaram || drakṣye cirotkaṇṭhamanā maharṣibhirunnīyamānaṃ ca mṛḍādhvaradhvajam

75.11

tvayyetadāścaryamajātmamāyayā vinirmitaṃ bhāti guṇatrayātmakam || tathāpyahaṃ yoṣidatattvavicca te dīnā didṛkṣe bhava me bhavakṣitim

75.12

paśya prayāntīrabhavānyayoṣito'pyalaṅkṛtāḥ kāntasakhā varūthaśaḥ || yāsāṃ vrajadbhiḥ śitikaṇṭhamaṇḍitaṃ nabho vimānaiḥ kalahaṃsapāṇḍubhiḥ

75.13

kathaṃ sutāyāḥ pitṛgehakautukaṃ niśamya dehaḥ suravarya neṅgate
anāhutā apyabhiyanti sauhṛdaṃ bharturgurordehakṛtaśca ketanam

75.14

tanme prasīdedamamartyavāṃchitaṃ kartuṃ bhavānkāruṇiko batārhati || tvayā''tmano'rthe'hamadabhracakṣuṣā nirūpitā mā'nugṛhāṇa yācitaḥ

75.15

ṛṣiruvāca || evaṃ giritraḥ priyayā'bhibhāṣitaḥ pratyabhyadhatta prahasansuhṛtpriyaḥ || saṃsmārito marmabhidaḥ kuvāgiṣūnyānāha ko viśvasṛjāṃ samakṣataḥ

75.16

śrībhagavānuvāca || tvayoditaṃ śobhanameva śobhane anāhutā apyabhiyanti bandhuṣu
te yadyanutpāditadoṣadṛṣṭayo balīyasā'nātmyamadena manyunā

75.17

vidyātapovittavapurvayaḥkulaiḥ satāṃ guṇaiḥ ṣaḍbhirasattametaraiḥ || smṛtau hatāyāṃ
bhṛtamānadurdṛśaḥ stabdhā na paśyanti hi dhāma bhūyasām

75.18

naitādṛśānāṃ svajanavyapekṣayā gṛhānpratīyādanavasthitātmanām || ye'bhyāgatānavakradhiyā'bhicakṣate āropitabhrūbhiramarṣaṇākṣibhiḥ

75.19

tathā'ribhirna vyathate śilīmukhaiḥ śete'rditāṅgo hṛdayena dūyatā || svānāṃ yathā vakradhiyāṃ
duruktibhirdivāniśaṃ tapyati marmatāḍitaḥ

75.20

vyaktaṃ tvamutkṛṣṭagateḥ prajāpateḥ priyā''tmajānāmasi subhru sammatā || athāpi mānaṃ na pituḥ
prapatsyase madāśrayātkaḥ paritapyate yataḥ

75.21

pāpacyamānena hṛdā''turendriyaḥ samṛddhibhiḥ pūruṣabuddhisākṣiṇām || akalpa eṣāmadhiroḍhumañjasā
padaṃ paraṃ dveṣṭi yathā'sunā harim

75.22

pratyudgamapraśrayaṇābhivādanaṃ vidhīyate sādhu mithaḥ sumadhyame || prājñaiḥ parasmai puruṣāya cetasā guhāśayāyaiva
na dehamānine

75.23

sattvaṃ viśuddhaṃ vasudevaśabditaṃ yadīyate tatra pumānapāvṛtaḥ || sattve ca tasminbhagavānvāsudevo hyadhokṣajo me namasā vidhīyate

75.24

tatte nirīkṣyo na pitā'pi dehakṛddakṣo mama dviṭ tadanuvratāśca ye || yo viśvasṛgyajñagataṃ varoru māmanāgasaṃ durvacasā'karottiraḥ

75.25

yadi vrajiṣyatyatihāya madvaco bhadraṃ bhavatyā na tato bhaviṣyati || sambhāvitasya svajanātparābhavo yadā sa sadyo maraṇāya kalpate

75.25.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe caturthaskandhe umārudrasaṃvāde tṛtīyo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)