Anvitarthaprakashika 76
Anvitārthaprakāśikā 76
- Language
- Sanskrit
Contents
- 76.34 — 1 part
76.1
maitreya uvāca || etāvaduktvā virarāma śaṅkaraḥ patnyaṅganāśaṃ hyubhayatra cintayan || suhṛddidṛkṣuḥ pariśaṅkitā bhavānniṣkrāmatī nirviśatī
dvidhā''sa sā
76.2
suhṛddidṛkṣāpratighātadurmanāḥ snehādrudantyaśrukalā'tivihvalā || bhavaṃ bhavānyapratipūruṣaṃ ruṣā pradhakṣyatīvaikṣata jātavepathuḥ
76.3
tato viniḥśvasya satī vihāya taṃ śokena roṣeṇa ca dūyatā hṛdā || pitroragātstraiṇavimūḍhadhīrgṛhān premṇā''tmano yo'rdhamadātsatāṃ priyaḥ
76.4
tāmanvagacchandrutavikramāṃ satīmekāṃ trinetrānucarāḥ sahasraśaḥ || sapārṣadayakṣā maṇimanmadādayaḥ puro vṛṣendrāstarasārutavyathāḥ
76.5
tāṃ
sārikākandukadarpaṇāmbujaśvetātapatravyajanasragādibhiḥ || gītāyanairdundubhiśaṅkhaveṇubhirvṛṣendramāropya viṭaṅkitā yayuḥ
76.6
ābrahmaghoṣorjitayajñavaiśasaṃ viprarṣijuṣṭaṃ vibudhaiśca sarvaśaḥ || mṛddārvayaḥkāñcanadarbhacarmabhirnisṛṣṭabhāṇḍaṃ yajanaṃ samāviśat
76.7
tāmāgatāṃ tatra na kaścanādriyadvimānitāṃ
yajñakṛto bhayājjanaḥ || ṛte svasṛrvai jananīṃ ca sādarāḥ premāśrukaṇṭhyaḥ pariṣasvajurmudā
76.8
saudaryasaṃpraśnasamarthavārttayā mātrā ca mātṛśvasṛbhiśca
sādaram || dattāṃ saparyāṃ varamāsanaṃ ca sā nādatta pitrā'pratinanditā satī
76.9
arudrabhāgaṃ tamavekṣya cādhvaraṃ pitrā ca deve kṛtahelanaṃ vibhau
anādṛtā yajñasadasyadhīśvarī cukopa lokāniva dhakṣyatī ruṣā
76.10
jagarha sā'marṣavipannayā girā śivāddiṣaṃ dhūmapathaśramaḥ smayam || svatejasā
bhūtagaṇānsamutthitānnigṛhya devī jagato'bhiśṛṇvataḥ
76.11
śrīdevyuvāca || na yasya loke'styatiśāyanaḥ priyastathā'priyo dehabhṛtāṃ priyātmanaḥ
tasminsamastātmani muktavairake ṛte bhavantaṃ katamaḥ pratīpayet
76.12
doṣānpareṣāṃ hi guṇeṣvasādhavo gṛhṇanti kecin na bhavādṛśā dvija || guṇāṃśca
phalgūnbahulīkariṣṇavo mahattamasteṣvavidvadvānagham
76.13
nāścaryametadyadasatsu sarvadā mahadvinindā kuṇapātmavādiṣu || serṣyaṃ mahāpūruṣapādapāṃsubhinirastatejaḥsu tadeva śobhanam
76.14
yaddvyakṣaraṃ nāma gireritaṃ nṛṇāṃ sakṛtprasaṅgādaghamāśu hanti tat || pavitrakīrti tamalaṅghyaśāsanaṃ bhavānaho
dveṣṭi śivaṃ śivetaraḥ
76.15
yatpādapadmaṃ mahatāṃ mano'libhirniṣevitaṃ brahmarasārthāirthabhiḥ || lokasya yadvarṣati cāśiṣo'rthinastasmai bhavāndruhyati
viśvabandhave
76.16
kiṃ vā śivākhyamaśivaṃ na vidustvadanye brahmādayastamavakīrya jaṭāḥ śmaśāne || tanmālyabhasmanṛkapālyavasatpiśācairyai mūrdhabhirdadhati taccaraṇāvasṛṣṭam
76.17
karṇau pidhāya niriyādyadakalpa īśe dharmāvitaryasṛṇibhirnṛbhirasyamāne || chindyātprasahya ruśatīmasatīṃ prabhuścejjihvāmasūnapi tato visṛjetsa dharmaḥ
76.18
atastvotpannamidaṃ kalevaraṃ na dhārayiṣye śitikaṇṭhagarhiṇaḥ || jagdhasya mohāddhi viśuddhimandhaso jugupsitasyoddharaṇaṃ pracakṣate
76.19
na vedavādānanuvartate matiḥ sva eva loke ramato mahāmuneḥ || yathā gatirdevamanuṣyayoḥ pṛthak sva eva dharme na paraṃ kṣipetsthitaḥ
76.20
karma pravṛttaṃ ca nivṛttamapyṛtaṃ vede vivicyobhayaliṅgamārśitam || virodhi tadyaugapadekakartari dvayaṃ tathā brahmaṇi karma narcchati
76.21
mā vaḥ padavyaḥ pitarasmadāsthitā yā yajñaśālāsu na dhūmavartmabhiḥ || tadannavṛptairasubhṛddhirīḍitā avyaktaliṅgā avadhūtasevitāḥ
76.22
naitena dehena
hare kṛtāgaso dehodbhūvenālamalaṃ kujanmanā || vrīḍā mamābhūtkujanaprasaṅgatastajjanma dhigdyo mahatāmavadyakṛt
76.23
gotraṃ tvadīyaṃ bhagavān vṛṣadhvajo
dākṣāyaṇītyāha yadā sudurmanāḥ || vyapetanarmasmitamāśu taddyahaṃ vyutsrakṣyaṃ etatkuṇapaṃ tvadaṅgajam
76.24
maitreya uvāca || ityadhvare dakṣamanūdya
śatruhannintāvudīcīṃ nipasāda śāntavāk || spṛṣṭvā jalaṃ pītadukūlasaṃvṛtā nimīlya dṛgyogapathaṃ samāviśat
76.25
kṛtvā samānāvānilau
jitāsanā sodānamutthāpya ca nābhicakrataḥ || śanairhṛdi sthāpya dhiyorasi sthitaṃ kaṇṭhādbhruvormadhyamaninditā'nayat
76.26
evaṃ svadehaṃ mahatāṃ
mahīyasā muhuḥ samāropitamaṅkamādarāt || jihāsatī dattaruṣā manasvinī dadhāra gātreṣvanilāgnidhāraṇām
76.27
tataḥ svabhartuścaraṇāmbujāsavaṃ
jagadgurościntayatī na cāparam || dadarśa deho hatakalmaṣaḥ satī sadyaḥ prajajvāla samādhijāgninā
76.28
tatpaśyatāṃ khe bhuvi cādbhutaṃ mahaddhā heti
vādaḥ sumahānajāyata || hanta priyā daivatavamasya devī jahāvasūnū kena satī prakopitā
76.29
aho anātmyaṃ mahadasya paśyata prajāpateryasya carācaraṃ
prajāḥ jahāvasūnyadvimatā''tmajā satī manasvinī mānamabhīkṣṇamarhati
76.30
so'yaṃ durmarṣahṛdayo brahmadhrukca loke'pakīrtiṃ mahatīmavāpsyati
yadaṅgajāṃ svāṃ puruṣadviḍudyatāṃ na pratyaṣedhanmṛtyave'parādhataḥ
76.31
vadatyevaṃ jane satyā dṛṣṭvā'sutyāgamadbhutam || dakṣaṃ tatpārṣadā hantumudatiṣṭhannudāyudhāḥ
76.32
teṣāmāpatatāṃ vegaṃ niśāmya bhagavānbhṛguḥ || yajñaghnaghnena yajuṣā dakṣiṇāgnau juhāva ha
76.33
adhvaryuṇā hūyamāne devā utpeturojasā || ṛbhavo nāma tapasā somaṃ prāptāḥ sahasraśaḥ
76.34
tairalātāyudhaiḥ sarve pramathāḥ sahaguhyakāḥ || hanyamānā diśo bhejuruśadbhirbrahmatejasā
76.34.p1
iti śrībhāgavate caturthaskandhe satīdehotsargo nāma caturtho'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatasāroddhāra (Viṣṇutīrtha) — Viṣṇutīrtha 1731, Sanskrit
- Laukikanyāyaratnākara — Raghunātha Varman, Sanskrit