Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 76

Anvitārthaprakāśikā 76

Language
Sanskrit

Contents

76.1

maitreya uvāca || etāvaduktvā virarāma śaṅkaraḥ patnyaṅganāśaṃ hyubhayatra cintayan || suhṛddidṛkṣuḥ pariśaṅkitā bhavānniṣkrāmatī nirviśatī
dvidhā''sa sā

76.2

suhṛddidṛkṣāpratighātadurmanāḥ snehādrudantyaśrukalā'tivihvalā || bhavaṃ bhavānyapratipūruṣaṃ ruṣā pradhakṣyatīvaikṣata jātavepathuḥ

76.3

tato viniḥśvasya satī vihāya taṃ śokena roṣeṇa ca dūyatā hṛdā || pitroragātstraiṇavimūḍhadhīrgṛhān premṇā''tmano yo'rdhamadātsatāṃ priyaḥ

76.4

tāmanvagacchandrutavikramāṃ satīmekāṃ trinetrānucarāḥ sahasraśaḥ || sapārṣadayakṣā maṇimanmadādayaḥ puro vṛṣendrāstarasārutavyathāḥ

76.5

tāṃ
sārikākandukadarpaṇāmbujaśvetātapatravyajanasragādibhiḥ || gītāyanairdundubhiśaṅkhaveṇubhirvṛṣendramāropya viṭaṅkitā yayuḥ

76.6

ābrahmaghoṣorjitayajñavaiśasaṃ viprarṣijuṣṭaṃ vibudhaiśca sarvaśaḥ || mṛddārvayaḥkāñcanadarbhacarmabhirnisṛṣṭabhāṇḍaṃ yajanaṃ samāviśat

76.7

tāmāgatāṃ tatra na kaścanādriyadvimānitāṃ
yajñakṛto bhayājjanaḥ || ṛte svasṛrvai jananīṃ ca sādarāḥ premāśrukaṇṭhyaḥ pariṣasvajurmudā

76.8

saudaryasaṃpraśnasamarthavārttayā mātrā ca mātṛśvasṛbhiśca
sādaram || dattāṃ saparyāṃ varamāsanaṃ ca sā nādatta pitrā'pratinanditā satī

76.9

arudrabhāgaṃ tamavekṣya cādhvaraṃ pitrā ca deve kṛtahelanaṃ vibhau
anādṛtā yajñasadasyadhīśvarī cukopa lokāniva dhakṣyatī ruṣā

76.10

jagarha sā'marṣavipannayā girā śivāddiṣaṃ dhūmapathaśramaḥ smayam || svatejasā
bhūtagaṇānsamutthitānnigṛhya devī jagato'bhiśṛṇvataḥ

76.11

śrīdevyuvāca || na yasya loke'styatiśāyanaḥ priyastathā'priyo dehabhṛtāṃ priyātmanaḥ
tasminsamastātmani muktavairake ṛte bhavantaṃ katamaḥ pratīpayet

76.12

doṣānpareṣāṃ hi guṇeṣvasādhavo gṛhṇanti kecin na bhavādṛśā dvija || guṇāṃśca
phalgūnbahulīkariṣṇavo mahattamasteṣvavidvadvānagham

76.13

nāścaryametadyadasatsu sarvadā mahadvinindā kuṇapātmavādiṣu || serṣyaṃ mahāpūruṣapādapāṃsubhinirastatejaḥsu tadeva śobhanam

76.14

yaddvyakṣaraṃ nāma gireritaṃ nṛṇāṃ sakṛtprasaṅgādaghamāśu hanti tat || pavitrakīrti tamalaṅghyaśāsanaṃ bhavānaho
dveṣṭi śivaṃ śivetaraḥ

76.15

yatpādapadmaṃ mahatāṃ mano'libhirniṣevitaṃ brahmarasārthāirthabhiḥ || lokasya yadvarṣati cāśiṣo'rthinastasmai bhavāndruhyati
viśvabandhave

76.16

kiṃ vā śivākhyamaśivaṃ na vidustvadanye brahmādayastamavakīrya jaṭāḥ śmaśāne || tanmālyabhasmanṛkapālyavasatpiśācairyai mūrdhabhirdadhati taccaraṇāvasṛṣṭam

76.17

karṇau pidhāya niriyādyadakalpa īśe dharmāvitaryasṛṇibhirnṛbhirasyamāne || chindyātprasahya ruśatīmasatīṃ prabhuścejjihvāmasūnapi tato visṛjetsa dharmaḥ

76.18

atastvotpannamidaṃ kalevaraṃ na dhārayiṣye śitikaṇṭhagarhiṇaḥ || jagdhasya mohāddhi viśuddhimandhaso jugupsitasyoddharaṇaṃ pracakṣate

76.19

na vedavādānanuvartate matiḥ sva eva loke ramato mahāmuneḥ || yathā gatirdevamanuṣyayoḥ pṛthak sva eva dharme na paraṃ kṣipetsthitaḥ

76.20

karma pravṛttaṃ ca nivṛttamapyṛtaṃ vede vivicyobhayaliṅgamārśitam || virodhi tadyaugapadekakartari dvayaṃ tathā brahmaṇi karma narcchati

76.21

mā vaḥ padavyaḥ pitarasmadāsthitā yā yajñaśālāsu na dhūmavartmabhiḥ || tadannavṛptairasubhṛddhirīḍitā avyaktaliṅgā avadhūtasevitāḥ

76.22

naitena dehena
hare kṛtāgaso dehodbhūvenālamalaṃ kujanmanā || vrīḍā mamābhūtkujanaprasaṅgatastajjanma dhigdyo mahatāmavadyakṛt

76.23

gotraṃ tvadīyaṃ bhagavān vṛṣadhvajo
dākṣāyaṇītyāha yadā sudurmanāḥ || vyapetanarmasmitamāśu taddyahaṃ vyutsrakṣyaṃ etatkuṇapaṃ tvadaṅgajam

76.24

maitreya uvāca || ityadhvare dakṣamanūdya
śatruhannintāvudīcīṃ nipasāda śāntavāk || spṛṣṭvā jalaṃ pītadukūlasaṃvṛtā nimīlya dṛgyogapathaṃ samāviśat

76.25

kṛtvā samānāvānilau
jitāsanā sodānamutthāpya ca nābhicakrataḥ || śanairhṛdi sthāpya dhiyorasi sthitaṃ kaṇṭhādbhruvormadhyamaninditā'nayat

76.26

evaṃ svadehaṃ mahatāṃ
mahīyasā muhuḥ samāropitamaṅkamādarāt || jihāsatī dattaruṣā manasvinī dadhāra gātreṣvanilāgnidhāraṇām

76.27

tataḥ svabhartuścaraṇāmbujāsavaṃ
jagadgurościntayatī na cāparam || dadarśa deho hatakalmaṣaḥ satī sadyaḥ prajajvāla samādhijāgninā

76.28

tatpaśyatāṃ khe bhuvi cādbhutaṃ mahaddhā heti
vādaḥ sumahānajāyata || hanta priyā daivatavamasya devī jahāvasūnū kena satī prakopitā

76.29

aho anātmyaṃ mahadasya paśyata prajāpateryasya carācaraṃ
prajāḥ jahāvasūnyadvimatā''tmajā satī manasvinī mānamabhīkṣṇamarhati

76.30

so'yaṃ durmarṣahṛdayo brahmadhrukca loke'pakīrtiṃ mahatīmavāpsyati
yadaṅgajāṃ svāṃ puruṣadviḍudyatāṃ na pratyaṣedhanmṛtyave'parādhataḥ

76.31

vadatyevaṃ jane satyā dṛṣṭvā'sutyāgamadbhutam || dakṣaṃ tatpārṣadā hantumudatiṣṭhannudāyudhāḥ

76.32

teṣāmāpatatāṃ vegaṃ niśāmya bhagavānbhṛguḥ || yajñaghnaghnena yajuṣā dakṣiṇāgnau juhāva ha

76.33

adhvaryuṇā hūyamāne devā utpeturojasā || ṛbhavo nāma tapasā somaṃ prāptāḥ sahasraśaḥ

76.34

tairalātāyudhaiḥ sarve pramathāḥ sahaguhyakāḥ || hanyamānā diśo bhejuruśadbhirbrahmatejasā

76.34.p1

iti śrībhāgavate caturthaskandhe satīdehotsargo nāma caturtho'dhyāyaḥ

Linked texts (6)