Anvitarthaprakashika 84
Anvitārthaprakāśikā 84
- Language
- Sanskrit
Contents
- 84.52 — 1 part
84.1
maitreya uvāca || dhruvaṃ nivṛttaṃ pratibuddhya vaiśasādapetamanyuṃ bhagavān dhaneśvaraḥ || tatrāgataścāraṇayakṣakinnaraiḥ saṃstūyamāno'bhyavadatkṛtāñjalim
84.2
dhanada uvāca || bho bhoḥ kṣatriyadāyāda parituṣṭo'smi te'nagha || yattvaṃ pitāmahādeśādvairaṃ dustyajamatyajaḥ
84.3
na bhavānavadhīdyakṣānna yakṣā
bhrātaraṃ tava || kāla eva hi bhūtānāṃ prabhurapyayabhāvayoḥ
84.4
ahaṃ tvamityapārthā dhīrajñānātpuruṣasya hi || svāpnīvābhātyataddhyānādyayā bandhaviparyayau
84.5
tadgaccha dhruva bhadraṃ te bhagavantamadhokṣajam || sarvabhūtātmabhāvena sarvabhūtātmavigraham
84.6
ajasva bhajanīyāṃghrimabhavāya bhavacchidam
yuktaṃ virahitaṃ śaktyā guṇamayyā''tmamāyayā
84.7
vṛṇīhi kāmaṃ nṛpa yanmanogataṃ mattastvamauttānapade'viśaṅkitaḥ || yato varāho'mbujanābhapādayoranantaraṃ tvāṃ vayamaṅga śuśruma
84.8
maitreya uvāca || sa rājarājena varāya codito dhruvo mahābhāgavato mahāmatiḥ || harau sa vavre'skhalitāṃ smṛtiṃ yayā
taratyayatnena duratyayaṃ tamaḥ
84.9
tasya prītena manasā tāṃ dattveḍaviḍāsutaḥ || paśyato'ntardadhe so'pi svapuraṃ pratyapadyata
84.10
athāyajata
yajñeśaṃ kratubhirbhūridakṣiṇaiḥ || dravyakriyā devatānāṃ karma karmaphalapradam
84.11
sarvātmanyacyute'sarve tīvrāṃ bhaktimudvahan || dadarśātmani bhūteṣu
tamevāvasthitaṃ vibhum
84.12
tamevaṃ śīlasampannaṃ brahmaṇyaṃ dīnatsalam || goptāraṃ dharmasetūnāṃ menire pitaraṃ prajāḥ
84.13
ṣaṭtriṃśadvarṣasāhasraṃ śaśāsa
kṣitimaṇḍalam || bhogaiḥ puṇyakṣayaṃ kurvannabhogairaśubhakṣayam
84.14
evaṃ bahusavaṃ kālaṃ mahātmā'vikalendriyaḥ || trivargaupayikaṃ nītvā putrāyodānnṛpāsanam
84.15
manyamāna idaṃ viśvaṃ māyāracitamātmani || avidyāracitaṃ svapnagandharvanagaropamam
84.16
ātmastryapatyasuhṛdo balamṛddhakośamantaḥpuraṃ
parivihārabhuvaśca ramyāḥ || bhūmaṇḍalaṃ jaladhimekhalamākalayya kālopasṛṣṭamiti sa prayayau viśālām
84.17
tasyāṃ viśuddhakaraṇaḥśivavārvigāhya baddhvā''sanaṃ
jitamarunmanasā hṛtākṣaḥ || sthūle dadhāra bhagavatpratirūpa etaddhyāyaṃstadavyavihito vyasṛjatsamādhau
84.18
bhaktiṃ harau bhagavati pravahanajasramānandavāṣpakalayā muhurhyamānaḥ || viklidyamānahṛdayaḥ pulakācitāṅgo nātmānamasmaradasāviti muktaliṅgaḥ
84.19
sa dadarśa vimānāgryaṃ nabhaso'vataraddrudhruvaḥ || vibhrājayaddaśa diśo rākāpatimivoditam
84.20
tatrānu devapravarau caturbhujau śyāmau kiśorāvaruṇāmbujekṣaṇau || sthitāvavaṣṭabhya gadāṃ
suvāsasau kirīṭahārāṅgadacārukuṇḍalau
84.21
vijñāya tāvuttamagāyakiṅkarāvabhyutthitaḥ sādhvasavismṛtakramaḥ || nanāma nāmāni gṛṇanmadhudviṣaḥ pārṣadatpradhānāviti saṃhatāñjaliḥ
84.22
taṃ kṛṣṇapādāminiviṣṭacetasaṃ baddhāñjaliṃ praśrayanamrakandharam || sunandanandāvupasṛtya sasmitaṃ pratyūcatuḥ puṣkaranābhasaṃmatau
84.23
sunandanandāvūcatuḥ || bho bho rājansubhadraṃ te vācaṃ no'vahitaḥ śṛṇu || yaḥ pañcavarṣastapasā bhavāndevamatītṛpat
84.24
tasyākhilajagaddhātrāvāṃ devasya śārṅgiṇaḥ || pārṣadāviha saṃprāptau netuṃ tvāṃ bhagavatpadam
84.25
sudurjayaṃ viṣṇupadaṃ jitaṃ tvayā yatsūrayo'prāpya vicakṣate
param || ātiṣṭha taccandradivākarādayo graharkṣatārāḥ pariyanti dakṣiṇam
84.26
anāsthitaṃ te pitṛbhiranyairapyaṅga karhicit || ātiṣṭha jagatāṃ
vandyaṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padam
84.27
etadvimānapravaramuttamaślokamaulinā || upasthāpitamāyuṣmannadhiroḍhuṃ tvamarhasi
84.28
maitreya uvāca || niśamya
vaikuṇṭhaniyojyamukhyayormadhucyutaṃ vācamurukramapriyaḥ || kṛtābhiṣekaḥ kṛtanityamaṅgalo munīnpraṇamyāśiṣamabhyavādayat
84.29
parītyābhyarcya dhiṣṇyāgryaṃ
pārṣadāvabhivandya ca || iyeṣa tadadhiṣṭhātuṃ bibhradrūpaṃ hiraṇmayam
84.30
tadottānapadaḥ putro dadarśāntakamāgatam || mṛtyormūrdhni padaṃ dattvā ārurohādbhutaṃ gṛham
84.31
tadā dundubhayo nedurmṛdaṅgapaṇavādayaḥ || gandharvamukhyāḥ prajaguḥ petuḥ kusumavṛṣṭayaḥ
84.32
sa ca svarlokamārokṣyan
sunītiṃ jananīṃ dhruvaḥ || anvasmaradagaṃ hitvā dīnāṃ yāsye triviṣṭapam
84.33
iti vyavasitaṃ tasya vyavasāya surottamau || darśayāmāsaturdevīṃ puro
yānena gacchatom
84.34
tatra tatra praśaṃsadbhiḥ pathi vaimānikaiḥ suraiḥ || avakīryamāṇo dadṛśe kusumaiḥ kramaśo grahān
84.35
trilokīṃ devayānena so'tivrajya munīnapi || parastādyadadhruvagatirviṣṇoḥ padamathābhyagāt
84.36
yadbhrājamānaṃ svarucaiva sarvato lokāstrayo hyanuvibhrājanta ete
yannātrajañjantuṣu ye'nanugrahā vrajanti bhadrāṇi caranti ye'niśam
84.37
śāntāḥ samadṛśaḥ śuddhāḥ sarvabhūtānurañjanāḥ || yāntyañjasā'cyutapadamacyutapriyabāndhavāḥ
84.38
ityuttānapadaḥ putro dhruvaḥ kṛṣṇaparāyaṇaḥ || abhūttrayāṇāṃ lokānāṃ cūḍāmaṇirivāmalaḥ
84.39
gambhīravego'nimiṣaṃ
jyotiṣāṃ cakramāhitam || yasminbhramati kauravya meḍhyāmiva gavāṃ gaṇaḥ
84.40
mahimānaṃ vilokyāsya nārado bhagavānṛṣiḥ || ātodyaṃ vitudan
ślokānsatre'gāyatpracetasām
84.41
nārada uvāca || nūnaṃ sunīteḥ patidevatāyāstapaḥprabhāvasya sutasya tāṃ gatim || dṛṣṭvā'bhyupāyānapi vedavādino naivādhigantuṃ prabhavanti kiṃ nṛpāḥ
84.42
yaḥ pañcavarṣo gurudāravākśarairbhinnena yāto hṛdayena dūyatā || vanaṃ madādeśakaro'jitaṃ prabhuṃ jigāya
tadbhaktaguṇaiḥ parājitam
84.43
yaḥ kṣatrabandhurbhuvi tasyādhirūḍhamanvārurukṣeddhi varṣapūgaiḥ || ṣaṭpañcavarṣo yadahobhiralpaiḥ prasādya vaikuṇṭhamavāpa tatpadam
84.44
maitreya uvāca || etatte'bhihitaṃ sarvaṃ yatpṛṣṭo'hamiha tvayā || dhruvasyoddāmayaśasaścaritaṃ saṃmataṃ satām
84.45
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ
svastyayanaṃ mahat || svargyaṃ dhrauvyaṃ saumanasyaṃ praśasyamaghamarṣaṇam
84.46
śrutaitacchraddhayā'bhīkṣṇamacyutapriyaceṣṭitam || bhavedbhaktirbhagavati yathā syātkleśasaṃkṣayaḥ
84.47
mahattvamicchatāṃ tīrthaṃ śrotuḥ śīlādayo guṇāḥ || yatra tejastadicchūnāṃ māno yatra manasvinām
84.48
prayata: kīrtayetprātaḥ
samavāye dvijanmanām || sāyaṃ ca puṇyaślokasya dhruvasya caritaṃ mahat
84.49
paurṇamāsyāṃ sinīvālyāṃ dvādaśyāṃ śravaṇe'thavā || dinakṣaye vyatīpāte saṃkrame'rkadine'pi vā
84.50
śrāvayecchraddadhānānāṃ tīrthapādapadāśrayaḥ || necchaṃstatrātmanā''tmānaṃ saṃtuṣṭa iti siddhyati
84.51
jñānamajñātatattvāya yo dadyātsatpathe'mṛtam || kṛpālordīnanāthasya devāstasyānugṛhṇate
84.52
idaṃ mayā te'bhihitaṃ kurudvaha dhruvasya vikhyātaviśuddhakarmaṇaḥ
hitvā'rbhakaḥ krīḍanakāni māturgṛhaṃ ca viṣṇuṃ śaraṇaṃ jagāma
84.52.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe caturthaskandhe dvādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit