Anvitarthaprakashika 93
Anvitārthaprakāśikā 93
- Language
- Sanskrit
Contents
- 93.52 — 1 part
93.1
maitreya uvāca || mauktikaiḥ kusumastragbhirdukūlaiḥ svarṇatoraṇaiḥ || mahāsurabhibhirdhūpairmaṇḍitaṃ tatra tatra vai
93.2
candanāgurutoyārdrarathyācatvaramārgavat || puṣpākṣataphalaistokmairlājairarcirbhirarcitam
93.3
savṛndaiḥ kadalīstambhaiḥ pūgapotaiḥ pariṣkṛtam || tarupallavamālābhiḥ sarvataḥ samalaṃkṛtam
93.4
prajāstaṃ dīpabalibhiḥ saṃbhṛtāśeṣamaṅgalaiḥ || anvīyuramṛṣṭakanyāśca mṛṣṭakuṇḍalamaṇḍitāḥ
93.5
śaṅkhadundubhighoṣeṇa brahmaghoṣeṇa cartvijām || viveśa bhavanaṃ
vīraḥ stūyamāno gatasmayaḥ
93.6
pūjitaḥ pūjayāmāsa tatra tatra mahāyaśāḥ || paurāñjānapadāṃstāṃstānprītataḥ priyavarapradaḥ
93.7
sa evamādīnyanavadyaceṣṭitaḥ karmāṇi bhūyāṃsi mahānmahattamaḥ || kurvan śaśāsāvaniṇḍalaṃ yaśaḥ sphītaṃ nidhāyāruruhe hareḥ paraṃ padam
93.8
sūta uvāca || tadādirājasya
yaśo vijṛmbhitaṃ guṇairaśeṣairguṇavatsabhājitam || kṣattā mahābhāgavataḥ sadaspate kauṣāraviṃ prāha gṛṇantamarcayan
93.9
vidura uvāca || so'bhiṣiktaḥ
pṛthurvimarlebdhvā 'śeṣasurāhaṇaḥ || bibhracca vaiṣṇavaṃ tejo bāhvoryābhyāṃ dudoha gām
93.10
ko nvasya kīrtiṃ na śṛṇotyabhijño yadvikramocchiṣṭamaśeṣabhūpāḥ || lokāḥ sapālā upajīvanti kāmamadyāpi tanme vada karma śuddham
93.11
maitreya uvāca || gaṅgāyamunayornadyorantarā kṣetramāvasan || ārabdhāneva bubhuje bhogānpuṇyajihāsayā
93.12
sarvatrāskhalitādeśaḥ saptadvīpaikadaṇḍadhṛk || anyatra brahmakulādanyatrācyutagotrataḥ
93.13
ekadā''sīnmahāsatradīkṣā tatra divaukasām || samājo brahmarṣīṇāṃ ca rājarṣīṇāṃ ca sattama
93.14
tasminrhatsu sarveṣu svarciteṣu yathārhataḥ || utthitaḥ sadaso madhye tārāṇāmuḍurāḍiva
93.15
prāṃśuḥ pīnāyatabhujo gauraḥ kañjāruṇekṣaṇaḥ || sunāsaḥ sumukhaḥ saumyaḥ pīnāṃsaḥ sudvijasmitaḥ
93.16
vyūḍhavakṣā bṛhacchroṇirvalivalgudalodaraḥ || āvartanābhirojasvī kāñcanorurudagrapāt
93.17
sūkṣmavakrāsitāsnigdhamūrdhajaḥ kambukaṃdharaḥ || mahādhane dukūlāgrye paridhāyopavīya
ca
93.18
vyañjitāśeṣagātraśrīniyame nyastabhūṣaṇaḥ || kṛṣṇājinadharaḥ śrīmānkuśapāṇiḥ kṛtocitaḥ
93.19
śiśirasnigdhatārākṣaḥ samaikṣata
samantataḥ || ūcivātridamūrvīśaḥ sadaḥ saṃharṣayanniva
93.20
cāru citrapadaṃ ślakṣṇaṃ sṛṣṭaṃ gūḍhamavikalavam || sarveṣāmupakārārthaṃ tadā anuvadanniva
93.21
rājovāca || sabhyāḥ śṛṇuta bhadraṃ vaḥ sādhavo ya ihāgatāḥ || satsu jijñāsubhirdharmamāvedyaṃ svamanīṣitam
93.22
ahaṃ daṇḍadharo rājā prajānāmiha
yojitaḥ || rakṣitā vṛttidaḥ sveṣu setuṣu sthāpitā pṛthak
93.23
tasya me tadanuṣṭhānādyānāhurbrahmavādinaḥ || lokāḥ syuḥ kāmasaṃdohā yasya tuṣyati
diṣṭadṛk
93.24
ya uddharetkaraṃ rājā prajā dharmedhvaśikṣayan || prajānāṃ śamalaṃ bhuṃkte bhagaṃ ca svaṃ jahāti saḥ
93.25
tatprajā bhartṛpiṇḍārthaṃ svārthamevānasūyavaḥ || kurutādhokṣajadhiyastarhi me'nugrahaḥ kṛtaḥ
93.26
yūyaṃ tadanumodadhvaṃ pitṛdevarṣayo'malāḥ || kartuḥ śāsturanujñātustulyaṃ yatpretya tatphalam
93.27
asti yajñapatirnāma keṣāṃcidiha sattamāḥ || ihāmutra ca lakṣyante jyotsnāvatyaḥ kacidbhuvaḥ
93.28
manoruttānapādasya dhruvasyāpi
mahīpateḥ || priyavratasya rājarṣeraṅgasyāsmatpituḥ pituḥ
93.29
īdṛśānāmathānyāsāmajasya ca bhavasya ca || prahlādasya baleścāpi kṛtyamasti gadābhṛtā
93.30
dauhitrādīnṛte mṛtyoḥ śocyāndharmavimohitān || vargasvargāpavargāṇāṃ prāyeṇaikātmyahetunā
93.31
yatpādasevābhirucistapasvināmaśeṣajanmopacitaṃ malaṃ dhiyaḥ || sadyaḥ chiraṇotyanvahamedhatī satī tathā padāṅguṣṭhaviniḥsṛtā sarit
93.32
vinirdhutāśeṣamanomalaḥ pumānasaṅgavijñānaviśeṣavīryavān || yadaṅghrimūle kṛtaketanaḥ punarna saṃsṛtiṃ kleśavahāṃ prapadyate
93.33
tameva yūyaṃ bhajatātmavṛttibhirmanovacaḥkāyaguṇaiḥ svakarmabhiḥ || amāyinaḥ kāmadughāṅghripaṅkajaṃ yathādhikārāvasitārthasiddhayaḥ
93.34
asāvihānekaguṇo'guṇo'dhvaraḥ pṛthagvidhadravyaguṇakriyoktibhiḥ || saṃpadyate'rthāśayaliṅganāmabhirviśuddhavijñānaghanaḥ svarūpataḥ
93.35
pradhānakālāśayadharmasaṃgrahe śarīra eṣa pratipadya cetanām || kriyāphalatvena vibhurvibhāvyate yathā'nalo
dāruṣu tadguṇātmakaḥ
93.36
aho mamāmī vitarantyanugrahaṃ hariṃ guruṃ yajñabhujāmadhīśvaram || svadharmayogena yajanti māmakā niraṃtaraṃ kṣoṇitale dṛḍhavratāḥ
93.37
mā jātu tejaḥ prabhavenmaharddhibhistitikṣayā tapasā vidyayā ca || dedīpyamāne'jitadevatānāṃ kule svayaṃ rājakulāddvijānām
93.38
brahmaṇyadevaḥ puruṣaḥ purātano nityaṃ hariyaccaraṇābhivandanāt || avāpa lakṣmīmanapāyinīṃ yaśo jagatpavitraṃ ca mahattamāgraṇīḥ
93.39
yatsevayā'śeṣaguhāśayaḥ svarāḍviprapriyastuṣyati kāmamīśvaraḥ || tadeva taddharmaparairvinītaiḥ sarvātmanā brahmakulaṃ niṣevyatām
93.40
pumāṃllabhaitānativelamātmanaḥ prasīdato'tyaṃtaśamaṃ svataḥ svayam || tannityasambandhaniśevayā tataḥ paraṃ kimatrāsti sukhaṃ havirbhujām
93.41
aśnātyanantaḥ khalu tattvakovidaiḥ śraddhāhutaṃ yanmukha ijyanāmabhiḥ || na vai tathā cetanayā bahiṣkṛte hutāśane pāramahaṃsya paryaguḥ
93.42
yadbrahma nityaṃ virajaṃ sanātanaṃ
śraddhāttapomaṅgalamaunasaṃyamaiḥ || samādhinā bibhrati sārthadṛṣṭaye yatredamadarśa ivāvabhāsate
93.43
teṣāmahaṃ pādasarojareṇumāryā vaheyādhikirīṭamāyuḥ
yaṃ nityadā bibhrata āśu pāpaṃ naśyatyamuṃ sarvaguṇā bhajanti
93.44
guṇāyanaṃ śīladhanaṃ kṛtajñaṃ vṛddhāśrayaṃ saṃvṛṇute'nu saṃpadaḥ || prasīdatāṃ brahmakulaṃ
gavāṃ ca janārdanaḥ sānucaraśca mahyam
93.45
maitreya uvāca || iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ pitṛdevadvijātayaḥ || tuṣṭuvurhṛṣṭamanasaḥ sādhuvādena sādhavaḥ
93.46
putreṇa jayate lokāniti satyavatī śrutiḥ || brahmadaṇḍahataḥ pāpī yadveno'tyatarattamaḥ
93.47
hiraṇyakaśipuścāpi bhagavannindayā tamaḥ || vivikṣuratyagātsūnoḥ prahlādasyānubhāvataḥ
93.48
vīravarya pitaḥ pṛthvyāḥ samāḥ saṃjīva śāśvatīḥ || yasyehaśyacyute bhaktiḥ sarvalokaikabhartari
93.49
aho vayaṃ hyadya pavitrakīrte tvayaiva nāthena mukundanāthāḥ || ya uttamaślokatamatya viṣṇorbrahmaṇyadevasya kathāṃ vyanakti
93.50
nātyadbhutamidaṃ nātha
tavājīvyānuśāsanam || prajā'nurāgo mahatāṃ prakṛtiḥ karuṇātmanām
93.51
adya nastamasaḥ pārastvayopāsāditaḥ prabho || bhrāmyatāṃ naṣṭadṛṣṭīnāṃ
karmabhirdevasaṃjñitaiḥ
93.52
namo vivṛddhasattvāya puruṣāya mahīyase || yo brahmakṣatramāviśya bibhartīdaṃ svatejasā
93.52.p1
iti śrībhāgavate mahāpurāṇe caturthaskandhe ekaviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit