Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 93

Anvitārthaprakāśikā 93

Language
Sanskrit

Contents

93.1

maitreya uvāca || mauktikaiḥ kusumastragbhirdukūlaiḥ svarṇatoraṇaiḥ || mahāsurabhibhirdhūpairmaṇḍitaṃ tatra tatra vai

93.2

candanāgurutoyārdrarathyācatvaramārgavat || puṣpākṣataphalaistokmairlājairarcirbhirarcitam

93.3

savṛndaiḥ kadalīstambhaiḥ pūgapotaiḥ pariṣkṛtam || tarupallavamālābhiḥ sarvataḥ samalaṃkṛtam

93.4

prajāstaṃ dīpabalibhiḥ saṃbhṛtāśeṣamaṅgalaiḥ || anvīyuramṛṣṭakanyāśca mṛṣṭakuṇḍalamaṇḍitāḥ

93.5

śaṅkhadundubhighoṣeṇa brahmaghoṣeṇa cartvijām || viveśa bhavanaṃ
vīraḥ stūyamāno gatasmayaḥ

93.6

pūjitaḥ pūjayāmāsa tatra tatra mahāyaśāḥ || paurāñjānapadāṃstāṃstānprītataḥ priyavarapradaḥ

93.7

sa evamādīnyanavadyaceṣṭitaḥ karmāṇi bhūyāṃsi mahānmahattamaḥ || kurvan śaśāsāvaniṇḍalaṃ yaśaḥ sphītaṃ nidhāyāruruhe hareḥ paraṃ padam

93.8

sūta uvāca || tadādirājasya
yaśo vijṛmbhitaṃ guṇairaśeṣairguṇavatsabhājitam || kṣattā mahābhāgavataḥ sadaspate kauṣāraviṃ prāha gṛṇantamarcayan

93.9

vidura uvāca || so'bhiṣiktaḥ
pṛthurvimarlebdhvā 'śeṣasurāhaṇaḥ || bibhracca vaiṣṇavaṃ tejo bāhvoryābhyāṃ dudoha gām

93.10

ko nvasya kīrtiṃ na śṛṇotyabhijño yadvikramocchiṣṭamaśeṣabhūpāḥ || lokāḥ sapālā upajīvanti kāmamadyāpi tanme vada karma śuddham

93.11

maitreya uvāca || gaṅgāyamunayornadyorantarā kṣetramāvasan || ārabdhāneva bubhuje bhogānpuṇyajihāsayā

93.12

sarvatrāskhalitādeśaḥ saptadvīpaikadaṇḍadhṛk || anyatra brahmakulādanyatrācyutagotrataḥ

93.13

ekadā''sīnmahāsatradīkṣā tatra divaukasām || samājo brahmarṣīṇāṃ ca rājarṣīṇāṃ ca sattama

93.14

tasminrhatsu sarveṣu svarciteṣu yathārhataḥ || utthitaḥ sadaso madhye tārāṇāmuḍurāḍiva

93.15

prāṃśuḥ pīnāyatabhujo gauraḥ kañjāruṇekṣaṇaḥ || sunāsaḥ sumukhaḥ saumyaḥ pīnāṃsaḥ sudvijasmitaḥ

93.16

vyūḍhavakṣā bṛhacchroṇirvalivalgudalodaraḥ || āvartanābhirojasvī kāñcanorurudagrapāt

93.17

sūkṣmavakrāsitāsnigdhamūrdhajaḥ kambukaṃdharaḥ || mahādhane dukūlāgrye paridhāyopavīya
ca

93.18

vyañjitāśeṣagātraśrīniyame nyastabhūṣaṇaḥ || kṛṣṇājinadharaḥ śrīmānkuśapāṇiḥ kṛtocitaḥ

93.19

śiśirasnigdhatārākṣaḥ samaikṣata
samantataḥ || ūcivātridamūrvīśaḥ sadaḥ saṃharṣayanniva

93.20

cāru citrapadaṃ ślakṣṇaṃ sṛṣṭaṃ gūḍhamavikalavam || sarveṣāmupakārārthaṃ tadā anuvadanniva

93.21

rājovāca || sabhyāḥ śṛṇuta bhadraṃ vaḥ sādhavo ya ihāgatāḥ || satsu jijñāsubhirdharmamāvedyaṃ svamanīṣitam

93.22

ahaṃ daṇḍadharo rājā prajānāmiha
yojitaḥ || rakṣitā vṛttidaḥ sveṣu setuṣu sthāpitā pṛthak

93.23

tasya me tadanuṣṭhānādyānāhurbrahmavādinaḥ || lokāḥ syuḥ kāmasaṃdohā yasya tuṣyati
diṣṭadṛk

93.24

ya uddharetkaraṃ rājā prajā dharmedhvaśikṣayan || prajānāṃ śamalaṃ bhuṃkte bhagaṃ ca svaṃ jahāti saḥ

93.25

tatprajā bhartṛpiṇḍārthaṃ svārthamevānasūyavaḥ || kurutādhokṣajadhiyastarhi me'nugrahaḥ kṛtaḥ

93.26

yūyaṃ tadanumodadhvaṃ pitṛdevarṣayo'malāḥ || kartuḥ śāsturanujñātustulyaṃ yatpretya tatphalam

93.27

asti yajñapatirnāma keṣāṃcidiha sattamāḥ || ihāmutra ca lakṣyante jyotsnāvatyaḥ kacidbhuvaḥ

93.28

manoruttānapādasya dhruvasyāpi
mahīpateḥ || priyavratasya rājarṣeraṅgasyāsmatpituḥ pituḥ

93.29

īdṛśānāmathānyāsāmajasya ca bhavasya ca || prahlādasya baleścāpi kṛtyamasti gadābhṛtā

93.30

dauhitrādīnṛte mṛtyoḥ śocyāndharmavimohitān || vargasvargāpavargāṇāṃ prāyeṇaikātmyahetunā

93.31

yatpādasevābhirucistapasvināmaśeṣajanmopacitaṃ malaṃ dhiyaḥ || sadyaḥ chiraṇotyanvahamedhatī satī tathā padāṅguṣṭhaviniḥsṛtā sarit

93.32

vinirdhutāśeṣamanomalaḥ pumānasaṅgavijñānaviśeṣavīryavān || yada‌ṅghrimūle kṛtaketanaḥ punarna saṃsṛtiṃ kleśavahāṃ prapadyate

93.33

tameva yūyaṃ bhajatātmavṛttibhirmanovacaḥkāyaguṇaiḥ svakarmabhiḥ || amāyinaḥ kāmadughāṅghripaṅkajaṃ yathādhikārāvasitārthasiddhayaḥ

93.34

asāvihānekaguṇo'guṇo'dhvaraḥ pṛthagvidhadravyaguṇakriyoktibhiḥ || saṃpadyate'rthāśayaliṅganāmabhirviśuddhavijñānaghanaḥ svarūpataḥ

93.35

pradhānakālā‌śayadharmasaṃgrahe śarīra eṣa pratipadya cetanām || kriyāphalatvena vibhurvibhāvyate yathā'nalo
dāruṣu tadguṇātmakaḥ

93.36

aho mamāmī vitarantyanugrahaṃ hariṃ guruṃ yajñabhujāmadhīśvaram || svadharmayogena yajanti māmakā niraṃtaraṃ kṣoṇitale dṛḍhavratāḥ

93.37

mā jātu tejaḥ prabhavenmaharddhibhistitikṣayā tapasā vidyayā ca || dedīpyamāne'jitadevatānāṃ kule svayaṃ rājakulāddvijānām

93.38

brahmaṇyadevaḥ puruṣaḥ purātano nityaṃ hariyaccaraṇābhivandanāt || avāpa lakṣmīmanapāyinīṃ yaśo jagatpavitraṃ ca mahattamāgraṇīḥ

93.39

yatsevayā'śeṣaguhāśayaḥ svarāḍviprapriyastuṣyati kāmamīśvaraḥ || tadeva taddharmaparairvinītaiḥ sarvātmanā brahmakulaṃ niṣevyatām

93.40

pumāṃllabhaitānativelamātmanaḥ prasīdato'tyaṃtaśamaṃ svataḥ svayam || tannityasambandhaniśevayā tataḥ paraṃ kimatrāsti sukhaṃ havirbhujām

93.41

aśnātyanantaḥ khalu tattvakovidaiḥ śraddhāhutaṃ yanmukha ijyanāmabhiḥ || na vai tathā cetanayā bahiṣkṛte hutāśane pāramahaṃsya paryaguḥ

93.42

yadbrahma nityaṃ virajaṃ sanātanaṃ
śraddhāttapomaṅgalamaunasaṃyamaiḥ || samādhinā bibhrati sārthadṛṣṭaye yatredamadarśa ivāvabhāsate

93.43

teṣāmahaṃ pādasarojareṇumāryā vaheyādhikirīṭamāyuḥ
yaṃ nityadā bibhrata āśu pāpaṃ naśyatyamuṃ sarvaguṇā bhajanti

93.44

guṇāyanaṃ śīladhanaṃ kṛtajñaṃ vṛddhāśrayaṃ saṃvṛṇute'nu saṃpadaḥ || prasīdatāṃ brahmakulaṃ
gavāṃ ca janārdanaḥ sānucaraśca mahyam

93.45

maitreya uvāca || iti bruvāṇaṃ nṛpatiṃ pitṛdevadvijātayaḥ || tuṣṭuvurhṛṣṭamanasaḥ sādhuvādena sādhavaḥ

93.46

putreṇa jayate lokāniti satyavatī śrutiḥ || brahmadaṇḍahataḥ pāpī yadveno'tyatarattamaḥ

93.47

hiraṇyakaśipuścāpi bhagavannindayā tamaḥ || vivikṣuratyagātsūnoḥ prahlādasyānubhāvataḥ

93.48

vīravarya pitaḥ pṛthvyāḥ samāḥ saṃjīva śāśvatīḥ || yasyehaśyacyute bhaktiḥ sarvalokaikabhartari

93.49

aho vayaṃ hyadya pavitrakīrte tvayaiva nāthena mukundanāthāḥ || ya uttamaślokatamatya viṣṇorbrahmaṇyadevasya kathāṃ vyanakti

93.50

nātyadbhutamidaṃ nātha
tavājīvyānuśāsanam || prajā'nurāgo mahatāṃ prakṛtiḥ karuṇātmanām

93.51

adya nastamasaḥ pārastvayopāsāditaḥ prabho || bhrāmyatāṃ naṣṭadṛṣṭīnāṃ
karmabhirdevasaṃjñitaiḥ

93.52

namo vivṛddhasattvāya puruṣāya mahīyase || yo brahmakṣatramāviśya bibhartīdaṃ svatejasā

93.52.p1

iti śrībhāgavate mahāpurāṇe caturthaskandhe ekaviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (4)