Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 96

Anvitārthaprakāśikā 96

Language
Sanskrit

Contents

96.1

maitreya uvāca || vijitāśvo'dhirājā''sītpṛthuputraḥ pṛthuśravāḥ || yavīyobhyo'dadātkāṣṭhā bhrātṛbhyo bhrātṛvatsalaḥ

96.2

haryakṣāyādiśatprācīṃ
dhūmrakeśāya dakṣiṇām || pratīcīṃ vṛkasaṃjñāya turyāṃ draviṇase vibhuḥ

96.3

antardhānagatiṃ śakrāllabdhvā'ntardhānasaṃjñitaḥ || apatyatrayamādhatta śikhaṇḍinyāṃ
susammatam

96.4

pāvakaḥ pavamānaśca śucirityagnayaḥ purā || vasiṣṭhaśāpādutpannāḥ punaryogagatiṃ gatāḥ

96.5

antardhāno nabhasvatyāṃ havirdhānamavindata
ya indramaśvahantāraṃ vidvānapi na jaghnivān

96.6

rājñāṃ vṛttiṃ karādānadaṇḍaśulkādidāruṇām || manyamāno dīrghasatravyājena visasarja ha

96.7

tatrāpi
haṃsaṃ puruṣaṃ paramātmānamātmadṛk || yajaṃstallokatāmāpa kuśalena samādhinā

96.8

havirdhānāddhavirdhānī vidurāsūta ṣaṭ sutān || barhiṣadaṃ gayaṃ śuklaṃ kṛṣṇaṃ
satyaṃ jitavratam

96.9

barhiṣatsumahābhāgo hāvirdhāniḥ prajāpatiḥ || kriyākāṇḍeṣu niṣṇāto yogeṣu ca kurudvaha

96.10

yasyedaṃ devayajanamanu yajñaṃ
vitanvataḥ || prācīnārgraiḥ kuśairāsīdāstṛtaṃ vasudhātalaṃm

96.11

sāmudrīṃ devadevoktāmupayeme śatadrutim

96.12

yāṃ vīkṣya cārusarvāṅgīṃ kiśorīṃ
suṣṭhvalaṃkṛtām || parikramantīmudvāhe cakame'gniḥ śukīmiva || saptarṣibhāryābhrāntyā'gniḥ svāhāyāṃ cāpyarīramata

96.13

vibudhāsuragandharvamunisiddhanaroragāḥ || vijitāḥ sūryayā dikṣu kvaṇayantyeva nūpuraiḥ

96.14

prācīnabarhiṣaḥ putrā śatadrutyāṃ daśābhavan|| tulyanāmavratāḥ sarve dharmasnātāḥ pracetasaḥ

96.15

pitrādiṣṭāḥ prajāsarge tapase'rṇavamāviśan

96.16

daśavarṣasahasrāṇi tapasārcaṃstapaspatim || yaduktaṃ pathi dṛṣṭena giriśena prasīdatā || taddhyāyanto
japantaśca pūjayantaśca saṃyatāḥ

96.17

vidura uvāca || pracetasāṃ giritreṇa yathā''sītpathi saṅgamaḥ || yadutāha haraḥ prītastanno brahmanvadārthavat

96.18

saṅgamaḥ khalu viprarṣe śiveneha śarīriṇām || durlabho munayo dadhyurasaṅgādyamabhīpsitam

96.19

ātmārāmo'pi yastvasya lokakalpasya rādhase || śaktyā
yukto vicarati ghorayā bhagavānbhavaḥ

96.20

maitreya uvāca || pracetasaḥ piturvākyaṃ śirasā''dāya sādhavaḥ || diśaṃ pratīcīṃ prayayustapasyāhṛtacetasaḥ

96.21

samudramupavistīrṇamapaśyansumahatsaraḥ || mahanmana iva svacchaṃ prasannasalilāśayam

96.22

nīlaraktotpalāmbhojakahlārendīvarākaram || haṃsasārasacakrāvhakāraṇḍavanistratkūjitam

96.23

mattabhramarasausvaryahṛṣṭaromalatāṃghripam || padmakośarajo dikṣu vikṣiptapavanotsavam

96.24

tatra gāndharvamākarṇya divyamārgamanoharam || visismyū rājaputrāste mṛdaṅgapaṇavādyanu

96.25

tarhyeva sarasastasmānniṣkrāmantaṃ sahānugam || upagīyamānamamarapravaraṃ vibudhānugaiḥ

96.26

taptahemanikāyābhaṃ śitikaṇṭhaṃ trilocanam || prasādasumukhaṃ vīkṣya praṇemurjātakautukāḥ

96.27

sa tānprapannārttiharo
bhagavāndharmavatsalaḥ || dharmajñān śīlasampannānprītataḥ prītānuvāca ha

96.28

śrīrudra uvāca || yūyaṃ vediṣadaḥ putrā viditaṃ vaścikīrṣitam || anugrahāya bhadraṃ va evaṃ me darśanaṃ kṛtam

96.29

yaḥ paraṃ raṃhasaḥ sākṣāttriguṇājjīvasaṃjñitāt || bhagavantaṃ vāsudevaṃ prapannaḥ sa priyo hi me

96.30

svadharmaniṣṭhaḥ śatajanmabhiḥ pumān viriñcatāmeti tataḥ paraṃ hi mām || avyākṛtaṃ bhāgavato'tha vaiṣṇavaṃ padaṃ yathā'haṃ vibudhāḥ kalātyaye

96.31

atha bhāgavatā yūyaṃ priyāḥ stha bhagavānyathā || na me bhāgavatānāṃ ca preyānanyo'sti karhicit

96.32

idaṃ viviktaṃ japtavyaṃ pavitraṃ maṅgalaṃ param
niḥśreyasakaraṃ cāpi śrūyatāṃ tadvadāmi vaḥ

96.33

maitreya uvāca || ityanukrośahṛdayo bhagavānāha tāñchivaḥ || baddhāñjalīnrājaputrānnārāyaṇaparo
vacaḥ

96.34

śrīrudra uvāca || jitaṃ ta ātmaviddhurya svastaye svastirastu me || bhavatā rādhasā rāddhaṃ sarvasmā ātmane namaḥ

96.35

namaḥ
paṅkajanābhāya bhūtasūkṣmendriyātmane || vāsudevāya śāntāya kūṭasthāya svarociṣe

96.36

saṅkarṣaṇāya sūkṣmāya durantāyāntakāya ca || namo viśvaprabodhāya pradyumnāyāntarātmane

96.37

namo namo'niruddhāya hṛṣīkeśendriyātmane || namaḥ paramahaṃsāya pūrṇāya nibhṛtātmane

96.38

svargāpavargadvārāya nityaṃ śuciṣade namaḥ || namo hiraṇyavīryāya cāturhotrāya tantave

96.39

nama ūrja iṣe trayyāḥ pataye yajñaretase || tṛptidāya ca jīvānāṃ
namaḥ sarvarasātmane

96.40

sarvasattvātmadehāya viśeṣāya sthavīyase || namastrailokyapālāya sahaojobalāya ca

96.41

arthaliṅgāya nabhase namo'ntarbahirātmane || namaḥ puṇyāya lokāya amuṣmai bhūrivarcase

96.42

pravṛttāya nivṛttāya pitṛdevāya karmaṇe || namo dharmavipākāya mṛtyave duḥkhadāya
ca

96.43

namasya āśiṣāmīśa manave kāraṇātmane || namo dharmāya bṛhate kṛṣṇāyākuṇṭhamedhase || puruṣāya purāṇāya sāṃkhyayogeśvarāya ca

96.44

śaktitrayasametāya mīḍhuṣe'haṃkṛtātmane || cetaākṛtirūpāya namo vācovibhūtaye

96.45

darśanaṃ no didṛkṣūṇāṃ dehi bhāgavatārcitam || rūpaṃ priyatamaṃ svānāṃ
sarvendriyaguṇāñjanam

96.46

snigdhaprāvṛḍghanaśyāmaṃ sarvasaundaryasaṃgraham || cārvāyatacaturbāhuṃ sujātarucirānanam

96.47

padmakośapalāśākṣaṃ sundarabhru
sunāsikam || sudvijaṃ sukapolāsyaṃ samakarṇavibhūṣaṇam

96.48

prītiprahasitāpāṅgamalakai rupaśobhitam || lasatpaṅkajakiñjalkadukūlaṃ sṛṣṭakuṇḍalam

96.49

sphuratkirīṭavalayahāranū puramekhalam || śaṅkhacakragadāpadmamālāmaṇyuttamarddhimat

96.50

siṃhaskandhatviṣo bibhratsaubhagagrīvakaustubham || śriyā'napāśriyā kṣitanikaṣāśmorasollasat

96.51

pūrarecakasaṃvignavalivalgudalodaram || pratisaṃkrāmayadviśvaṃ nābhyāvarttagabhīrayā

96.52

śyāmaśroṇyā'dhirociṣṇudukūlasvarṇamekhalam || samacārvaṃghrijaṃghorunimnajānusudarśanam

96.53

tadā śaratpadmapalāśarociṣā nakhadyubhirno'ntaraghaṃ vidhunvatā || pradarśaya
svīyamapāstasādhvasaṃ padaṃ guro mārgagurustamojuṣām

96.54

etadrūpamanudhyeyamātmaśuddhimabhīpsatām || madbhaktiyogo'bhayadaḥ svadharmamanutiṣṭhatām

96.55

bhavānbhaktimatā labhyo durlabhaḥ sarvadehinām || svārājyasyāpyabhimata ekāntenātmavidgatiḥ

96.56

taṃ durārādhyamārādhya satāmapi
durāpayā || ekāntabhaktyā ko vāñchetpādamūlaṃ binā bahiḥ

96.57

' yatra nirviṣṭamaraṇaṃ kṛtānto nābhimanyate || viśvaṃ vidhvaṃsayanvīryaśauryavisphūrjitabhruvā

96.58

kṣaṇāddhenāpi tulaye na svargaṃ nāpunarbhavam || bhagavatsaṅgisaṅgasya martyānāṃ kimutāśiṣaḥ

96.59

athānaghāṃghre stava kīrtito'rthorantarbahiḥ snānavidhūtapāpmanām || bhūteṣvanukrośasusattvaśīlināṃ syātsaṅgamo'nugraha eva nastava

96.60

na yasya cittaṃ bahirarthavibhramaṃ tamo guhāyāṃ
ca viśuddhamāviśat || yadbhaktiyogānugṛhītamañjasā munirvicaṣṭe nanu tatra te gatim

96.61

yatredaṃ vyajyate viśvaṃ viśvasminnavabhāti yat || tattvaṃ
brahma paraṃ jyotirākāśamiva vistṛtam

96.62

yo māyayedaṃ pururūpamasṛjadvibhartti bhūyaḥ kṣapayatyavikriyaḥ || yaddbhedabuddhiḥ sadivātmaduḥsthayā
tamātmatantraṃ bhagavanpratīmahi

96.63

kriyākalāpairidameva yoginaḥ śraddhānvitāḥ sādhu yajanti siddhaye || bhūtendriyāntaḥkaraṇopalakṣitaṃ vede ca
tantre ca ta eva kovidāḥ

96.64

tvameka ādyaḥ puruṣaḥ suptaśaktistayā rajaḥsattvatamo vibhidyate || mahānahaṃ khaṃ marudagnivārdharāḥ surarṣayo bhūtagaṇā idaṃ yataḥ

96.65

sṛṣṭaṃ svaśaktyedamanupraviṣṭaścaturvidhaṃ puramātmāṃśakena || atho vidustaṃ puruṣaṃ santa mantarbhuṅkte hṛṣīkairmadhu sāraghaṃ yaḥ

96.66

sa eṣa lokānaticaṇḍavego vikarṣasi tvaṃ khalu kālayānaḥ || bhūtāni bhūtairanumeyatattvo ghanāvalīrvāyurivāviṣahyaḥ

96.67

pramattamuccairitikṛtyacintayā pravṛddhalobhaṃ viṣayeṣu lālasam || tvamapramattaḥ sahasā'bhipadyase kṣullelihāno'hirivākhumantakaḥ

96.68

kastvatpadābjaṃ vijahāti paṇḍito
yaste'vamānavyayamānaketanaḥ || viśaṅkayā'smadgururarcati sma yadvinopapattiṃ manavaścaturdaśa

96.69

atha tvamasi no brahmanparamātmanvipaścitām
viśvaṃ rudrabhayadhvastamakutaścidbhayā gatiḥ

96.70

idaṃ japata bhadraṃ vo viśuddhā nṛpanandanāḥ || svadharmamanutiṣṭhantau bhagavatyarpitāśayāḥ

96.71

tamevātmānamātmasthaṃ sarvabhūteṣvavasthitam || pūjayadhvaṃ gṛṇantaśca dhyāyantaścāsakṛddharim

96.72

yogādeśamupāsādya dhārayanto munivratāḥ || samāhitadhiyaḥ sarva etadabhyasatādṛtāḥ

96.73

idamāha purā'smākaṃ bhagavānviśvasṛkpatiḥ || bhṛgvādīnāmātmajānāṃ sisṛkṣuḥ saṃsisṛkṣatām

96.74

te vayaṃ noditāḥ sarve prajāsarge prajeśvarāḥ || anena dhvastatamasaḥ sisṛkṣma vividhaḥ prajāḥ

96.75

athehaṃ nityadā yukto japannavahitaḥ pumān
acirāllabhate śreya āpnoti vāsudevaparāyaṇaḥ

96.76

śreyasāmiha sarveṣāṃ jñānaṃ niḥśreyasaṃ param || sukhaṃ tarati duṣpāraṃ jñānanaurvyasanārṇavam

96.77

ya imaṃ śraddhayā yukto madgītaṃ bhagavatstavam || adhīyāno durārādhyaṃ harimāraadhyatyasau

96.78

vindate puruṣo'muṣmādyadyadicchatyasatvaram
madgītagītātsuprītācchreyasāmekavallabhāt

96.79

idaṃ yaḥ kalya utthāya prāñjaliḥ śraddhayānvitaḥ || śṛṇuyācchrāvayenmartyo mucyate karmabandhanaiḥ

96.80

gītaṃ mayedaṃ naradevanandanāḥ parasya puṃsaḥ paramātmanaḥ stavam || japanta ekāgradhiyastapo mahaccaradhvamante tata āpsyathepsitam

96.80.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe caturthaskandhe rudragītaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)