Pramāṇa · Search · About · API

Ashtamaskandha 18

Aṣṭamaskandha 18

Language
Sanskrit

Contents

18.p1

ekādaśo'dhyāyaḥ

18.p2

vijayadhvajarītyā daśamo'dhyāyaḥ

18.1

śrīśuka uvāca
atho ¹⁻⁻surā ste pratilabdhacetasaḥ parasya puṃsaḥ para²mānukampayā
jardhurbhṛśaṃ śakrasamīraṇādaya stāṃstān raṇe ye rabhisaṅgatāḥ³ purā

18.2

vairocanāya saṃrabdho bhagavānpākaśāsanaḥ
udayacchadyadā vajraṃ prajā hāheti cukruśuḥ

18.3

vajrapāṇistamāhedaṃ tiraskṛtya puraḥsthitam
manasvinaṃ susaṃrabdhaṃ⁴ vicarantaṃ mahāmṛdhe

18.4

naṭavanmūḍhamāyābhi rmāyeśānno jigīṣasi
jitvā bālān nibaddhākṣān naṭo⁵ harati taddhanam

18.5

ārurukṣanti māyābhi ru⁶tsisṛpsanti ye divam⁷
tāndasyūnvidhunomyajña! pūrvasmāṃśca⁸ padā dadhaḥ⁹

18.6

so'haṃ durmāyinaste'dya vajreṇa śataparvaṇā
śiro hariṣye mandātman ghaṭasva jñātibhissaha

18.7

baliruvāca
saṅgrāme vartamānānāṃ kāla¹⁰coditakarmaṇām
kīrti rjayo'jayo mṛtyuḥ sarveṣāṃ syuranukramāt

18.8

taṃ¹¹mimaṃ kālaraśanaṃ janaṃ¹² paśyanti sūrayaḥ
na hṛṣyanti na śocanti tatra yūyamapaṇḍitāḥ¹³

18.8-2

raśane rajjuḥ

18.9

na vayaṃ manyamānānāmātmānaṃ tatra sādhanam
giro va ssādhu śocyānāṃ gṛhṇīmo marmatāḍanāḥ

18.10

śrīśuka uvāca
ityākṣipya vibhuṃ vīro nārāce vīramānadaḥ
ākarṇapūrṇa rahana dākṣepe rāhataṃ punaḥ

18.11

evaṃ nirākṛto devo vairiṇā tathyavādinā
nā'mṛṣya tadadhikṣepaṃ totrā''hata iva dvipaḥ

18.12

prāhiṇo tkuliśaṃ tasmai amoghamarimardanam
sayāno nyapatadbhūmī chinnapakṣa ivā'calaḥ

18.13

sakhāyaṃ patitaṃ dṛṣṭvā jambho balisakha ssuhṛt
abhyayā tsnehadaṃ sakhyurrhatasyā'pi vicintayan

18.14

sa siṃhavāha āsādya gadāmudyamya raṃhasā
jatrāvatāḍaya cchakraṃ gajañca sumahābalaḥ

18.15

gadā prahāravyathito bhṛśaṃ vihvalito gajaḥ
jānubhyāṃ dharaṇīṃ spṛṣṭvā kaśmalaṃ paramaṃ yayau

18.16

tato ratho mātalinā haribhi rdaśaśatai ryutaḥ
ānīto dvipamutsṛjya ratha māruruhe vibhuḥ

18.17

tasya tatpūjayan karma yantu rdānavasattamaḥ
śūlena jvalatā tantu smayamāno'hananmṛdhe

18.18

sehe rujaṃ sudurmarṣāṃ sattvamālambya mātaliḥ
indro jambhasya saṅkruddho vajreṇā'pāharacchiraḥ

18.16-2

tato gajasya kaśmalaṃ duḥ 2 khaṃ dṛṣṭavatā mātalinā haridvarṇairdaśaśataiḥ sahasrasaṃkhyākaiairaśvairyukto ratha ānītaḥ
ta mānītaṃ rathaṃ vibhurindro gaja mairāvata mutsṛjya āruruhe ārūḍhavān

18.17-2

tasya yanturmātaleḥ tatkarma rathāyananarūpaṃ karma pūjayan aho! evaṃ vidhena sārathinā bhavitavyamityevaṃ
bahu mānayan jvalatā prakāśamānena śūlena taṃ mātaliṃ smayamāno yuddhe ahant

18.18-2

sattvaṃ dhairyamavalambya mātali dussahā mapi rujaṃ śūlaghātajāṃ vyathāṃ sehe asahyata| tataḥ saṃkruddha indro
vajreṇa jambhasya śiraḥ apāharat ciccheda

18.19

jambhaṃ śrutvā hataṃ tasya jñātayo nāradāmṛṣeḥ
namuciśca balaḥ pāka statropeyu 3 stvarānvitāḥ

18.20

vacobhiḥ paruṣai 4 rindraṃ ghaṭṭayanto'sya 5 marmasu
śarairavākiranmeghā dhārābhiriva parvatam

18.21

harīn 6 daśaśatānyājau haryaśvasya 7 balaśśaraiḥ
tāvadbhi rardayāmāsa yugapallaghuhastavān

18.22

śatābhyāṃ mātaliṃ pāko rathe 8- śca tilaśau 8- pṛthak
sakṛtsandhāna mokṣeṇa tadadbhuta mabhūdraṇe

18.23

namuciḥ pañcadaśabhiḥ svarṇapuṅkhai rmaheṣubhiḥ
āhatya vyanadatsaṃkhye satoya iva toyadaḥ

18.24

sarvataśśarakūṭena śatruṃ 9 sarathasārathim
chādayāmāsurāsurāḥ prāvṛṭsūryamivāmbudāḥ

18.25

alakṣayantastamatīva vihvalā vicukruśu rdevagaṇā ssahānugāḥ
anāyakā śśatru balena 10- nirjitāḥ -10 vaṇikpathā bhinnanavo yathā'rṇave

18.26

tata sturāṣāḍiṣubaddhapañjarā dvinirgata ssvāśvarathadhvajāgraṇīḥ
babhau diśaḥ khaṃ pṛthivīñca rocayan svatejasā sūrya iva kṣapātyaye

18.27

nirīkṣya pṛtanāṃ devaḥ parairabhyarditāṃ mṛdhe
udayaccha dvripuṃ hantuṃ vajraṃ vajradharo ruṣā

18.28

sa tenebārhadhāreṇa śirasī balapākayoḥ
jñātīnāṃ paśyatāṃ rājan jahāra janayanbhayam

18.29

namuci stadvadhaṃ dṛṣṭvā śokāmarṣaruṣānvitaḥ
jighāṃsurindraṃ nṛpate ! cakāra paramodyamam

18.30

aśmasāramayaṃ śūlaṃ ghaṇṭābaddhemabhūṣaṇam
pragṛhyā'bhyadravat kruddho hato'sīti vibhartsayan
prāhiṇoddevarājāya ninadanmṛgarāḍiva

18.29-2

tadā''patadgaganatale mahājavaṃ vicicchide haririṣubhissrahasradhā
tamāhanannṛpaṃ ! kuliśena kandhare ruṣā'nvita stridaśapati śśiro'harat

18.32

na tasya hi tvaca mapivajra ūrjito bibheda yaḥ surapati naujaseritaḥ
tadadbhutaṃ paramativīrya vṛtrabhit tiraskṛto namuciśirodharatvacā

18.33

tasmādindro'bibhecchatro rvajraḥ pratihato yataḥ
kimidaṃ daivayogena bhūtaṃ lokavimohanam

18.34

yena pūrvaṃ mahādrīṇāṃ pakṣacchedaḥ prajākṣaye
kṛto niviśatāṃ bhāraiḥ patattraiḥ patatāṃ bhuvi

18.35

tapassāramayaṃ tvāṣṭraṃ vṛtro yena vipāṭitaḥ
anye cā'tibalopetāḥ sarvāstre rakṣatatvacaḥ

18.36

so'yaṃ pratihato vajro mayā mukto'sure'lpake
nā'haṃ tadādade daṇḍaṃ brahmatejo'pyakāraṇam

18.37

iti śakraṃ viṣīdanta māha vāgaśarīriṇī
nā'yaṃ śuṣke raṇonādrervadha marhati dānavaḥ

18.38

mayā'smai yadvaro datto mṛtyu rvainā''rdreṇaśuṣkayoḥ
ato'nya ścintanīya ste hyupāyomaghavan ripoḥ

18.39

tāṃ devīṃ gira mākarṇya maghavā̍ susamāhitaḥ
dhyāyan phenamathā'paśyadupāya mubhayātmakam

18.40

na śuṣkeṇa nacā''dreṇa jahāra namuce śiraḥ
taṃ tuṣṭuvu munigaṇā mālyaiścā'vākiranvibhum

18.41

gandharvamukhyo jagatuḥ viśvāvasuparāvasū
devadundubhayo nedu rnartakyo nanṛtu muṃdā

18.42

anye'pyevaṃ prati dvanddhān vāthvagnivaruṇādayaḥ
sūdayāmāsu rakṣatrodhe mṛgānkesariṇo yathā

18.43

brahmaṇā preṣito devāndevarṣirnārado nṛpa
vārayāmāsa vibudhān dṛṣṭvā dānavasaṃkṣayam

18.44

nārada uvāca
bhavadbhiramṛtaṃ prāptaṃ nārāyaṇabhujāśrayaiḥ
śriyā samedhitā ssarve upāramata vigrahāt

18.45

śrīśuka uvāca
saṃyamya manyusaṃrambhaṃ mānayanto munervacaḥ
upagīyamānānucarai ryayussarvaṃ triviṣṭapam

18.46

ye'vaśiṣṭā raṇe tasmin nāradānumatena te
baliṃ vipannamādāya hyastaṅgiri mupāgaman

18.47

tadā'vinaṣṭāvayavān vidyamānaśirodharān
uśanā jīvayāmāsa sañjīvanyā svavidyayā

18.48

baliścośanasā spṛṣṭaḥ pratyāpannendriyasmṛtiḥ
parājito'pi nā'khidya lokatattvavicakṣaṇaḥ

18.48.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe śrīvaiyāsikyāṃ aṣṭādaśasāhasryāṃ śrīhayagrīvabrahmavidyāyāṃ pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ aṣṭamaskandhe devāsurasaṅgrāme ekādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (3)