Pramāṇa · Search · About · API

Ashtamaskandha 2

Aṣṭamaskandha 2

Language
Sanskrit

Contents

2.2

yatra yatra harerjanma karmāṇi ca mahīyasaḥ
gṛṇanti kavayo brahmaṃ stāni no vada śṛṇvatām

2.3

sarvamanvantare brahmanbhagavānviśvabhāvanaḥ
kṛtavānkurute kartā pratīte'nāgata'dya vā

2.4

brahmarātaḥ uvāca
manavo'sminvvatītāṣṣaṭ kalpe svāyambhuvādayaḥ
ādyastūṃ kathito yatra devādīnāñca sambhavaḥ

2.5

ākūtyāṃ devahūtyāṃ ca duhitrostasya vai manoḥ
dharmajñānopadeśārthaṃ bhagavānputratāṃ gataḥ

2.6

kṛtaṃ purā bhagavataḥ kapilasyānuvarṇitam
ākhyāsye bhagavānyajño yaccakāra kurudvaha !

2.7

viraktaḥ kāmabhogeṣu śatarūpāpatiḥ prabhuḥ
visṛjya rājyaṃ tapase sabhāryo vanamāviśat

2.8

sunandāyāṃ varṣaśataṃ padekena bhuvaṃ spṛśan
tapyamānastapo ghoramida manvāha bhārata!

2.9

manuruvāca
yena cetayate viśvaṃ viśvaṃ cetayate na yam
yo jāgarti śayāne'smiṃstaṃ veda veda saḥ

2.10

ātmavākyamidaṃ sarva yat kiñcijjagatyāṃ jagat
tena tyaktena bhuñjīthā mā gṛdhaḥ kasya sviddhanam

2.11

yaṃ na paśyati paśyantaṃ cakṣuryasya na riṣyati
taṃ bhūtahṛdayaṃ devaṃ suparṇamupadhāvata

2.12

na yasyādyanta madhyāni svaḥ paro nāntaraṃ bahiḥ
viśvasyāmūni yad yasmāt viśvaṃ ca tavṛtaṃ mahat

2.13

sa viśvakāyaḥ puruhūta īśaḥ sarvasya goptā hyajaraḥ purāṇaḥ
dhatte'sya janmādya jayā''tmaśaktyā tāṃ vidyayodasya nirīha āste

2.14

athāpa ṛṣayaḥ karmāṇīhante'karma hetave
īhamāno'pi puruṣaḥ prāyo'nīhāṃ prapadyate

2.15

īhate bhagavānnīśo na hi tatra viṣajjate
ātmalābhena pūrṇārtho nāvasīdanti ye'nu tam

2.16

tamīhamānaṃ nirahaṅkṛtaṃ budhaṃ nirāśiṣaṃ pūrṇamananyacoditam
nṛn śikṣayantaṃ nijavartmasaṃsthitaṃ prabhuṃ prapadye'khila dharmabhāvanam

2.17

śrīśuka uvāca
iti mantropaniṣadaṃ vyāharantaṃ samāhitam
dṛṣṭvā'surā yātudhānā jagdhumabhyadravan kṣudhā

2.18

tāṃ stathā'vasitān vīkṣya yajñassarvagato hariḥ
yāmaiḥ parivṛto devairhatvā'śāsat triviṣṭapam

2.19

svārociṣo dvitīyastu manuragneḥ suto'bhavat
dyumatsuṣeṇarociṣmatpramukhāstasya cātmajāḥ

2.20

tatrendro rocanastvāsīd devāśca tuṣitādayaḥ
ūrjastambhādayassapta ṛṣayo brahmavādinaḥ

2.21

ṛṣestu vedaśirasastuṣitā nāma patnyabhūt
tasyāṃ jajñe tato devo vibhurityabhiviśrutaḥ

2.22

aṣṭāśīti sahasrāṇi munayo ye dhṛtavratāḥ
anvaśikṣanvataṃ tasya kaumārabrahmacāriṇaḥ

2.23

tṛtīya uttamo nāma priyavratasuto manuḥ
pavanaḥ sṛñjayo yajña hotrādyāstatsutā nṛpa

2.24

vasiṣṭhatanayāssapta ṛṣayaḥ pramardādayaḥ
satyā devaśrutā bhadrā devā indrastu satyajit

2.25

dharmasya sūnṛtāyāṃ tu bhagavānpuruṣottamaḥ
satyasena iti khyāto jātaḥ satyavrataissaha

2.26

so'nṛtavrataduḥśīlānasato yakṣarākṣasān
bhūtadruho bhūtagaṇāṃścāvadhīt satyajitsakhaḥ

2.27

caturtha uttamabhrātā manurnāmnā'tha tāmasaḥ
pṛtho khyātirnaraḥ keturityādyā daśa tatsutāḥ

2.28

satyakā harayo vīrā devāstriśikha īśvaraḥ
jyoti rvyomādayassapta ṛṣayastāmase'ntare

2.29

devā vaidhṛtayo nāma vidhṛtestanayā nṛpa
naṣṭāḥ kālena yairvedā vidhṛtāḥ svena tejasā

2.30

tatrāpi jajñe bhagavānhariṇyāṃ harimedhasaḥ
harirityāhṛto yena gajendro mocito grahāt

2.31

parīkṣiduvāca̍
bādarāyaṇa etattve śrotumicchāmahe vayam
hariryathā gajapatiṃ grāhagrastamamūmūcat

2.32

taṃ tkathā sumahatpuṇyaṃ dhanyaṃ svastyayanaṃ śubham
yatra yatrottamaśloko bhagavāngīyate hariḥ

2.33

sūta uvāca
parīkṣitevaṃ sa tu bādarāyaṇiḥ prāyopaviṣṭena kathāsu coditaḥ
uvāca viprāḥ pratinandya pārthivaṃ mudā munīnāṃ sadasi sma śṛṇvatām

2.33.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe śrīvaiyāsikyāṃ aṣṭādaśasāhasryāṃ śrīhayagrīvabrahmavidyāyāṃ pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ aṣṭamaskandhe manvantarānucarite prathamo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)