Pramāṇa · Search · About · API

Ashtamaskandha 23

Aṣṭamaskandha 23

Language
Sanskrit

Contents

23.1

viṣṇurātta uvāca
baleḥ padatrayaṃ bhūmeḥ kasmāddharirayācata
bhūteśvaraḥ kṛpaṇavallabdhārtho'pi babandha tam

23.2

etadveditu micchāmo mahatkautūhalaṃ hi naḥ
yajñeśvarasya pūrṇasya bandhanañcā'pyanāgasaḥ

23.3

śrīśuka uvāca
parājitaśrīrasubhiśca hāpitaissvindreṇa rājanbhṛgubhissajīvitaḥ
sarvātmanā tānabhajadbhṛgūnrbaliḥ śiṣyo mahātmārthanivedanena

23.4

taṃ brāhmaṇā bhṛgavaḥ prīyamāṇā ayājayanviśvajitā triṇaukam
jigīṣamāṇaṃ vidhinā'bhiṣicya mahābhiṣekeṇa mahānubhāvāḥ

23.5

tato rathaḥ kāñcanapaṭṭabaddho hayāśca haryaśvaturaṅgavarṇāḥ
dhvajaśca siṃhena virājamāno hutāśanādāsa havirbhiriṣṭāt

23.6

dhanuśca divyaṃ puraṭopanaddhaṃ tūṇāvariktau kavacañca divyam
pitāmahastasya dadau ca mālā mamlānapadmāṃ jalajañca śukraḥ

23.7

evaṃ sa viprārjitayodhanārthaḥ taiḥ kalpitasvastyayano'tha viprān
pradakṣiṇīkṛtya kṛtapraṇāmaḥ prahlādamāmantrya namaścakāra

23.8

athā''ruhya rathaṃ divyaṃ bhṛgudattaṃ mahārathaḥ
sragdharo'tha sannahya dhanvī khaḍgī dhṛteṣudhiḥ

23.9

hemāṅgadalasadbāhuḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ
rarāja rathamārūḍho dhiṣṇyastha iva havyavāṭ

23.10

tulyaiśvaryabalaśrībhiḥ svayūthyairdaityayūthapaiḥ
pibadbhiriva khaṃ dṛgbhiḥ dahadbhiḥ paridhīnikha

23.11

vṛto vikarṣanmahatī māsuroṃ dhvajinīṃ vibhuḥ
yayāvindrapurīmṛddhāṃ kampayanniva rodasī

23.12

ramyāmupavanodyānaiḥ śrīmadbhinrndanādibhiḥ
kūjadvihaṅgamiyunai rgāyanmattamadhuvrataiḥ

23.13

pravālaphala puṣporu bhāraśākhāmaradrumaiḥ
haṃsasārasacakrāhva kāraṇḍava kulākulāḥ
nalinyo yatra krīḍanti pramadāssurasevitāḥ

23.14

ākāśagaṅgayā devyā vṛtāṃ parikhabhūtayā
prākāreṇā'gnivarṇena sāṭṭālenonnatena ca

23.15

rukmapaṭṭakavām̐ṭeśca dvāraiḥ sphaṭikagopuraiḥ
juṣṭāṃ vibhaktaprapathāṃ viśvakarmavinirmitām

23.16

sabhācatvararathyāḍhyāṃ vimānai rnyarbudairyutām
śṛṅgāṭakairmaṇimaye rvajravidrumavedibhiḥ

23.17

yatra nityavayorūpāḥ śyāmā virajavāsasaḥ
bhrājante rūpavannāryo hyarcirbhiriva vahnayaḥ

23.18

surastrīkeśavibhraṣṭanavasaugandhikasrajām
yatrā''modamupādāya mārgaṃ ābāti mārutaḥ

23.19

hemajāla̍ṃvinirgacchaddhūpenā'ge̍rugandhinā
pāṇḍureṇa praticchannamārgaṃ yānti surastriyaḥ

23.20

muktāvitānaimaṇihemaketubhiḥ nānāpatākāvalabhībhirāvṛtām
śikhaṇḍipārāvatabhṛṅganāditāṃ vaimānikastrīkalagītamaṅgalām

23.21

mṛdaṅgaśaṅkhānaka dundubhisvanaiḥ sa tālavīṇāmurajaiśca veṇubhiḥ
nṛtyaissavādyairupadevagītakaiḥ manoramāṃ svaprabhayā jitaprabhām

23.23

yāṃ na vrajantyadharmiṣṭhāḥ bhūtadharmā duhaśśaṭhāḥ
māninaḥ kāmino lubdhāḥ ṣaḍbhirhīnā vrajanti yat
tāmevambhūtāṃ devadhānīmamarāvatīṃ bahirusamantādrurudhinyāḥ senāyāḥ patiḥ sa baliḥ pṛtanyayā senayā
rurudhe| tata indrayoṣitāṃ bhayamutpādayan ācāryeṇa śukreṇa dattaṃ mahāsvanaṃ śaṅkhaṃ dadhmau

23.24

maghavānindraḥ taṃ baleḥ paramamadhikaṃ udyogaṃ jñātvā sarvaiḥ devānāṃ gaṇaiḥ upeto
bṛhaspatiṃ ityamuvāca

23.21-2

jitasūryādigraham

23.22

ebhiradharmādibhiḥ

23.25

pṛtanayā pṛtanayā || 23, 24
bhagavannudyamo bhūyo balernaḥ pūrvavairiṇaḥ
aviṣahyamimaṃ manye kenā''sīttejasojitaḥ

23.26

nainaṃ kaścitkuto vā'pi prativyoḍhuṃmadhīśvaraḥ
pibanniva mukhenedaṃ lihanniva diśo daśa
dahanniva diśo dṛgbhiḥ saṃvartāgnirivotthitaḥ

23.27

brūhi kāraṇametasya durdharṣatvasya yadripoḥ
ojassaho balaṃ tejo yata etatsamudyamaḥ

23.28

gururuvāca
jānāmi maghavan śatro runnaterasyakāraṇam
śiṣyāyoṣabhṛtaṃ tejo gurubhirbrahmavādibhiḥ

23.29

bhavadvidho bhavānvāpi varjayitveśvaraṃ harim
nā'sya śaktaḥ puraḥ sthātuṃ kṛtāntasya yathā janāḥ

23.30

tasmānnilayamutsṛjya yūyaṃ sarve triviṣṭapam
yātakālaṃ pratīkṣanto yataḥ śatrorviparyayaḥ

23.31

eṣa viprabalodarkaḥ sampratyūrjitavikramaḥ
teṣāmevāvamānena sānubandho vinaṅkṣyati

23.32

evaṃ sumantritārthāste guruṇārthānudarśinā
hitvā triviṣṭapaṃ jagmurgīrvāṇāḥ kāmarūpiṇaḥ

23.32-2

evamitthamarthānudarśinā tattatkālocitakartavyaprayojanābhijñena bṛhaspatinā samyagālocitāḥ gīrvāṇāḥ
surāstriviṣṭapaṃ tyaktvā kāmarūpiṇassantaḥ jagmuḥ

23.33

deveṣvatha vilīneṣu bali vairocanaḥ purīm
devadhānīmadhiṣṭhāya vaśaṃ ninye jagattrayam

23.34

taṃ viśvajayinaṃ śiṣyaṃ bhṛgavaḥ śiṣyavatsalāḥ
śatena hayamedhānā manuvratamayājayan

23.35

tatastadanubhāvena bhuvanatrayavistṛtām
kīrti dikṣu vitanvānaḥ sa reje uḍurāḍiva

23.36

bubhuje ca śriyaṃ svṛddhāṃ dvijadevopalambhitām
kṛtakṛtya mivā''tmānaṃ manyamāno mahāmanāḥ

23.36.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe śrīvaiyāsikyāṃ aṣṭādaśasāhasryāṃ śrīhayagrīvabrahmavidyāyāṃ pāramahaṃsyāṃ saṃhitāyāṃ aṣṭamaskandhe pañcadaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (1)