Pramāṇa · Search · About · API

Ashtamaskandha 24

Aṣṭamaskandha 24

Language
Sanskrit

Contents

24.p1

ṣoḍaśo'dhyāyaḥ

24.p2

vijayadhvajarītyā pañcadaśo'dhyāyaḥ

24.1

śrīśuka uvāca
evaṃ putreṣu naṣṭeṣu devamātā'ditistadā
hṛte triviṣṭape daityaiḥ paryatapyadanāthavat

24.2

ekadā kaśyapastasyā āśramaṃ bhagavānagāt
nirutsavaṃ nirānandaṃ samādhervirataścirāt

24.3

sa patnīṃ dīnavadanāṃ kṛtāsanaparigrahaḥ
saṃbhāṣito yathānyāya midamāha kurudvaha!

24.4

apyabhadraṃ na viprāṇāṃ bhadre loke'dhunā^2 gavām
na dharmasya na lokasya mṛtyośchandānuvartinaḥ

24.5

api vā'kuśalaṃ kiñcit^3 gṛheṣu gṛhamedhini|^4
dharmasyārthasya kāmasya yatra yogo hyayoginām

24.6

api vā'tithayo hyatra kuṭumbāsaktayā tvayā|^5
gṛhādapūjitā yātāḥ pratyutthānena vā kvacit

24.7

gṛheṣu yeṣvatithayo nā'rcitāssalilerapi|^6
yadi niryānti te nūnaṃ pherurājagṛhopamāḥ^7

24.8

apyagnayaste^8 velāyāṃ na hutā haviṣā sati|^9
tvayodvignadhiyā bhadre! proṣite mayi karhicit

24.9

yatpūjayā kāmadughān yāti lokānnṛhevataḥ
brāhmaṇo'gniśca vai viṣṇoḥ sarvadevātmano mukham

24.10

api sarve kuśalinastava putrā manasvini
lakṣaye'svasthamātmānaṃ bhavatyā lakṣaṇairaham

24.11

aditiruvāca
bhadraṃ dvijagavāṃ brahman dharmasyā'sya janasya ca
trivargasya paraṃ kṣetraṃ gṛhamedhin gṛhā ime

24.12

agnayo'tithayo bhṛtyā bhikṣavo ye ca lipsavaḥ
sarvaṃ bhagavato brahman anudhyānānna riṣyati

24.13

ko nu me bhagavankāmo na sampadyeta mānasaḥ
yasyā bhavān prajādhyakṣa evaṃ dharmānprabhāṣate

24.14

tavaiva mārīca manaśśarīrajāḥ prajā imāssattvarajastamojuṣaḥ
samo bhavāṃstāsu surādiṣu prabho tathā'pi bhaktaṃ bhajate maheśvaraḥ

24.15

tasmādīśa bhajantyā me śreyaścintaya suvrata
hṛtaśriyo hṛtasthānānsapatnaiḥ pāhi naḥ prabho

24.16

pare rniāsitā sā'haṃ magnā vyasanasāgare
aiśvaryaṃ śrīryaśaḥsthānaṃ hṛtāni prabalairmama

24.17

yathā tāni purassādho prapadyeran mamātmajāḥ
tathā vidhehi kalyāṇyo dhiyā kalyāṇakṛttama

24.18

śrīśuka uvāca
evamabhyarthito'dityā kastāmāha hasanniva
aho māyābalaṃ viṣṇoḥ snehabaddhamidaṃ jagat

24.19

kva deho bhautiko'nātmā kva cā''tmā prakṛteḥ paraḥ
kasya ke patiputrādyā moha eva hi kāraṇam

24.20

upatiṣṭhasva puruṣaṃ bhagavantaṃ janārdanam
sarvabhūtaguhāvāsaṃ vāsudevaṃ jagadgurum

24.21

sa vidhāsyati te kāmān harurdīnānukampanaḥ
amoghā bhagavatsevā netareti matirmama

24.22

aditiruvāca
kenā'haṃ vidhinā brahman ! upasthāsye jagadgurum
yathā me satyasaṅkalpo vidadhyātsa manoratham

24.23

ādiśa tvaṃ dvijaśreṣṭha vidhiṃ tadupadhāvanam
āśu tuṣyati me devaḥ sīdantyāssaha putrakaiḥ

24.24

kaśyapa uvāca
etanme bhagavānpṛṣṭaḥ prajākāmasya padmajaḥ
yadā''ha te pravakṣyāmi vrataṃ keśavatoṣaṇam

24.25

phālgunasyā'male pakṣe dvādaśāhaṃ payovratam¹
arcayedaravindākṣaṃ bhaktyā paramayā'nvitaḥ

24.26

sinīvālyāṃ mṛdā''lipya snāyātkroḍavidīrṇayā
yadi labhyeta vai srotasyetaṃ mantramudīrayet²

24.27

tvaṃ devyā''divarāheṇa rasāyāḥ sthānamicchatā
uddhṛtā'si namastubhyaṃ pāpmānaṃ me praṇāśaya

24.28

nirvartitātmaniyamo³ devamarcetsamāhitaḥ
arcayet sthaṇḍile⁴ sūrye jale vahnau gurāvapi

24.29

namastubhyaṃ bhagavate puruṣāya mahīyase
sarvabhūtanivāsāya vāsudevāya sākṣiṇe

24.30

namo'vyaktāya sūkṣmāya pradhānapuruṣāya ca
caturviṃśadguṇajñāya⁵ guṇasaṃkhyānahetave⁶

24.31

namo dviśīrṇe tripade catuḥśṛṅgāya⁷ tantave
saptahastāya yajñāya trayīvidyātmane namaḥ

24.32

namaśśivāya rudrāya namaśśaktidharāya⁸ ca
sarvavidyādhipataye bhūtānāṃ pataye namaḥ

24.33

namo hiraṇyagarbhāya prāṇāya jagadātmane
yogaiśvaryaśarīrāya namasta yogahetave

24.34

namasta ādidevāya devadevāya te namaḥ
nārāyaṇāya ṛṣaye narāya haraye namaḥ

24.35

namo marakataśyāmavapuṣe'dhigatagataśriye
keśavāya namastubhyaṃ namaste pītavāsase

24.36

tvaṃ sarvavaradaḥ puṃsāṃ vareṇya varadarṣaṃbha
ataste śreyase dhīrāḥ pādareṇumupāsate

24.37

anvavartanta yaṃ devāḥ śrīśca yatpādapadmayoḥ
spṛhayanta ivā''modaṃ bhagavānme prasīdatām

24.38

etairmantrai rhaṣīkeśamāvāhanapuraskṛtam
arcayecchraddhayā yuktaḥ pādyopasparśanādibhiḥ

24.39

arcayitvā gandhamālyaiḥ payasā snāpayedvibhum
vastropavītābharaṇapādyopasparśanaistataḥ
gandhadhūpādibhiścā'rcat dvādaśākṣaravidyayā

24.40

śṛtaṃ payasi naivedyaṃ śālyannaṃ vibhave sati
sasarpissaguḍhaṃ dattvā juhuyānmūlavidyayā

24.36-2

he vareṇya ! anena gāyatrīpratipādyatvaṃ sūcitam| he varadaśreṣṭha ! tvameva yataḥ sarvavaradaḥ tataḥ tavaiva
pādareṇumiṣṭaprāptaye dhīrā upāste sevante

24.37-2

śrīrlakṣmīḥ devāḥ brahmādayaśca yatpādapadmayorāmodaṃ spṛhayantaḥ kāmayamānā iva yamanusṛtavantaḥ sa bhagavān
pūrṇaṣāḍgupyo vāsudevo mahyaṃ prasīdatām

24.37-2.p1

ityetairmantrairāvāhanena puraskṛtaṃ sannidhāpitaṃ hṛṣīkeśaṃ pādyopasparśanaṃ pādyasamarpaṇaṃ tadādiyaiṣāṃ taiḥ āsanādyai | ādiśabdena grāhyo pāṭhakramastvavivakṣitaḥ āsanādyairpādyairarcayedityarthaḥ || 38

Linked texts (2)